ઓઇલ ટેન્કરો ઉપર હુમલાઃ ક્રુડ ૨૦૦ ડોલર પહોંચશે?
હવે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુજ સળગી ઉઠયું: ૩ જહાજો ઉપર હુમલાઃ ક્રુડ ભડકે બળ્યું: ૧૦૦ ડોલરને પાર
નવી દિલ્હી તા.૧૨: મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર વિશ્વભરના ડઝનબંધ દેશો પર પડી રહી છે. આનું સૌથી મોટું કારણ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની છે, જે ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કરો માટે કાર્ગો રૂટ તરીકે કામ કરે છે. હવે બહાર આવતા સમાચાર વૈશ્વિક ચિતાઓ વધારી રહ્યા છે. ત્રણ કાર્ગો જહાજોને અજાણ્યા પ્રોજેક્ટાઇલ્સ દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. આ તાજેતરના હુમલાઓએ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ઼૧૦૦ થી વધુ કરી દીધા છે. આ માર્ગ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાના આશરે ૨૦% ને નિયંત્રિત કરે છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જે જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે તેમાં ઓમાનથી લગભગ ૧૧ નોટિકલ માઇલ ઉત્તરમાં થાઈ ધ્વજવાળું જહાજ શામેલ હતું. હુમલા બાદ, જહાજમાં ભારે આગ લાગી હતી, જોકે રોયલ થાઈ નેવીએ તમામ ૨૩ ક્રૂ સભ્યોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લીધા હતા. ઈરાને હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી, અને દાવો કર્યો કે જહાજના ક્રૂએ ચેતવણીઓને અવગણી હતી.
બીજો હુમલો સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના દરિયાકાંઠે ૨૫ નોટિકલ માઇલ દૂર જાપાની કન્ટેનર જહાજ પર થયો હતો, જેમાં થોડું નુકસાન થયું હતું. ત્રીજો હુમલો દુબઈથી લગભગ ૫૦ નોટિકલ માઇલ ઉત્તરપﾍમિમાં થયો હતો. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં જહાજો પર આ ૧૩મો શંકાસ્પદ ઈરાની હુમલો છે.
અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે, ગુરુવારે સવારે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ફરી ઼૧૦૦ ને વટાવી ગયા. હોર્મુઝમાં ઇરાની હુમલાઓ વચ્ચે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ ફરી ઼૧૦૦ ને વટાવી ગયું. ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) એ ૪૦૦ મિલિયન બેરલ અનામત છોડ્યું છે. અમેરિકાએ તેના અનામતમાંથી ૧૭૨ મિલિયન બેરલ પાછા ખેંચવાની જાહેરાત કરી છે. જોકે, પુરવઠામાં વિક્ષેપના ભયથી ભાવ ફરી વધ્યા છે.
ગુરુવારે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં નોંધપાત્ર ગતિવિધિ જોવા મળી. આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ આશરે ૮-૯% વધીને ઼૧૦૦ પ્રતિ બેરલને વટાવી ગયું. યુએસ બેન્ચમાર્ક વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) પણ વધીને ડોલર ૯૪-૯૫ પ્રતિ બેરલ થયો. ઈરાન-યુએસ યુદ્ધ શરૂ થયા પછી આ બીજી વખત તેલના ભાવ ડોલર ૧૦૦ ને વટાવી ગયા છે.
તેલ બજારમાં તેજીનું સૌથી મોટું કારણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતો તણાવ છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે આ વિસ્તારમાં અનેક વાણિજ્યિક જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, અને ટેન્કરની અવરજવર લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે. આ માર્ગ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે વિશ્વના ક્રૂડ ઓઇલ અને રિફાઇન્ડ ઇંધણનો મોટો હિસ્સો તેમાંથી પસાર થાય છે. પુરવઠામાં વિક્ષેપના ભયથી કિમતો વધી રહી છે.
ઈરાનના કડક વલણથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ચિતા વધી છે. તેહરાનના પ્રવક્તા ઈબ્રાહિમ ઝોલ્ફાકારીએ કડક શબ્દોમાં કહ્યું, હવે તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ઼૨૦૦ સુધી પહોંચવા માટે તૈયાર રહો, કારણ કે તેલના ભાવ પ્રાદેશિક સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. આ સંઘર્ષે તેને અસ્થિર બનાવ્યું છે.
ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇઝરાયલ અને તેમના સાથીઓ માટે નિર્ધારિત એક લિટર તેલ પણ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવા દેશે નહીં. આ પરિસ્થિતિને સંબોધવા માટે, આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (IEA) એ એક કટોકટી બેઠકમાં સર્વાનુમતે નિર્ણય લીધો કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી સર્જાયેલા સંકટને દૂર કરવા માટે બજારમાં ૪૦૦ મિલિયન બેરલ તેલ છોડવામાં આવે.
આ કટોકટી ફક્ત સમુદ્ર સુધી મર્યાદિત નથી. બુધવારે રાત્રે, ઇઝરાયલે લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહના લક્ષ્યો પર હુમલાઓનો નવો દોર શરૂ કર્યો. ઇઝરાયલ પર છોડવામાં આવેલા રોકેટના જવાબમાં આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. લેબનોનના આરોગ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, બેકા ખીણમાં આ હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા સાત લોકો માર્યા ગયા અને ૨૩ ઘાયલ થયા.
દરમિયાન, ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ કતાર, કુવૈત અને ઇરાકમાં યુએસ બેઝ પર અત્યાર સુધીની સૌથી વિનાશક કાર્યવાહી કરવાનો દાવો કર્યો છે. સાઉદી અરેબિયાએ પણ સાત બેલિસ્ટિક મિસાઇલો તોડી પાડવાની પુષ્ટિ કરી છે, જેમાં મુખ્યત્વે પ્રિન્સ સુલતાન એર બેઝને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. દુબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ નજીક બે ડ્રોન પણ અટકાવવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ચાર લોકો ઘાયલ થયા હતા.
ઈરાનમાં ચાલી રહેલા અઘોષિત યુદ્ધ વચ્ચે, વિશ્વની નજર યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર ટકેલી છે. વ્હાઇટ હાઉસની બહાર પત્રકારો સાથે વાત કરતા, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું, અમે હજુ ઈરાનથી સમાપ્ત થયા નથી. તેમણે તેલના ભાવમાં થયેલા વધઘટને યુદ્ધનો વિષય ગણાવ્યો, જોકે તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ભાવ હવે પાછા નીચે આવી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે અગાઉ ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લેન્ડમાઈન બિછાવે છે, તો તેને ગંભીર લશ્કરી પરિણામોનો સામનો કરવો પડશે.
દરમિયાન, ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા, મોજતબા ખામેનીનું સ્વાસ્થ્ય રહસ્યમાં ઘેરાયેલું છે. ગયા રવિવારે પદ સંભાળ્યા પછી તેઓ જાહેરમાં જોવા મળ્યા નથી. અહેવાલો સૂચવે છે કે તેઓ યુએસ અને ઇઝરાયલી હુમલામાં ઘાયલ થયા હતા. જો કે, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાનના પુત્રએ ટેલિગ્રામ પર એક સંદેશ પોસ્ટ કરીને દાવો કર્યો હતો કે તેઓ સુરક્ષિત છે, જ્યારે સાયપ્રસમાં ઈરાનના રાજદૂતે તેમની ઇજાઓની પુષ્ટિ કરી છે.
(11:00 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
