નવી દિલ્હી : પહલગામ હુમલા પછી ભારત સરકારે સિંધુ જળ સંધિ રદ કરી દીધી છે. આ કરાર હેઠળ ભારતને રાવી, બિયાસ અને સતલજ નદીઓમાંથી પાણી મળતું હતું, જ્યારે પાકિસ્તાનને સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબ નદીઓમાંથી પાણી આપવામાં આવતું હતું. હવે જ્યારે ભારત સરકારે આ કરાર રદ કર્યો છે, ત્યારે પાકિસ્તાનને આ ત્રણ નદીઓમાંથી પાણી નહીં મળે.

પહલગામ હુમલા પછી, કેન્દ્ર સરકારે એક મોટું પગલું ભર્યું છે અને સિંધુ જળ સંધિ રદ કરી છે, જેનાથી પાકિસ્તાનમાં ગભરાટ ફેલાયો છે. 1960 માં થયેલા આ કરારમાં ભારતને ત્રણ નદીઓ રાવી, બિયાસ અને સતલજમાંથી પાણી મળતું હતું, જ્યારે પાકિસ્તાનને ત્રણ નદીઓ સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબમાંથી પાણી આપવામાં આવતું હતું.

હવે જ્યારે કેન્દ્ર સરકારે આ જળ કરાર રદ કર્યો છે, ત્યારે તેની અસર એ થશે કે પાકિસ્તાનને હવે આ ત્રણ નદીઓમાંથી પાણી મળશે નહીં. મોટો પ્રશ્ન એ છે કે ભારત કેટલા વર્ષોમાં પાકિસ્તાન જતું પાણી સંપૂર્ણપણે બંધ કરી શકશે? નિષ્ણાતો માને છે કે આ પ્રક્રિયાને સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકવા માટે 18 થી 20 વર્ષ લાગી શકે છે.

જો આપણે માધોપુરથી વહેતી એકમાત્ર રાવી નદીની વાત કરીએ, તો કરાર પછી, જ્યારે ભારતને રાવીનું પાણી મળ્યું, ત્યારે એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું કે તેનું બધું પાણી ફક્ત ભારતમાં જ ઉપયોગમાં લેવાશે, પરંતુ 65 વર્ષમાં, પંજાબ અને કેન્દ્ર સરકારો રાવીના પાણીને પાકિસ્તાન જતા સંપૂર્ણપણે રોકી શકી નથી.

ભારતે પહેલા રાવી નદી પર રણજીત સાગર ડેમ બનાવ્યો અને હવે શાહપુર કાંડી ડેમનું બાંધકામ ચાલી રહ્યું છે. શાહપુર કાંડી ડેમમાંથી એક નવી નહેર પણ કાઢવામાં આવી રહી છે. એવી આશા છે કે તે પૂર્ણ થયા પછી, માધોપુરથી પાકિસ્તાન તરફ પાણીનો પ્રવાહ બંધ થઈ જશે.

દર વર્ષે, માધોપુર ખાતે રાવી નદીમાંથી લાખો ક્યુસેક પાણી પાકિસ્તાન તરફ છોડવું પડે છે. તેનું કારણ એ છે કે માધોપુરમાંથી નીકળતી નહેરોમાં રણજીત સાગર ડેમમાંથી છોડવામાં આવતા બધા પાણીને સમાવવા માટે પૂરતી ક્ષમતા નથી.

પંજાબનો સિંચાઈ વિભાગ નહેરોમાંથી જેટલું પાણી જોઈએ તેટલું લે છે અને બાકીનું પાણી પાકિસ્તાન તરફ છોડવાની ફરજ પડે છે. હવે વિભાગ અને સરકારના અધિકારીઓ અને મંત્રીઓ શાહપુર કાંડી ડેમ અને અન્ય સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સનું કામ ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ કરવા માટે ગંભીર છે જેથી ભારતનું કિંમતી પાણી પાકિસ્તાન ન જાય. કામ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.