નવી દિલ્હી, તા.૦૫: ભારતના ગ્રીન અને સ્વચ્છ ઉર્જા ક્ષેત્રને વેગ આપવા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વિકાસ સામે આવ્યો છે, જેમાં દેશના રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરમાં કાર્યરત અગ્રણી કંપનીઓ પાસેથી આશરે $૪૦0 બિલિયન એટલે કે લાંબા ગાળાની જંગી રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાઓ સુરક્ષિત કરવામાં આવી છે. આ માહિતી સત્તાવાર સૂત્રો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી છે, જે ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે રિન્યુએબલ એનર્જીનું પાવરહાઉસ બનાવવાની દિશામાં એક સીમાચિહ્નરૂપ પગલું સાબિત થઈ રહ્યું છે.

આવનારા વર્ષોના આર્થિક આયોજન અંગે વિગતો આપતા અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા બે વર્ષની ટૂંકી અવધિમાં જ દેશના આ ક્ષેત્રમાં ₹૬ ટ્રિલિયનથી ₹૭ ટ્રિલિયન જેટલું સ્થાનિક અને વિદેશી મૂડીરોકાણ વહેતું થઈ ચૂક્યું છે. સરકાર દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલા વિશ્વાસ મુજબ વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં જરૂરી વધારાના ₹૨૧ ટ્રિલિયનના લક્ષ્યાંકને પણ સરળતાથી સાકાર કરી શકાશે, જેનાથી ભારતની ૫૦૦ ગીગાવોટ (GW) બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ ક્ષમતા હાંસલ કરવાની નેમ સબળ બનશે.

આ વ્યાપક રોકાણ અભિયાન હેઠળ રિન્યુએબલ જનરેશન, પાવર ટ્રાન્સમિશન, ઉર્જા સંગ્રહ (એનર્જી સ્ટોરેજ) અને મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોજેક્ટ્સને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ થી ૨૦૩૦-૩૧ દરમિયાન ૯૨ ગીગાવોટ-કલાક ગ્રીડ-સ્કેલ ઉર્જા સંગ્રહને ટેકો પૂરો પાડતી ₹૧૪,૫00 કરોડની વાયબિલિટી ગેપ ફંડિંગ (VGF) યોજનાને કેબિનેટ મંજૂરી આપી દીધી છે, જે પમ્પ્ડ હાઇડ્રો અને બેટરી સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સને પ્રોત્સાહન આપવામાં મદદ કરશે.

દેશમાં ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા માટે પણ મોટા પાયે કામ ચાલી રહ્યું છે, જેમાં ભારતની સોલાર-સેલ ઉત્પાદન ક્ષમતા જે હાલમાં ૪૭ ગીગાવોટ છે, તે ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં વધીને ૭૦ ગીગાવોટ અને મે-જૂન ૨૦૨૭ સુધીમાં ૧૦૦ ગીગાવોટ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. સોલાર મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા પણ એક દાયકા પહેલાના ૨ ગીગાવોટથી વધીને આજે ૧૭૨ ગીગાવોટ સુધી પહોંચી ચૂકી છે, જ્યારે સરકાર આગામી દાયકામાં ૮૦0 ગીગાવોટ નોન-ફોસિલ ઇંધણ ક્ષમતાનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે.

આ મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજનાઓ સામે જમીન સંપાદન, વધતી કિંમતો અને ટ્રાન્સમિશન પ્રોજેક્ટ્સ માટે રાઇટ-ઓફ-વે પરવાનગીઓ જેવા કેટલાક વ્યવહારિક પડકારો પણ છે, જેને પહોંચી વળવા માટે મંજૂર કરાયેલ ગ્રીન એનર્જી કોરિડોર ફેઝ-III હેઠળ ૫૧,૧૨૬ સર્કિટ કિલોમીટરની આંતર-રાજ્ય ટ્રાન્સમિશન લાઇન વિકસાવવામાં આવી રહી છે, જેથી ૧૩૫ ગીગાવોટ સુધીની નવીનીકરણીય ઉર્જા ગ્રીડમાં સરળતાથી ઉમેરી શકાય.

આવનારા સમયમાં સબસ્ટેશનોને વધુ મજબૂત બનાવવાની સાથે ૧0,000 થી ૧૫,000 નવી સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવશે. વૈશ્વિક સ્તરે ટેકનોલોજી પરના પ્રતિબંધો જેવા પડકારો વચ્ચે પણ દેશે હંમેશાં વિજય મેળવ્યો છે, અને આ સતત રોકાણો તથા મજબૂત માળખાકીય સુવિધાઓ દેશને શુદ્ધ અને હરિયાળી ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવશે.