​નવી દિલ્હી:​ભારત સરકારના ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા રાષ્ટ્રગીત 'વંદે માતરમ્' અને રાષ્ટ્રગાન 'જન-ગણ-મન'ના ગાયન તેમજ વાદન સંદર્ભે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને નવો દિશાનિર્દેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. દેશની અસ્મિતા અને રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો પ્રત્યે સર્વોચ્ચ સન્માન જાળવી રાખવાના ઉદ્દેશ્યથી, કેન્દ્ર સરકારે તમામ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના વહીવટકર્તાઓ અને કેન્દ્ર સરકારના તમામ મંત્રાલયો તથા વિભાગોને પત્ર પાઠવીને નવી માર્ગદર્શિકાનું કડકાઈથી પાલન કરવા તાકીદ કરી છે.

​સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નવા પ્રોટોકોલ મુજબ, જો કોઈ સરકારી કે જાહેર કાર્યક્રમમાં રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાન બંનેનું આયોજન કરવામાં આવે, તો તે સમયે ક્રમબદ્ધતા જાળવવી અનિવાર્ય રહેશે. નિયમ અનુસાર, હવે કાર્યક્રમમાં સૌથી પહેલા 'વંદે માતરમ્'નું ગાયન કે વાદન કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ રાષ્ટ્રગાન 'જન-ગણ-મન' પ્રસ્તુત કરવામાં આવશે.

​સૂચનાના મુખ્ય અંશો અને નિયમો:

​ગાયનનો ક્રમ: સરકારી નિર્દેશો સ્પષ્ટ કરે છે કે જ્યારે બંને પ્રસ્તુતિઓ એકસાથે હોય, ત્યારે 'વંદે માતરમ્' ને પ્રાથમિકતા આપીને તેને પહેલા સ્થાન આપવામાં આવશે, ત્યારબાદ રાષ્ટ્રગાનનું ગાયન થશે.
​સૌજન્ય અને શિસ્ત: રાષ્ટ્રગાન અને રાષ્ટ્રગીતના ગાયન કે વાદન સમયે ઉપસ્થિત તમામ નાગરિકોએ સાવધાનની મુદ્રામાં ઊભા રહેવું ફરજિયાત છે. આ રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો પ્રત્યેનો અનાદર ન થાય તે જોવાની જવાબદારી આયોજકોની રહેશે.
​શુદ્ધતા અને સ્પષ્ટતા: તમામ સંબંધિત વિભાગોને સૂચના આપવામાં આવી છે કે રાષ્ટ્રગાન અને રાષ્ટ્રગીત હંમેશા તેના અધિકૃત શબ્દો, યોગ્ય ઉચ્ચારણ અને નિર્ધારિત ગતિ કે લય સાથે જ ગવાવા જોઈએ. આ માટેની અધિકૃત નકલો મંત્રાલયની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે.
​સખત અમલીકરણ: ગૃહ મંત્રાલયે આ નિર્દેશોને માત્ર સૂચના તરીકે નહીં, પરંતુ પ્રોટોકોલ તરીકે ગણવા અને તેનું ચુસ્તપણે અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા જણાવ્યું છે. અગાઉ પણ આ પ્રકારના નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ હવે તેને વધુ ગંભીરતાથી લેવા માટે તમામ સ્તરે આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
​સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, દેશભરમાં રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોના ઉપયોગમાં એકરૂપતા લાવવા અને તેના સન્માનને સર્વોપરી રાખવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ નિયમો ખાસ કરીને સરકારી કાર્યક્રમો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને જાહેર સમારંભોમાં લાગુ પડશે, જેથી રાષ્ટ્રગાન અને રાષ્ટ્રગીતની ગરિમા જળવાઈ રહે.