તિરુવનંતપુરમ : કેરળની પ્રસિદ્ધ સબરીમાલા અયપ્પા મંદિરમાં ૧૦ થી ૫૦ વર્ષની વયની મહિલાઓના પ્રવેશને લઈને વર્ષોથી ચાલી રહેલા વિવાદમાં એક નવો વળાંક આવ્યો છે. અત્યાર સુધી મહિલાઓના પ્રવેશનું મક્કમ સમર્થન કરતી કેરળ સરકારે હવે પોતાના વલણમાં નરમાશ લાવી 'મધ્યમ માર્ગ' અપનાવ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કરેલી લેખિત રજૂઆતોમાં સરકારે જણાવ્યું છે કે, આ પ્રતિબંધ 'આવશ્યક ધાર્મિક પ્રથા' છે કે નહીં તેનો નિર્ણય લેતા પહેલા કોર્ટે નિષ્પક્ષ સમાજ સુધારકો અને ધાર્મિક વિદ્વાનોના મંતવ્યો લેવા જોઈએ.
રાજ્યમાં આવી રહેલી ચૂંટણીઓ વચ્ચે સરકારનું આ વલણ અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવે છે, કારણ કે અગાઉ આ મુદ્દે મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શનો અને ભક્તોમાં નારાજગી જોવા મળી હતી.
 
સુપ્રીમ કોર્ટની ૯ ન્યાયાધીશોની બેંચ પર નજર
સબરીમાલા કેસની સુનાવણી હવે ન્યાયતંત્રના ઇતિહાસમાં એક મોટો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે:
•    ૭ એપ્રિલથી સુનાવણી: સુપ્રીમ કોર્ટની ૯ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચ ૭ એપ્રિલથી આ કેસની સમીક્ષા સુનાવણી શરૂ કરશે.
•    કલમ ૨૫(૧) અને પરંપરા: અગાઉ ૨૦૧૮માં ૫ ન્યાયાધીશોની બેંચે મહિલાઓના પ્રવેશ પરના પ્રતિબંધને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યો હતો. હવે નવી બેંચ એ નક્કી કરશે કે ધાર્મિક પરંપરાઓ અને બંધારણીય અધિકારો વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે જાળવવું.
•    ભક્તોનો પ્રતિભાવ: સરકારે પોતાની રજૂઆતમાં ૨૦૧૮ના ચુકાદા પછીના અનુભવો અને મહિલા ભક્તો સહિતના સામાન્ય ભક્તોના પ્રતિભાવને ધ્યાનમાં લેવાની ખાસ વિનંતી કરી છે.
 
શું બદલાશે સબરીમાલાની પરંપરા?
કેરળ સરકારનું નવું વલણ સૂચવે છે કે તે હવે ઉતાવળે કોઈ નિર્ણય લેવાને બદલે ધાર્મિક ભાવનાઓને માન આપવા માંગે છે. "આવશ્યક ધાર્મિક પ્રથા" શું છે તે વ્યાખ્યાયિત કરવી એ હવે સર્વોચ્ચ અદાલત માટે પણ એક કઠિન પડકાર છે. જો સુધારકો અને વિદ્વાનોના મંતવ્યો પ્રતિબંધની તરફેણમાં રહેશે, તો સબરીમાલામાં જૂની પરંપરાઓ યથાવત રહી શકે છે.
આગામી ૭ એપ્રિલથી શરૂ થતી સુનાવણી માત્ર સબરીમાલા જ નહીં, પણ દેશના અન્ય ધાર્મિક સ્થળોની પરંપરાઓ અને મહિલાઓના અધિકારો સાથે જોડાયેલા કાયદાઓ પર પણ દૂરગામી અસર કરશે.