વોશિંગ્ટન: વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા ભયંકર ઈરાન યુદ્ધના અંત અને વ્યૂહાત્મક ગણાતા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) ના દરિયાઈ માર્ગને ફરીથી ખોલવા અંગેના અહેવાલો પર મોટો વળાંક આવ્યો છે. ઈરાનના નાણાકીય મીડિયા આઉટલેટ 'ઇક્તેસાદ ઓનલાઇન' (Eghtesad Online) અને ઈરાની સરકારી ટેલિવિઝન દ્વારા અમેરિકા સાથે યુદ્ધ વિરામ માટેના જે પ્રારંભિક અને અનૌપચારિક મેમોરેન્ડમ ઓફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ (MOU) ના મુસદ્દાનો દાવો કરાયો હતો, તેને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ભવન 'વ્હાઇટ હાઉસ' (White House) ની રેપિડ રિસ્પોન્સ ટીમે સત્તાવાર રીતે ફગાવી દીધો છે. વ્હાઇટ હાઉસે ઈરાની મીડિયાના આ દાવાઓને સદંતર વાહિયાત અને તથ્યવિહીન ગણાવતા વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ પર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને બજારોમાં ફરી એકવાર ભારે ઉત્તેજના અને મૂંઝવણનો માહોલ સર્જાયો છે.

વ્હાઇટ હાઉસની રેપિડ રિસ્પોન્સ ટીમે ઈરાનની સરકારી ચેનલો અને મીડિયા દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા એમઓયુના મુસદ્દા પર આકરા પ્રહારો કરતા સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કર્યું છે કે, "ઈરાન નિયંત્રિત મિડિયા દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવેલો આ અહેવાલ સંપૂર્ણપણે અસત્ય છે અને તેઓ જે એમઓયુ મુસદ્દો બહાર પાડ્યાનો દાવો કરી રહ્યા છે તે માત્ર અને માત્ર મનની ઉપજાવેલી વાર્તા તથા સંપૂર્ણપણે ઘડી કઢાયેલી બનાવટ (Fabrication) છે. ઈરાનના સરકારી મીડિયા દ્વારા જે કંઈ પણ બહાર પાડવામાં આવી રહ્યું છે તેના પર વિશ્વના કોઈ પણ દેશે કે નાગરિકોએ વિશ્વાસ કરવાની બિલકુલ જરૂર નથી, કારણ કે જગતમાં તથ્યો હંમેશા મહત્વ ધરાવે છે (Facts Matter)." અમેરિકાના આ કડક વલણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધની સ્થિતિ હાલ યથાવત છે અને બંને દેશો વચ્ચે સત્તાવાર રીતે કોઈ સમજૂતી થઈ નથી.

ઈરાની મીડિયાએ કર્યો હતો યુદ્ધ વિરામનો દાવો:

આ વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે ઈરાની મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સે દાવો કર્યો હતો કે તેહરાનને અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલા સશસ્ત્ર સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે એક અનૌપચારિક મુસદ્દો મળ્યો છે. આ મુસદ્દા હેઠળ એવી શરતો જાહેર કરાઈ હતી કે, ઈરાન આગામી એક મહિનાની અંદર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા તમામ વ્યાપારી અને કોમર્શિયલ જહાજોની આંતરરાષ્ટ્રીય અવરજવરને યુદ્ધ પૂર્વેની સ્થિતિ પર લાવી દેશે. તેના બદલામાં અમેરિકા ઈરાનની સરહદ પરથી પોતાની આર્થિક અને નૌસેનિક નાકેબંધી (Naval Blockade) હટાવી લેશે અને પોતાની લશ્કરી ટુકડીઓને પણ પાછી ખેંચી લેશે. આ ઉપરાંત વ્યાપારી જહાજોના સંચાલન માટે ઓમાન દેશના સક્રિય સહયોગની વાત પણ ઈરાન તરફથી વહેતી કરવામાં આવી હતી.

વૈશ્વિક સ્તરે અનિશ્ચિતતા અને ભ્રમની સ્થિતિ યથાવત:

એક તરફ ઈરાન સરકાર હસ્તકના પ્રચાર માધ્યમો અમેરિકા સાથે સમજૂતી થઈ હોવાના સત્તાવાર દસ્તાવેજો હોવાની વાતો કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ મહાસત્તા અમેરિકાએ તેને પાયાવિહોણું જૂઠાણું ગણાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના આ પરસ્પર વિરોધાભાસી નિવેદનો અને ભારે આક્ષેપબાજીને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાય ચેન, આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ ઉદ્યોગ અને રાજદ્વારી વર્તુળો ભારે અસમંજસની સ્થિતિમાં મુકાઈ ગયા છે. આ યુદ્ધ આગામી દિવસોમાં શું નવો વળાંક લેશે તે અંગે સમગ્ર વિશ્વ નજર રાખી રહ્યું છે.