મોસ્કો : રશિયામાં આયોજિત "સેન્ટર-2026" ઉચ્ચ સ્તરીય લશ્કરી કવાયતમાં તાલિબાન સંરક્ષણ પ્રતિનિધિમંડળે ભાગ લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં એક નવો વળાંક આપ્યો છે. આ કવાયત દરમિયાન તાલિબાની અધિકારીઓએ રશિયન ડ્રોન, મિસાઇલો અને અત્યાધુનિક શસ્ત્ર પ્રણાલીઓ વિશે ઝીણવટભરી તાલીમ મેળવી છે. એટલું જ નહીં, આ મંચ પર તેમણે ભારત, ચીન અને ઉત્તર કોરિયા સહિત અનેક દેશોના લશ્કરી અધિકારીઓ સાથે મહત્ત્વપૂર્ણ બેઠકો પણ યોજી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક રમત અને ક્ષેત્રીય સુરક્ષા સમીકરણોમાં હિલચાલ તેજ થઈ ગઈ છે.

રશિયા અને તાલિબાન વચ્ચે વધી રહેલો આ ગાઢ લશ્કરી સહયોગ પાકિસ્તાન માટે સૌથી મોટી ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. એક સમય હતો જ્યારે પાકિસ્તાને સોવિયેત યુનિયન સામેની લડાઈમાં તાલિબાનને ખુલ્લો ટેકો અને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું, પરંતુ આજનું આ બદલાયેલું વૈશ્વિક દ્રશ્ય પાકિસ્તાનને તેના જ ભૂતકાળના કર્મોની યાદ અપાવી રહ્યું છે. અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સરહદી વિવાદો અને તણાવ અગાઉથી જ ચરમસીમા પર છે, ત્યારે રશિયા સાથે તાલિબાનની વધતી નિકટતા ઇસ્લામાબાદ માટે ભારે સુરક્ષા જોખમ અને નવા પડકારો ઊભા કરી રહી છે.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પાછળ તાલિબાનની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્વીકૃતિ મેળવવાની રણનીતિ અને રશિયાની મધ્ય એશિયામાં પ્રભુત્વ જમાવવાની ગતિવિધિઓ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. ભૂતકાળમાં સોવિયેત યુનિયન વિરુદ્ધ લડનારા તાલિબાનીઓ આજે તે જ રશિયાના લશ્કરી મંચ પર અત્યાધુનિક શસ્ત્રો ચલાવતા શીખી રહ્યા છે, જે અફઘાનિસ્તાનની બદલાતી રાજનીતિ અને રાજદ્વારી સંબંધોનું જીવંત ઉદાહરણ છે. પાકિસ્તાનને હવે ડર સતાવી રહ્યો છે કે ક્યારેક તેમના દ્વારા પોષવામાં આવેલી આ તાકાત ભવિષ્યમાં તેમની પોતાની આંતરિક સુરક્ષા માટે એક મોટો ફાસલો સાબિત થઈ શકે છે.

આ મામલે આગામી સમયમાં પાકિસ્તાન દ્વારા પોતાની વિદેશ નીતિમાં ફેરફાર કરવા અથવા રશિયા અને અફઘાનિસ્તાન સામે રાજદ્વારી વિરોધ નોંધાવવાની સંભાવના વ્યક્ત થઈ રહી છે. બીજી તરફ, રશિયા દ્વારા તાલિબાનને લશ્કરી મંચ પૂરો પાડવાથી મધ્ય એશિયામાં અમેરિકા અને તેના સહયોગીઓની મુશ્કેલીઓમાં પણ વધારો થયો છે, જેના કારણે આગામી દિવસોમાં આ ક્ષેત્રમાં નવા રાજકીય સમીકરણો રચાય તેવી પૂરી શક્યતા છે.