નવી દિલ્હી :જો તમે આવકવેરા રીટર્ન (આઇટીઆર) ફાઇલ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છો અને તમને લાગે છે કે ફોર્મ 16 મળી આવ્યું છે, તેથી હવે કોઈ પણ પ્રકારની ચિંતાની જરૂર નથી, તો પછી બંધ કરો. ટેક્સ નિષ્ણાતો કહે છે કે ફક્ત ફોર્મ 16 મેળવવું તમારી જવાબદારીને સમાપ્ત કરતું નથી. જો તમે વળતરમાં ખોટી માહિતી આપી છે અથવા કોઈ નકલી કર મુક્તિ કરી છે, તો આવકવેરા વિભાગ તમને પછીથી નોટિસ મોકલી શકે છે.
હકીકતમાં, આ વખતે આવકવેરા વિભાગે કંપનીઓને કર્મચારીઓના કર દાવાઓને પહેલા કરતા વધુ કડક રીતે તપાસવા જણાવ્યું છે. એટલે કે, હવે માત્ર કર્મચારીની જવાબદારી જ નહીં, પરંતુ કંપનીએ પણ વધારો કર્યો છે. જો કે, જો કોઈ ભૂલ પછીથી થાય છે, તો તે આખરે કર્મચારીની જવાબદારી હશે.  

ઓલ્ડ ટેક્સ શાસનમાં એચઆરએ, હોમ લોન વ્યાજ, શિક્ષણ લોન, એલટીએ, દાન જેવી ઘણી કપાતનો સમાવેશ થાય છે. આ કપાતનો લાભ લેવા માટે, કેટલાક લોકો નકલી બિલ અથવા ખોટા દસ્તાવેજો પણ મૂકે છે.
આને રોકવા માટે, આવકવેરા વિભાગે હવે કંપનીઓને કર્મચારીઓના દાવાઓની યોગ્ય રીતે તપાસ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. જો કોઈ દસ્તાવેજ શંકાસ્પદ છે અથવા માહિતી અપૂર્ણ છે, તો તે સ્વીકારવું જોઈએ નહીં.
ફોર્મ 16 મેળવ્યા પછી પણ નોટિસ કેમ આવી શકે છે?
ઘણા લોકો પાસે ગેરસમજ છે કે જો કંપનીએ તેમના દસ્તાવેજો જોયા પછી ફોર્મ 16 જારી કર્યું હોય, તો હવે આવકવેરા વિભાગ કંઈપણ પૂછશે નહીં.
પરંતુ તે બિલકુલ નથી.
ફોર્મ 16 એ ફક્ત તમારા પગારનો રેકોર્ડ છે અને કંપની દ્વારા કાપવામાં આવેલા ટીડીએસ. જો તમે ખોટી કપાતનો દાવો કર્યો છે અથવા આઇટીઆરમાં ખોટી માહિતી આપી છે, તો આવકવેરા વિભાગ તેને પછીથી ચકાસી શકે છે.
જો દાવો તપાસમાં ખોટો સાબિત થાય છે, તો પછી માત્ર વધારાના કર જ નહીં, પણ વ્યાજ અને દંડ પણ ચૂકવી શકાય છે.

આ દાવાઓ પર સૌથી મહત્વની વસ્તુ
જો તમે જૂના કર શાસન પસંદ કર્યું છે, તો પછી આ દાવાઓ સૌથી વધુ તપાસ કરી શકાય છે.
એચઆરએ (હાઉસ ભાડું ભથ્થું)

હોમ લોન વ્યાજ સબવેન્શન
શિક્ષણ લોન વ્યાજ
એલટીએ (મુસાફરી ભથ્થું છોડો)
દાન પર કર મુક્તિ
સેકન્ડ ટેક્સ કપાત

આવકવેરા વિભાગ ખાસ કરીને જોશે કે તમારી પાસે આ તમામ દાવાઓના યોગ્ય અને સંપૂર્ણ દસ્તાવેજો છે કે નહીં.
જો તમે એચઆરએનો લાભ લઈ રહ્યા છો, તો આ વખતે પહેલા કરતા વધુ દસ્તાવેજો પૂછવામાં આવી શકે છે.
જેમ કે-
મકાનમાલિકનું પાન
રસીદ ભાડે આપો
બેંકમાંથી ભાડાનો પુરાવો
જો માહિતી પૂર્ણ ન થાય તો તમારો દાવો પ્રશ્ન હેઠળ આવી શકે છે.
કેટલાક લોકો ટેક્સ અથવા બુક ટિકિટ બચાવવા અને પછીથી તેને રદ કરવા માટે નકલી મુસાફરી બિલ્સ બનાવે છે. આવકવેરા વિભાગ દ્વારા પણ આવા કેસો પર નજર રાખવામાં આવશે. જો તપાસમાં બહાર આવ્યું કે મુસાફરી ખરેખર થઈ નથી, તો કર મુક્તિ રદ થઈ શકે છે અને નોટિસ આવી શકે છે.
જો આ વખતે તમારી કંપની વારંવાર તમને દસ્તાવેજો માટે પૂછે છે અથવા દાવા વિશે વધુ માહિતી માંગે છે, તો પછી તેને કોઈ સમસ્યા ન ગણશો. હકીકતમાં, કંપની તમને ભાવિ મુશ્કેલીઓથી બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. કારણ કે જો આજે ખોટો દાવો સ્વીકારવામાં આવે છે, તો આવતીકાલે નોટિસ ફક્ત કર્મચારીને જ આપવામાં આવશે.
આજે આવકવેરા વિભાગ પાસેથી પ્રી-ફિલ્ડ આઇટીઆર પણ ઉપલબ્ધ છે. તમારી ઘણી માહિતી પહેલેથી જ ભરવામાં આવી છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તે જ ચકાસણી કર્યા વિના સબમિટ કરવું જોઈએ.
જો તમારી પાસે શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ, પ્રોપર્ટીઝ, ક્રિપ્ટો અથવા તમારા પગાર સિવાયના કોઈપણ અન્ય સ્રોતથી આવક હોય, તો સંપૂર્ણ માહિતી જાતે તપાસો. જો જરૂરી હોય તો કર નિષ્ણાત અથવા ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ (સીએ) નો સંપર્ક કરો.
સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે શું કંપનીએ તમારા દસ્તાવેજો સ્વીકાર્યા છે અથવા ફોર્મ 16 જારી કર્યા છે, પરંતુ જો આઇટીઆરમાં કોઈ ભૂલ જોવા મળે છે, તો તેની જવાબદારી કર્મચારીની હશે.
તેથી, કર બચાવવા માટે કોઈ દાવો કરશો નહીં, જે તમારી પાસે ચોક્કસ પુરાવા નથી.
આજના સમયમાં, આવકવેરા વિભાગ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઈ), ડેટા એનાલિટિક્સ અને ડિજિટલ રેકોર્ડ્સની મદદથી ઘણી માહિતી સાથે મેચ કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, તે પહેલાં કરતાં ખોટી માહિતી છુપાવવા માટે વધુ મુશ્કેલ બની ગયું છે.
જો તમે યોગ્ય દસ્તાવેજો સાથે આઇટીઆર ભરો છો, તો કોઈ મુશ્કેલી નહીં આવે. પરંતુ જો નકલી દાવો કરવામાં આવે તો, પછી ફોર્મ 16 હોવા છતાં આવકવેરા વિભાગની નોટિસ આવી શકે છે.