​નવી દિલ્હી: વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરમાં આંકડાકીય અહેવાલમાં દક્ષિણ એશિયાઈ દેશોની વસ્તીના સરેરાશ આયુષ્ય (લાઈફ એક્સપેક્ટેન્સી) અંગેના ચોંકાવનારા અને મહત્વપૂર્ણ તારણો સામે આવ્યા છે. વર્ષ ૨૦૨૩ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલા આ વૈશ્વિક રિપોર્ટ અનુસાર ભારતીયોનું સરેરાશ આયુષ્ય ૭૧ વર્ષ નોંધાયું છે. ભારતની આ આંકડાકીય સ્થિતિ પડોશી દેશ પાકિસ્તાન કરતા વધુ સારી જોવા મળી છે, પરંતુ બાંગ્લાદેશ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) અને કેનેડા જેવા વિકસિત અને અન્ય પડોશી દેશોની સરખામણીએ ભારત હજુ પણ સરેરાશ આયુષ્યના માપદંડમાં નોંધપાત્ર રીતે પાછળ રહી ગયું છે.

​વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના આંકડાઓ અનુસાર, ૨૦૨૩માં વિશ્વનું સરેરાશ આયુષ્ય ૭૩.૩ વર્ષ રહ્યું છે, જે કોરોના મહામારી પહેલાના ૭૩.૪ વર્ષના સ્તરની અત્યંત નજીક પહોંચી ગયું છે. રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ભારતની સરેરાશ વયમર્યાદામાં સુધારો થયો હોવા છતાં દેશમાં 'હેલ્ધી લાઈફ એક્સપેક્ટેન્સી' એટલે કે સંપૂર્ણ સ્વસ્થ જીવન જીવવાનું પ્રમાણ ૬૦.૬ વર્ષ જ નોંધાયું છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે ૬૦ વર્ષ વટાવ્યા બાદ મોટાભાગના ભારતીયો કોઈને કોઈ ગંભીર કે ક્રોનિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી પીડાય છે.

​આ ઉપરાંત, આરોગ્ય ક્ષેત્રના તજજ્ઞોના મતે ભારતમાં મૃત્યુના મુખ્ય કારણોમાં હવે ચેપી રોગોના સ્થાને હૃદયરોગ, કેન્સર અને ડાયાબિટીસ જેવા બિન-ચેપી રોગો (Non-Communicable Diseases) નો હિસ્સો ઝડપથી વધી રહ્યો છે. દેશમાં તબીબી સેવાઓ અને સારવાર સુવિધાઓના વિસ્તારને કારણે લોકોનું આયુષ્ય તો વધી રહ્યું છે, પરંતુ જીવનની ગુણવત્તા અને સંપૂર્ણ સ્વસ્થ વર્ષો વધારવા માટે બિન-ચેપી રોગો પર નિયંત્રણ મેળવવું કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો માટે મોટો પડકાર બનશે.