નવી દિલ્હી: વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય તણાવ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના દરિયાઈ માર્ગે ગેસની સપ્લાયમાં ઊભા થયેલા અવરોધોને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે જે કટોકટીના કડક નિયમો લાગુ કર્યા હતા, તેને હવે સત્તાવાર રીતે પાછા ખેંચવાનો નિર્ણય લીધો છે. ઉર્જા સુરક્ષાને લઈને લેવાયેલા આ મહત્વના અને સમયસરના પગલાથી દેશના મોટા ઉદ્યોગો અને ગેસ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓમાં મોટી રાહતની લાગણી પ્રસરી ગઈ છે.

વ્યૂહાત્મક માર્ગ પર અસ્થિરતા દૂર થતાં લેવાયો નિર્ણય:

થોડા સમય પહેલાં વૈશ્વિક સ્તરે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતાને પગલે કુદરતી ગેસના પુરવઠા બાબતે ભારત માટે ચિંતાનું વાતાવરણ ઊભું થયું હતું. આ અત્યંત વ્યૂહાત્મક માર્ગ પરથી પસાર થતા ટેન્કરો અને ગેસ સપ્લાયમાં મોટી અડચણો આવવાની ભીતિને કારણે ભારત સરકારે ગેસ કંપનીઓ માટે વિશેષ 'ઈમરજન્સી સપ્લાય ઓર્ડર' અમલી બનાવ્યા હતા. આ આદેશનો મુખ્ય હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો કે ગેસની અછતને કારણે દેશના પાવર પ્લાન્ટ્સ અને ફર્ટિલાઈઝર (ખાતર) જેવા દેશના અતિ મહત્વના ગણાતા ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોની કામગીરી પર કોઈ વિપરીત અસર ન પડે.

પરિસ્થિતિ થાળે પડતાં સામાન્ય સ્થિતિ તરફ પ્રયાણ:

હવે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં માલવાહક જહાજોની અવરજવર અને કુદરતી ગેસની સપ્લાય ફરીથી સુચારુ અને સામાન્ય બનતાં કેન્દ્ર સરકારે આ કટોકટીના તાત્કાલિક પગલાંને નાબૂદ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. સરકારી વર્તુળોના જણાવ્યા અનુસાર, કુદરતી ગેસની આયાત અને તેની સ્થાનિક વિતરણ વ્યવસ્થામાં હવે કોઈ અવરોધ રહ્યો નથી, જેના કારણે સરકારે ઈમરજન્સી સપ્લાયના નિયમો હટાવવા માટે લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. આ નિર્ણય સાથે હવે ગેસ કંપનીઓ અને તમામ સંકળાયેલા ઉદ્યોગો પોતાની જૂની અને સામાન્ય માર્કેટ સપ્લાય સિસ્ટમ મુજબ મુક્તપણે કામકાજ કરી શકશે.

ગેસ ફાળવણી સરળ બનશે, ઉદ્યોગો પરનું દબાણ ઘટશે:

સરકારના આ નિર્ણયથી ગેસ ટ્રાન્સમિશન કંપનીઓ પરનું વહીવટી દબાણ મોટા પ્રમાણમાં ઘટશે. અગાઉ ઈમરજન્સી નિયમો લાગુ હોવાને કારણે કંપનીઓએ સરકારી આદેશ મુજબ ચોક્કસ ક્ષેત્રોમાં જ ફરજિયાત રીતે ગેસ ફાળવણી કરવી પડતી હતી, જેનાથી ઘણીવાર તેમની વ્યવસાયિક અને કોમર્શિયલ કામગીરીમાં અડચણો આવતી હતી. હવે આ નિયમો રદ થતાં માર્કેટમાં ગેસની ફાળવણી વધુ વ્યવસ્થિત રીતે અને માંગ-પુરવઠાના મુક્ત આધારે થઈ શકશે. આર્થિક નિષ્ણાતો આ સમગ્ર નિર્ણયને ભારતની એનર્જી સપ્લાય ચેઈનની મજબૂતાઈ અને સ્થિતિસ્થાપકતાના સચોટ પુરાવા તરીકે જોઈ રહ્યા છે.

આયાત પરની નિર્ભરતા વચ્ચે વૈશ્વિક સુરક્ષા પર ચાંપતી નજર:

ભારત પોતાની કુદરતી ગેસની જરૂરિયાતોનો એક બહુ મોટો હિસ્સો વિદેશી આયાત દ્વારા જ પૂર્ણ કરે છે, જેમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝનો સમુદ્રી માર્ગ ભારત માટે લાઈફલાઈન સમાન અને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ભારત સરકાર આ સંવેદનશીલ વૈશ્વિક રૂટ પર સતત ચાંપતી નજર રાખી રહી હતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્થિતિ સામાન્ય થતાં જ સરકારે તાત્કાલિક આ હકારાત્મક પગલું ભરીને દેશના ઉદ્યોગોને વેગ આપવાનો મોટો પ્રયાસ કર્યો છે. સરકારની આ ત્વરિત નીતિથી આગામી દિવસોમાં દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રે વધુ આર્થિક સ્થિરતા જોવા મળશે તેવી પ્રબળ આશા છે.