નવી દિલ્હી | તા.૦૩: પડોશી દેશ નેપાળ હાલમાં ભીષણ પૂર અને સતત થઈ રહેલા વરસાદના કારણે સર્જાયેલી કુદરતી આફતનો સામનો કરી રહ્યું છે. પૂરના કારણે નેપાળમાં જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે અને અનેક મુખ્ય વેપાર માર્ગો ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ભારત અને નેપાળ વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર અને સપ્લાય ચેઈન ભારે ખોરવાઈ ગઈ છે, જેનાથી નેપાળમાં જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓની તીવ્ર અછત સર્જાઈ છે.

આ કુદરતી હોનારતે ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું છે કે નેપાળ પોતાની દૈનિક પ્રાથમિક જરૂરિયાતો માટે ભારત પર કેટલું નિર્ભર છે. રોજિંદા વપરાશના અનાજ, શાકભાજી, જીવનરક્ષક દવાઓથી લઈને પેટ્રોલ-ડીઝલ જેવા ઈંધણ સુધીની તમામ મહત્વપૂર્ણ વસ્તુઓ માટે કાઠમંડુ સંપૂર્ણપણે નવી દિલ્હી પર આધાર રાખે છે. ભારત વગર નેપાળની આંતરિક વ્યવસ્થા જાળવવી અત્યંત પડકારજનક બની જાય છે, જેથી ભારતને નેપાળની વાસ્તવિક જીવાદોરી માનવામાં આવે છે.

વેપારના તાજેતરમાં સામે આવેલા આંકડા અનુસાર, ભારત અને નેપાળ વચ્ચે થતા કુલ વેપારમાંથી ૫૦ ટકાથી પણ વધુ વેપાર માત્ર બિહારની રક્સૌલ અને નેપાળની બીરગંજ સરહદ દ્વારા થાય છે. આ મુખ્ય ટ્રેડ રૂટ પર પૂરના કારણે વાહનવ્યવહાર ઠપ્પ થઈ જતાં માલસામાનથી ભરેલા સેંકડો ટ્રકો અટવાઈ ગયા છે. જેનાથી નેપાળના સ્થાનિક બજારોમાં મોંઘવારી અને અછતનું સંકટ ઘેરું બન્યું છે.

જોકે, ભારતીય એજન્સીઓ અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર પરિસ્થિતિ સામાન્ય બનાવવાનો સતત પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જેથી નેપાળ સુધી જરૂરી રાહત સામગ્રી અને દૈનિક સપ્લાય વહેલી તકે પહોંચાડી શકાય.