ઇન્દોર, તા.૦૧: મધ્ય પ્રદેશ હાઈકોર્ટની ઈન્દોર બેન્ચે પ્રયાગરાજ મહાકુંભ ૨૦૨૫થી સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલી પ્રખ્યાત યુવતી મોનાલિસા ભોંસલેની જન્મ તારીખ બદલીને તેને સગીર જાહેર કરતા સ્થાનિક મહાનગરપાલિકાના આદેશને રદ કરી દીધો છે. ન્યાયાધીશ ગજેન્દ્ર સિંહની પીઠે આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપતા સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ પણ વ્યક્તિને તેની રજૂઆત કરવાનો મોકો આપ્યા વિના તેની ઉંમર બદલી શકાય નહીં. હાઈકોર્ટે મહેશ્વરના મુખ્ય મ્યુનિસિપલ ઓફિસર દ્વારા ૩૧ માર્ચે જારી કરાયેલા તે આદેશને ફગાવી દીધો છે, જેમાં મોનાલિસાની જન્મ તારીખ ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૮ થી બદલીને ૩૦ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૯ કરવામાં આવી હતી.

અગાઉના સત્તાવાર રેકોર્ડ્સ અનુસાર, મોનાલિસાએ આ વર્ષે ૧૧ માર્ચે લગ્ન કર્યા ત્યારે તેની ઉંમર ૧૮ વર્ષ હતી. પરંતુ પાલિકાના નવા આદેશે કાગળ પર તેની ઉંમર ઘટાડીને ૧૬ વર્ષ કરી દીધી હતી, જેનાથી તે કાયદાકીય રીતે સગીર બની ગઈ હતી. મોનાલિસા અને તેના પતિએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે મુસ્લિમ પુરુષ સાથેના લગ્નથી નારાજ થઈને તેના પિતાએ નાના ભાઈના જન્મ રેકોર્ડ સાથે છેડછાડ કરીને તેને બળજબરીથી સગીર બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ન્યાયાધીશે પિતાના આ વલણ સામે નારાજગી વ્યક્ત કરતા નોંધ્યું હતું કે પુત્રીએ પોતાની મરજીથી લગ્ન કર્યા બાદ જ પિતાએ આ હોબાળો મચાવ્યો હતો.

અદાલતમાં મોનાલિસાના વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે ૨૦૧૫માં જારી કરાયેલા તેના ઓળખકાર્ડ્સ, પૅન કાર્ડ, મતદાર ઓળખપત્ર અને જન્મ પ્રમાણપત્રમાં તેની જન્મ તારીખ ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૮ નોંધાયેલી છે. બીજી તરફ, રાજ્ય સરકાર અને પિતાના વકીલોએ હોસ્પિટલના જૂના રજિસ્ટરના આધારે તેની જન્મ તારીખ ૩૦ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૯ હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, હાઈકોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ઉંમરમાં બે વર્ષનો ઘટાડો કરવાથી માત્ર એન્ટ્રી નથી બદલાતી, પરંતુ નાગરિકના મતદાનના અધિકાર, કરાર ક્ષમતા, નાણાકીય સ્વતંત્રતા અને જીવનસાથી પસંદ કરવાના મૂળભૂત અધિકાર પર સીધી અસર પડે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ૨૦૨૫ના પ્રયાગરાજ મહાકુંભમાં માળા વેચતી મોનાલિસાનો વીડિયો રાતોરાત વાયરલ થયો હતો, ત્યારબાદ તેને ફિલ્મોની ઓફરો મળી હતી અને તે સોશિયલ મીડિયા ઈન્ફ્લુએન્સર બની ગઈ હતી. બાદમાં તેણે કેરળમાં અભિનેતા ફરમાન ખાન સાથે લગ્ન કર્યા હતા. આ લગ્ન બાદ પરિવાર, બે રાજ્યોની પોલીસ અને રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જનજાતિ આયોગ વચ્ચે મોટો કાનૂની અને સામાજિક વિવાદ ઊભો થયો હતો, જે બાદ આ મામલો હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો.

હાઈકોર્ટે પોતાના આદેશમાં અધિકારીઓને મોનાલિસાને તેની બાજુ રજૂ કરવાની પૂરતી તક આપ્યા બાદ જ તેના પિતાની અરજી પર પુનર્વિચાર કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. અદાલતે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ચુકાદાથી તેના લગ્નની કાનૂની માન્યતા કે તેના પતિ સામે નોંધાયેલા ફોજદારી કેસ પર કોઈ સીધી અસર પડશે નહીં. હવે સંબંધિત મ્યુનિસિપલ સત્તાવાળાઓ બંને પક્ષોને સાંભળીને કાયદાનુસાર નવેસરથી સુનાવણી હાથ ધરશે.

આ નિર્ણય બાદ મોનાલિસા અને તેના પતિ માટે કાનૂની રાહત મેળવવાનો રસ્તો સાફ થયો છે. હવે સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ દ્વારા મોનાલિસાની જુબાની અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરીને ઉંમરનો આખરી નિર્ણય લેવામાં આવશે. ત્યાં સુધી તેના અગાઉના ૧૮ વર્ષની ઉંમર દર્શાવતા દસ્તાવેજો ગ્રાહ્ય રહેશે, જેથી તેના લગ્ન અને નાગરિક અધિકારો અકબંધ રહેશે.