નવી દિલ્હી : કેન્દ્ર સરકારે વહીવટી તંત્રમાં ભ્રષ્ટાચાર સામે 'ઝીરો ટોલરન્સ'ની નીતિ અપનાવીને ૨૦૦૩ની બેચના વરિષ્ઠ IAS અધિકારી પદ્મ જયસ્વાલને સેવામાંથી બરતરફ કરી દીધા છે. આશરે બે દાયકા જૂના નાણાકીય અનિયમિતતા અને ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં દોષિત ઠર્યા બાદ ગૃહ મંત્રાલયે આ કડક કાર્યવાહી કરી છે. આ નિર્ણયને વહીવટી ક્ષેત્રે એક મોટા ભૂકંપ સમાન જોવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે સેવામાં રહેલા વરિષ્ઠ અધિકારી સામે આવી આકરી શિસ્તભંગની કાર્યવાહી ખૂબ જ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.

 અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભંડોળની ઉચાપતનો કેસ:

પદ્મ જયસ્વાલ ૨૦૦૩ની બેચના AGMUT (અરુણાચલ પ્રદેશ-ગોવા-મિઝોરમ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ) કેડરના અધિકારી છે. ૨૦૦૭ અને ૨૦૦૮ દરમિયાન તેઓ અરુણાચલ પ્રદેશના પશ્ચિમ કામેંગ જિલ્લામાં ડેપ્યુટી કમિશનર તરીકે ફરજ બજાવતા હતા. ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૮માં સ્થાનિક રહેવાસીઓએ તેમની વિરુદ્ધ હોદ્દાનો દુરુપયોગ અને જાહેર ભંડોળને અન્યત્ર વાળવાની લેખિત ફરિયાદ કરી હતી. આ મામલે તેમને એપ્રિલ ૨૦૦૯માં સસ્પેન્ડ પણ કરવામાં આવ્યા હતા, જોકે ૨૦૧૦માં તેમનું સસ્પેન્શન પાછું ખેંચી લેવાયું હતું.

 CBI તપાસમાં થયેલા ચોંકાવનારા ખુલાસા:

સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) દ્વારા કરવામાં આવેલી ઊંડી તપાસમાં બહાર આવ્યું હતું કે પદ્મ જયસ્વાલે તેમના ગૌણ અધિકારીઓ, નાણાકીય સલાહકાર અને ઓફિસ કેશિયર સાથે મળીને મોટું ગુનાહિત ષડયંત્ર રચ્યું હતું. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે ટ્રેઝરી ફંડમાંથી 'પરત કરવાના ધોરણે' રોકડ રકમ ઉપાડવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, ૨૮ લાખ રૂપિયાના ડિમાન્ડ ડ્રાફ્ટ જનરેટ કરવા માટે ત્રણ સરકારી ડિપોઝિટ એટ કોલ રિસીપ્ટ (DCRs) નો ઉપયોગ કરાયો હતો. આ ઉચાપત કરેલા નાણાંથી તેમના નજીકના સંબંધીઓના નામે સ્થાવર મિલકતો ખરીદવામાં આવી હોવાના પુરાવા પણ મળ્યા હતા.

 ૧૬ વર્ષ સુધી ચાલેલી લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા:

આ કેસની શિસ્તભંગની પ્રક્રિયા વર્ષ ૨૦૦૯માં ચાર્જશીટ સાથે શરૂ થઈ હતી, જે ૨૦૨૬માં તેના નિષ્કર્ષ પર પહોંચી છે. તપાસ અહેવાલમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે અધિકારીએ જાહેર ભંડોળનો દુરુપયોગ કર્યો છે અને તેઓ ઓલ ઇન્ડિયા સર્વિસીસ કન્ડક્ટ રૂલ્સ હેઠળ અપેક્ષિત પ્રામાણિકતાના ધોરણો જાળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (UPSC) એ તેમની હકાલપટ્ટીની ભલામણ કરી હતી, જેને રાષ્ટ્રપતિની આખરી મંજૂરી મળતા તેમની નાગરિક સેવા કારકિર્દીનો અંત આવ્યો છે.

 વહીવટી અને કાનૂની નિષ્ણાતોની ચિંતા:

૨૦૦૮માં થયેલી ફરિયાદ બાદ ૨૦૨૬માં આ કેસનો આખરી નિર્ણય આવતા કાનૂની નિષ્ણાતોએ ઓલ ઇન્ડિયા સર્વિસીસ ફ્રેમવર્ક હેઠળ ચાલતી લાંબી શિસ્તભંગની પ્રક્રિયા સામે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. જોકે, સરકારના આ કડક કદમથી એવો સંદેશ ગયો છે કે ભલે સમય લાગે, પરંતુ ભ્રષ્ટાચાર આચરનાર ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ કાયદાના સકંજામાંથી બચી શકશે નહીં. હાલમાં આ નિર્ણય દિલ્હી અને કેન્દ્રીય વહીવટી વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.