નૈરોબી: આફ્રિકન દેશ કેન્યામાંથી એક અત્યંત ચોંકાવનારી અને હૃદયકંપાવનારી ઘટના સામે આવી છે, જેમાં એક ગર્લ્સ બોર્ડિંગ સ્કૂલમાં ખુદ વિદ્યાર્થિનીઓએ જ કાવતરું ઘડીને હોસ્ટેલમાં આગ લગાડી દીધી હતી. આ ભયાનક દુર્ઘટનામાં ૧૬ વિદ્યાર્થિનીઓ જીવતી ભૂંજાઈ ગઈ છે, જ્યારે અન્ય ૭૯ વિદ્યાર્થિનીઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થતાં ચકચાર મચી ગઈ છે. કેન્યા પોલીસે આ ચકચારી આગના કાવતરાનો પર્દાફાશ કરીને શાળાની જ ૮ વિદ્યાર્થિનીઓની ધરપકડ કરી લીધી છે.
*વહેલી સવારે હોસ્ટેલમાં મોતનું તાંડવ*
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ કાળજું કંપાવી દેનારી ઘટના કેન્યાના પશ્ચિમ-મધ્ય પ્રદેશમાં આવેલા ગિલગિલ વિસ્તારની 'ઉતુમિશી ગર્લ્સ એકેડેમી સિનિયર સ્કૂલ'માં ૨૮ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ વહેલી સવારે બની હતી. દુર્ઘટના સમયે આખી શાળા ગાઢ નિંદ્રામાં હતી અને હોસ્ટેલ બિલ્ડિંગમાં ૮૦૮ વિદ્યાર્થિનીઓ હાજર હતી. આગ હોસ્ટેલના ઉપરના માળે આવેલા શયનગૃહ (ડોર્મિટરી)માં લાગી હતી, જ્યાં ૧૩૫ બંક બેડ ગોઠવેલા હતા. જોતજોતામાં આગે એટલું રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું કે માસૂમ વિદ્યાર્થિનીઓને બહાર નીકળવાનો મોકો જ મળ્યો નહોતો. આ દુર્ઘટનામાં ૧૬ વિદ્યાર્થિનીઓ કાળનો કોળિયો બની ગઈ હતી, જ્યારે દાઝી ગયેલી અને ઈજાગ્રસ્ત ૭૯ વિદ્યાર્થિનીઓને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવી હતી. મૃતકોના મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે શબઘરમાં મોકલાયા છે.
*સીસીટીવી અને ફોરેન્સિક તપાસમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો: ૮ વિદ્યાર્થિનીઓ જેલહવાલે*
આ ઘટના અકસ્માત ન હોવાની શંકા જતાં કેન્યાના ક્રિમિનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ડિરેક્ટોરેટ તપાસનો ધમધમાટ શરૂ કર્યો હતો. તપાસ એજન્સીઓએ શરૂઆતમાં શંકાના આધારે ૩૦ વિદ્યાર્થિનીઓની કડક પૂછપરછ કરી હતી. શાળાના સ્ટાફના નિવેદનો, સીસીટીવી ફૂટેજની ફોરેન્સિક તપાસ અને ઊંડી પૂછપરછના અંતે આખરે આઠ વિદ્યાર્થિનીઓ આ આગના આયોજન અને અમલ સાથે સીધી જોડાયેલી હોવાનું બહાર આવ્યું હતું.
શુક્રવારે જાહેર કરેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં પોલીસે જણાવ્યું કે, આ આઠેય વિદ્યાર્થિનીઓ મુખ્ય શંકાસ્પદ (રસ ધરાવતી વ્યક્તિઓ) તરીકે ઓળખાઈ છે અને તેમની ધરપકડ કરી પોલીસ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવી છે. આમાંથી કેટલીક વિદ્યાર્થિનીઓ દુર્ઘટના બાદ ઘરે ભાગી ગઈ હતી, જ્યાંથી તેમને પકડી લેવાઈ છે, જ્યારે અન્યને સ્થાનિક વિસ્તારમાંથી દબોચી લેવાઈ છે. આગ લગાડવા પાછળનો ચોક્કસ હેતુ શું હતો તેની વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.
*ઇમરજન્સી ગેટને તાળું મારેલું હતું: શિક્ષણ મંત્રીનો ખુલાસો*
દુર્ઘટના બાદ કેન્યાના શિક્ષણ પ્રધાન જુલિયસ ઓગામ્બાએ જણાવ્યું હતું કે, પ્રારંભિક તપાસમાં શાળા પ્રશાસનની ઘોર બેદરકારી અને સુરક્ષા નિયમોના લીરેલીરા ઉડેલા જોવા મળ્યા છે. શયનગૃહમાં તેની નિર્ધારિત ક્ષમતા કરતાં વધુ વિદ્યાર્થિનીઓને ઘેટા-બકરાની જેમ રાખવામાં આવી હતી. સૌથી ગંભીર બાબત એ સામે આવી કે હોસ્ટેલનો જે ઇમરજન્સી એક્ઝિટ (ટોકન રૂપી નિકાસ દ્વાર) હતો તેને તાળું મારેલું હતું! આ સુરક્ષા ઉલ્લંઘનને કારણે જ જ્યારે આગ લાગી ત્યારે વિદ્યાર્થિનીઓ બહાર ભાગી ન શકી અને આટલી મોટી સંખ્યામાં મોત નિપજ્યા.
*કેન્યાની શાળાઓમાં આગ લગાડવી સામાન્ય બાબત!*
સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, કેન્યાની બોર્ડિંગ શાળાઓમાં વિદ્યાર્થિનીઓ દ્વારા આગ લગાડવાની ઘટનાઓ એક મોટી સામાજિક અને કાયદાકીય સમસ્યા બની ગઈ છે. માત્ર વર્ષ ૨૦૨૪ માં જ આવી ૧૦૦ થી વધુ ઘટનાઓ નોંધાઈ ચૂકી છે. સંશોધકો અને નિષ્ણાતોના મતે, ઘણી શાળાઓમાં કડક અને અમાનવીય શિસ્તના પગલાં તેમજ હોસ્ટેલમાં રહેવાની અત્યંત ખરાબ અને ગંદી પરિસ્થિતિઓ સામે વિરોધ પ્રદર્શિત કરવા માટે વિદ્યાર્થીઓ આ પ્રકારનું આત્મઘાતી અને હિંસક પગલું ભરે છે. હાલમાં પોલીસ અને ફોરેન્સિક ટીમો આ હૃદયદ્રાવક ઘટના પાછળના મૂળ સુધી પહોંચવા આખી શાળાને છાવણીમાં ફેરવી ઝીણવટભરી તપાસ ચલાવી રહી છે