નવી દિલ્‍હી તા.૧૯: કોપર વાયર પહેલા કરતા લગભગ બમણા મોંઘા થઈ ગયા છે. ઇલેક્‍ટ્રિક મોટર્સ, પંખા, મોટર રિવાઇન્‍ડિંગ અને વાયરિગ સાથે સંકળાયેલા મિકેનિકલ ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. બીજી તરફ, ગ્રાહકો આટલા ઊંચા ભાવ ચૂકવવા તૈયાર નથી, જેની સીધી અસર મિકેનિક્‍સની આવક પર પડી રહી છે. તાંબાની ઊંચી કિંમતને કારણે, ઘણા લોકો હવે એલ્‍યુમિનિયમનું કામ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.

વૈશ્વિક તણાવ અને યુદ્ધની અસર હવે સામાન્‍ય લોકોના ખિસ્‍સા પર પડવા લાગી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તાંબાના ભાવમાં વધારાથી કોપર વાયર વધુ મોંઘા થઈ ગયા છે, જેનાથી ઘરના વાયરિંગ, બાંધકામ અને ઇલેક્‍ટ્રિકલ સાધનોનો ખર્ચ વધી ગયો છે. વેપારીઓ કહે છે કે પુરવઠામાં વિક્ષેપ અને આયાત ખર્ચમાં વધારો આગામી દિવસોમાં ભાવ પર વધુ અસર કરી શકે છે.

લગભગ ૯ વર્ષથી મોટર મિકેનિક તરીકે કામ કરતા દીપક સમજાવે છે કે ભૂતકાળની સરખામણીમાં તાંબાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. તાંબુ પહેલા ખૂબ સસ્‍તુ હતું. તે કહે છે કે તે ૬૦૦ થી ૭૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામમાં મળતું હતું. પરંતુ હવે તેની કિમત ૧૫૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામથી વધુ થઈ ગઈ છે. દીપક સમજાવે છે કે તાંબુનો ઉપયોગ મોટર વિન્‍ડિંગ્‍સ, ફેન વિન્‍ડિંગ્‍સ અને ઇન્‍ડક્‍શન મોટર્સમાં થાય છે. તાંબુની ઊંચી કિમતને કારણે, જ્‍યારે ગ્રાહકો મોટર રિવાઇન્‍ડિંગ માટે આવે છે અને કિમત સાંભળે છે, ત્‍યારે તેઓ તાંબુને બદલે અન્‍ય ધાતુઓમાં કામ કરાવવાનું પસંદ કરે છે, કારણ કે તાંબુ હવે ખૂબ મોંઘુ થઈ ગયું છે. મોટાભાગના લોકો હવે એલ્‍યુમિનિયમ વિન્‍ડિંગ્‍સ તરફ ઝુકાવ કરી રહ્યા છે.

દીપક કહે છે કે જ્‍યારે તે દુકાનમાંથી તાંબુ ખરીદવા જાય છે, ત્‍યારે દુકાનદાર અને અન્‍ય લોકો તેને સ્‍પષ્ટપણે કહે છે કે યુદ્ધની પરિસ્‍થિતિએ તાંબુના ભાવને અસર કરી છે, જેના કારણે તે ખૂબ મોંઘા થઈ ગયા છે. હાલમાં, તાંબુના ભાવ ઊંચા રહે છે અને વધતા રહેવાની અપેક્ષા છે. કિંમતોમાં ઘટાડો થવાની કોઈ શક્‍યતા નથી.

છેલ્‍લા છ મહિનામાં, તાંબુ અને તેના વાયરના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્‍યો છે. વાયર બ્રાન્‍ડ અને ગેજ બજારના આધારે બદલાય છે. જોકે, સરેરાશ, તાંબાના ભાવમાં આશરે ૨૦% થી ૪૦% નો વધારો થયો હોવાનો અંદાજ છે. ઘણા બાંધકામ અને પાવર ક્ષેત્રના વ્‍યવસાયો જણાવે છે કે કાચા તાંબાના ભાવમાં વધારાને કારણે વાયરિંગ ખર્ચમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. વૈશ્વિક માંગ, ઇલેક્‍ટ્રિકલ સાધનોની વધતી જતી જરૂરિયાત, ઇલેક્‍ટ્રિક વાહનો, ડેટા સેન્‍ટરો અને પુરવઠાની અછતને આના મુખ્‍ય કારણો તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

કોપર વાયરની સૌથી નોંધપાત્ર લાક્ષણિકતા તેની ઉત્તમ વિદ્યુત વાહકર્તા છે. આનો અર્થ એ છે કે તે ઝડપથી અને ન્‍યૂનતમ નુકસાન સાથે વીજળીનું સંચાલન કરે છે. વધુમાં, તે ગરમી પ્રત્‍યે પ્રતિરોધક, મજબૂત અને ટકાઉ છે. તે કાટ લાગવાની શક્‍યતા ઓછી છે, અને તેનું આયુષ્‍ય લાંબુ છે. આ કારણોસર, ઘરગથ્‍થુ વાયરિંગ, મોટર્સ, ટ્રાન્‍સફોર્મર્સ, ઇલેક્‍ટ્રિકલ ઉપકરણો, મોબાઇલ ચાર્જર્સ, ઉદ્યોગો અને મોટા પાવર નેટવર્કમાં કોપર વાયરનો વ્‍યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે.