નવી દિલ્હી : નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે નાણાકીય વર્ષ 2026-27નું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરીને મોદી સરકારના કાર્યકાળનું સતત નવમું બજેટ રજૂ કરવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. આ બજેટમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ આપવા અને સામાન્ય જનતાને આરોગ્ય તેમજ ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રે રાહત આપવા માટે કસ્ટમ ડ્યુટીના માળખામાં મોટા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.
મેક ઈન ઈન્ડિયા અને નિકાસ પર ભાર
બજેટ ભાષણ દરમિયાન નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં બનતી ચીજવસ્તુઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ માટે લેધર અને ટેક્સટાઈલ સેક્ટરની નિકાસને ડ્યુટી ફ્રી કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સંરક્ષણ ક્ષેત્રે (Defence) આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે બેઝિક કસ્ટમ ડ્યુટીમાં રાહત જાહેર કરવામાં આવી છે.
શું સસ્તું થશે? (રાહતની યાદી)
કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડાને કારણે નીચે મુજબની ચીજવસ્તુઓના ભાવ ઘટવાની શક્યતા છે:
 * દવાઓ: કેન્સર અને ડાયાબિટીસની 17 જેટલી અત્યંત જરૂરી દવાઓને ડ્યુટી ફ્રી કરવામાં આવી છે.
 * ગેજેટ્સ: મોબાઈલ ફોનની બેટરી અને લિથિયમ-આયન સેલ સસ્તા થશે.
 * ગ્રીન એનર્જી: ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV), સોલર ગ્લાસ અને મિક્સ્ડ ગેસ CNG.
 * રોજિંદી વસ્તુઓ: કાપડ અને ટેક્સટાઈલ ઉત્પાદનો, ચામડાની વસ્તુઓ અને સિન્થેટિક ફૂટવેર.
 * અન્ય: માઇક્રોવેવ ઓવન, વિમાનનું બળતણ અને વિદેશ પ્રવાસને લગતા કેટલાક ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.
શું મોંઘું થશે? (આંચકાની યાદી)
કેટલાક ક્ષેત્રોમાં આયાતને નિયંત્રિત કરવા અને આવક વધારવા માટે ડ્યુટી વધારવામાં આવી છે, જેના કારણે નીચેની વસ્તુઓ મોંઘી થઈ શકે છે:
 * દારૂ (Liquor)
 * સ્ક્રેપ
 * ખનિજો અને તેનાથી બનેલા ઉત્પાદનો
સામાન્ય માણસ પર અસર
બજેટ 2026માં સરકારે આરોગ્ય અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઉત્પાદનો પર વિશેષ ધ્યાન આપ્યું છે. ગંભીર રોગોની દવાઓ પરથી ડ્યુટી હટાવવાનો નિર્ણય લાખો પરિવારો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે. બીજી તરફ, ઘરેલુ ઉદ્યોગને મજબૂત કરવાના નાણામંત્રીના પ્રયાસોથી આગામી દિવસોમાં રોજગારીની તકો વધવાની પણ અપેક્ષા છે.