મુંબઈ, તા.૦૨: દેશભરમાં નેશનલ અને સ્ટેટ હાઈવે પર થતા ગંભીર માર્ગ અકસ્માતોમાં સમયસર પ્રાથમિક સારવારના અભાવે દર વર્ષે હજારો લોકો જીવ ગુમાવતા હોવાની સ્થિતિ વચ્ચે મહારાષ્ટ્ર હાઈવે પોલીસ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી 'મૃત્યુંજય દૂત' યોજના અત્યંત સફળ સાબિત થઈ છે, જેના અંતર્ગત માર્ચ ૨૦૨૧થી અત્યાર સુધીમાં પ્રશિક્ષિત સ્વયંસેવકોએ ગોલ્ડન અવરમાં યોગ્ય તબીબી મદદ પહોંચાડીને ૨,૬૭૧ અકસ્માતગ્રસ્ત નાગરિકોના જીવ બચાવ્યા છે.

પોલીસ અને એમ્બ્યુલન્સ પહોંચે તે પહેલાં જ અકસ્માત સ્થળે ત્વરિત મદદ પૂરી પાડવાના હેતુથી હાઈવે નજીકના પેટ્રોલ પંપ, ઢાબા, હોટેલ્સ તેમજ આસપાસના ગામોના સ્થાનિક યુવાનોને એકઠા કરીને 'મૃત્યુંજય દૂત' તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, અને હાલ સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં આવા ૪,૧૧૮ જેટલા સ્વયંસેવકો અકસ્માત નિવારણ અને રાહત કામગીરીમાં રાત-દિવસ સક્રિય રીતે જોડાયેલા છે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા સત્તાવાર અહેવાલોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ સ્વયંસેવકોને તબીબો અને સામાજિક સંસ્થાઓ દ્વારા ઈજાગ્રસ્તોને સલામત રીતે હેન્ડલ કરવા, રક્તસ્ત્રાવ રોકવા અને સીપીઆર (CPR) આપવાની સઘન તાલીમ આપવામાં આવી છે, તથા દરેક ટીમને સ્ટ્રેચર, ફર્સ્ટ-એઇડ કિટ તેમજ ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સના રિયલ-ટાઇમ લોકેશન નેટવર્ક સાથે સજ્જ કરવામાં આવી છે.

આ અનોખી સંકલ્પના હાઈવે પોલીસના તત્કાલીન એડિશનલ ડીજીપી ડૉ. ભૂષણકુમાર ઉપાધ્યાયના વિચારમાંથી અમલમાં મુકાઈ હતી, જેના ભાગરૂપે રાજ્ય હાઈવે પોલીસ અને સહયોગી ફાઉન્ડેશન દ્વારા મહારાષ્ટ્રના ૧૯ જિલ્લાઓમાં ૩૬ વિશેષ સત્રો યોજીને સ્થાનિક વોલિન્ટિયર્સને પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા છે.

અહેવાલો મુજબ નાગપુર, છત્રપતિ સંભાજીનગર, થાણે, રાયગઢ અને પુણે સહિતના વિવિધ વિસ્તારોમાં સેંકડો સ્વયંસેવકોને વિશેષ સર્ટિફિકેટ આપીને જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે, જેઓ અકસ્માત બાદની કટોકટીભરી પ્રથમ ૬૦ મિનિટમાં દર્દીઓને ઝડપથી હોસ્પિટલ પહોંચાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

આગામી સમયમાં આ સફળ મોડેલને વધુ સઘન બનાવીને હાઈવે પર સ્વયંસેવકોનું નેટવર્ક વધુ વિસ્તારવામાં આવશે, જેથી માર્ગ અકસ્માતોમાં થતા અકાળ મૃત્યુના પ્રમાણને ન્યૂનતમ સ્તરે લાવી શકાય.