બંધારણ જ સર્વોપરીઃ લોકતંત્રના ત્રણેય અંગ તેને આધિન
ચીફ જસ્ટીસની સ્પષ્ટ વાતઃ સંસદ નહિ બંધારણ સૌથી ઉપરઃ સંસદ પાસે સંશોધનની સત્તા પણ મૂળ માળખુ બદલી ન શકે : લોકતંત્રના ત્રણ પાયા ન્યાયપાલિકા, કાર્યપાલિકા અને વિધાયિકા બંધારણ હેઠળ કામ કરે છેઃ બંધારણ જ સુપ્રિમ અને સુપ્રિમના જજ તેના સંરક્ષક છે
નવી દિલ્હી તા.૨૬: સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ભૂષણ ગવઈએ બુધવારે નાગપુરની મુલાકાત દરમિયાન એક નવી ચર્ચા શરૂ કરી છે. અમરાવતી બાર એસોસિએશન દ્વારા આયોજિત સન્માન સમારોહમાં તેમણે ભાવનાત્મક ભાષણ આપ્યું. સરળ વાતાવરણમાં ઉછરેલા જસ્ટિસ ગવઈએ જણાવ્યું કે તેઓ દેશના સર્વોચ્ચ ન્યાયિક પદ પર કેવી રીતે પહોંચ્યા. તેમણે તો એમ પણ કહ્યું કે, ‘‘ન તો સંસદ, ન તો કાર્યપાલિકા (સરકાર) કે ન તો ન્યાયતંત્ર સર્વોચ્ચ છે.'' દેશનું બંધારણ જ સર્વોચ્ચ છે અને ઉચ્ચ ન્યાયતંત્રના ન્યાયાધીશો તેના રક્ષક છે.
ન્યાયાધીશો પર મોટી જવાબદારી હોય છે તે દર્શાવતા મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું કે લોકો તેમના ચુકાદાને કેવી રીતે જુએ છે તેના આધારે ન્યાયાધીશને માર્ગદર્શન આપી શકાય નહીં. તેમનો નિર્ણય બંધારણ, કાયદો અને અંતરાત્મા પર આધારિત છે. તેમણે મૂળભૂત અધિકારો અને રાજ્ય નીતિના નિર્દેશક સિદ્ધાંતો વચ્ચે સંતુલન પર ભાર મૂકયો. મુખ્ય ન્યાયાધીશ ગવઈએ કહ્યું, મેં દરેક નિર્ણયમાં સામાજિક ન્યાય, સમાનતા-બંધુત્વ અને બંધારણીય નૈતિકતા જાળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બીઆર ગવઈએ બુધવારે કહ્યું કે ભારતનું બંધારણ સર્વોચ્ચ છે. આપણા લોકશાહીના ત્રણેય અંગો (ન્યાયપાલિકા, કાર્યપાલિકા અને વિધાનસભા) બંધારણ હેઠળ કાર્ય કરે છે. સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું કે કેટલાક લોકો કહે છે કે સંસદ સર્વોચ્ચ છે પરંતુ મારા મતે બંધારણ સર્વોચ્ચ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના ૫૨મા CJI તરીકે શપથ ગ્રહણ કરનારા જસ્ટિસ ગવઈ તેમના વતન અમરાવતીમાં તેમના સન્માન સમારોહમાં બોલી રહ્યા હતા. સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું કે સંસદ પાસે સુધારા કરવાની સત્તા છે, પરંતુ તે બંધારણના મૂળભૂત માળખાને બદલી શકતી નથી.
સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું કે ન્યાયાધીશે હંમેશા યાદ રાખવું જોઈએ કે આપણી ફરજ છે, અને આપણે નાગરિકોના અધિકારો, બંધારણીય મૂલ્યો અને સિદ્ધાંતોના રક્ષક છીએ. આપણી પાસે ફક્ત શક્તિ જ નથી, પણ આપણી પર એક ફરજ પણ છે. ન્યાયાધીશે પોતાના નિર્ણયો વિશે લોકો શું કહેશે અથવા શું અનુભવશે તેમાં વ્યસ્ત રહેવું જોઈએ નહીં.
CJI એ કહ્યું કે તેમણે હંમેશા પોતાના ચુકાદાઓ અને કાર્યને બોલવા દીધા છે અને હંમેશા બંધારણમાં સમાવિષ્ટ મૂળભૂત અધિકારોનું સમર્થન કર્યું છે. બુલડોઝર ન્યાય વિરુદ્ધના પોતાના ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે આશ્રયનો અધિકાર સર્વોચ્ચ છે.
સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું- ન્યાયાધીશો જમીની વાસ્તવિકતાને અવગણી શકે નહીં; લોકોથી અંતર રાખતી ન્યાયતંત્ર અસરકારક નથી.
બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા (BCI) ના એક કાર્યક્રમમાં, CJI બીઆર ગવઈએ કહ્યું હતું કે ન્યાયાધીશો જમીની વાસ્તવિકતાઓને અવગણી શકે નહીં. સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું હતું કે આજનું ન્યાયતંત્ર માનવ અનુભવોની જટિલતાઓને અવગણીને કાનૂની બાબતોને કડક કાળા અને સફેદ શબ્દોમાં જોવાનું પોસાય તેમ નથી.
સીજેઆઈએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ન્યાયતંત્રમાં લોકોથી અંતર જાળવી રાખવું અસરકારક નથી. તેમણે એ ખ્યાલને નકારી કાઢયો કે સુ-ીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોએ લોકો સાથે વાતચીત કરવાનું ટાળવું જોઈએ.(૩૮.૫)
(9:51 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
