મુંબઈ : બોલિવૂડ અભિનેત્રી જાન્હવી કપૂરના તાજેતરના હિટ ગીત 'છુટ્ટામલ્લે' (Chuttamalle) ના એઆઈ જનરેટેડ (AI-generated) વિવાદાસ્પદ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ મનોરંજન જગતમાં મોટો ખળભળાટ મચી ગયો છે. પોતાની તસવીરો અને વીડિયો સાથે કરવામાં આવેલા અયોગ્ય ડિજિટલ ફેરફારો સામે સખત વાંધો ઉઠાવતા અભિનેત્રીએ એક અધિકૃત નિવેદન જારી કર્યું છે. જાન્હવી કપૂરે આ પ્રકારના કન્ટેન્ટને 'યૌન ઉત્પીડન અને શોષણની સીમાઓ સ્પર્શતું' ગણાવીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના અસંવેદનશીલ દુરુપયોગ સામે પોતાનો તીવ્ર આક્રોશ ઠાલવ્યો છે.

અભિનેત્રીએ સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી પોતાની સ્પષ્ટ વાત રજૂ કરતા જણાવ્યું હતું કે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ સર્જનાત્મકતા માટે થવો જોઈએ, નહીં કે કોઈ પણ વ્યક્તિની સંમતિ વિના તેની છબીને ખરાબ કરવા કે તેને અસુરક્ષિત અનુભવ કરાવવા માટે. તેણે ઉમેર્યું કે ફેક કે ડીપફેક કન્ટેન્ટ બનાવવું એ માત્ર મનોરંજન નથી પરંતુ કોઈની અંગત ગરિમા અને સન્માન પર સીધો પ્રહાર છે, જેને કોઈ પણ સંજોગોમાં સહન કરી શકાય નહીં.

જાનહ્વી કપૂરના આ સાહસિક નિવેદન બાદ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીના અનેક કલાકારો, ટેક નિષ્ણાતો અને ચાહકો તેના સમર્થનમાં આવ્યા છે. સિનેમા જગતના અગ્રણીઓએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા કલાકારોના ચહેરા અને અવાજનો અનધિકૃત ઉપયોગ કરવો એ અત્યંત ગંભીર બાબત છે. સેલિબ્રિટીઝ ઉપરાંત સામાન્ય નાગરિકોની ડિજિટલ સલામતી માટે પણ આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ પર તાત્કાલિક લગામ લગાવવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે.

તકનીકી ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે, છેલ્લા કેટલાક સમયથી એઆઈ આધારિત ડીપફેક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને સેલિબ્રિટીઝના વાંધાજનક વિડીયો બનાવવાનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધ્યું છે. કોઈપણ વ્યક્તિની પરવાનગી વગર તેનું ડિજિટલ કન્ટેન્ટ તૈયાર કરવું અને તેને જાહેર મંચ પર વાયરલ કરવું એ સાયબર ક્રાઈમની શ્રેણીમાં આવે છે. આ ઘટનાએ ડિજિટલ સ્પેસમાં સુરક્ષા, અખંડિતતા અને નૈતિકતા અંગે ફરી એકવાર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે આ અગાઉ પણ દક્ષિણ ભારતીય અને બોલિવૂડની અનેક જાણીતી અભિનેત્રીઓ ડીપફેક અને ફેક એઆઈ વીડિયોનો શિકાર બની ચૂકી છે. તે સમયે પણ સાયબર સલામતી અને કલાકારોના અધિકારોના રક્ષણ અંગે દેશભરમાં વ્યાપક ચર્ચા જાગી હતી. હાલમાં આ વાયરલ વીડિયોના સ્ત્રોતને ટ્રેક કરવા અને તેને વિવિધ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પરથી હટાવવા માટેની જરૂરી પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.

આ સમગ્ર મામલે આઈટી મંત્રાલય અને સાયબર સિક્યોરિટી એજન્સીઓ દ્વારા એઆઈ કન્ટેન્ટ સંબંધિત કડક માર્ગદર્શિકા બનાવવાની માંગ વધુ તીવ્ર બની છે. આગામી સમયમાં આવા અનધિકૃત એઆઈ જનરેટેડ વીડિયો બનાવનારા અને તેને સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ કરનારા તત્વો સામે કાયદાકીય પગલાં લેવા તેમજ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ માટે સખત નિયમો અમલી બનાવવાની દિશામાં કામગીરી કરવામાં આવશે.