તેહરાન: મંગળવાર, તા. ૨૧-૦૪-૨૦૨૬ : અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં યુદ્ધવિરામની આશાઓ ફરી ધૂંધળી બની છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ ઈરાને પાકિસ્તાન ખાતે યોજાનારી શાંતિ મંત્રણામાં ભાગ લેવાનો સ્પષ્ટ ઈનકાર કરી દીધો છે. ઈરાની સ્ટેટ ટેલિવિઝને મંગળવારે પુષ્ટિ કરી હતી કે કોઈ પણ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ ઈસ્લામાબાદ જવા રવાના થયું નથી. ટ્રમ્પની 'તેઓએ ત્યાં હોવું જોઈએ' તેવી ટિપ્પણી અને શરતો ન માનવા પર નવા હુમલાની ધમકીને પગલે ઈરાને આ કડક વલણ અપનાવ્યું છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ભડકે બળ્યા:
યુદ્ધવિરામની વાટાઘાટો જોખમમાં મુકાતા વૈશ્વિક બજારમાં તેની સીધી અસર જોવા મળી છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ૫ ટકાના ઉછાળા સાથે ૯૪.૯૨ ડોલર પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયા છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં તણાવ વધતા શિપિંગ ટ્રાફિક લગભગ ઠપ થઈ ગયો છે. શિપિંગ ડેટા મુજબ, ૧૨ કલાકમાં માત્ર ત્રણ જ જહાજો પસાર થઈ શક્યા છે. અમેરિકાએ ઈરાની કાર્ગો શિપ જપ્ત કરતા અને ઈરાને તેનો બદલો લેવાની જાહેરાત કરતા પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની છે.

વૈશ્વિક શેરબજારો અને અર્થતંત્ર પર અસર:
ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમો વધતા એશિયા, યુરોપ અને અમેરિકાના શેરબજારોમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. રોકાણકારોમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે અને મોંઘવારી વધવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. દરમિયાન, ઈરાની સેનાએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાની નૌકાદળની સહાયથી એક ટેન્કર અરબી સમુદ્રમાંથી ઈરાની જળસીમામાં પ્રવેશ્યું છે. આ હિલચાલ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સમુદ્રી તણાવમાં વધુ વધારો કરી રહી છે.

ટ્રમ્પની ધમકી અને પાકિસ્તાનની ભૂમિકા:
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પાકિસ્તાનમાં મધ્યસ્થી માટે દૂતો મોકલવાની જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ સાથે જ એવી ચેતવણી પણ આપી હતી કે જો ઈરાન શરતો સ્વીકારશે નહીં તો નવા સૈન્ય હુમલા કરવામાં આવશે. ઈરાને અમેરિકાની આ ધમકીભર્યા સૂરમાં કરાયેલી વાતચીતની દરખાસ્તને ફગાવી દીધી છે. એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે આ ગતિરોધને કારણે આગામી દિવસોમાં તેલના ભાવમાં અને બજારમાં વધુ અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. હાલમાં સમગ્ર વિશ્વની નજર હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જહાજોની અવરજવર અને શાંતિ મંત્રણાના ભાવિ પર ટકેલી છે.