નવી દિલ્હી, તા. 29 માર્ચ 2025: નવું નાણાકીય વર્ષ 2025-26 શરૂ થતાંની સાથે જ 1 એપ્રિલથી ઈન્કમ ટેક્સના નિયમોમાં મોટા ફેરફારો લાગુ થવા જઈ રહ્યા છે. આ ફેરફારો ટેક્સ સ્લેબ, છૂટની મર્યાદા, TDSની નવી થ્રેશોલ્ડ અને કરદાતાઓની આર્થિક યોજનાઓને અસર કરશે. સરકારે આ સંશોધનો દ્વારા ટેક્સ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાની અને કેટલાક કિસ્સામાં રાહત આપવાની કોશિશ કરી છે, પરંતુ કેટલાક નિયમો ટેક્સનું ભારણ પણ વધારી શકે છે. આ લેખમાં અમે 1 એપ્રિલથી લાગુ થનારા 7 મુખ્ય ફેરફારોની વિગતવાર ચર્ચા કરીશું, જેથી તમે તમારી ટેક્સ પ્લાનિંગને વધુ સારી રીતે તૈયાર કરી શકો.

ધારા 87A હેઠળ છૂટમાં વધારો:
નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ આવકવેરા અધિનિયમ, 1961ની ધારા 87A અંતર્ગત છૂટની રકમ ₹25,000થી વધારીને ₹60,000 કરવામાં આવી છે. આ વધેલી છૂટ ₹12 લાખ સુધીની કરપાત્ર આવક પર લાગુ પડશે, જેમાં પૂંજીગત નફા (કેપિટલ ગેઈન્સ)ની આવક સામેલ નહીં હોય. આ સુધારાને કારણે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ ₹12 લાખ સુધીની આવક પર કોઈ ટેક્સ ચૂકવવો નહીં પડે. વેતનભોગીઓ માટે ₹75,000નું સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન ઉમેરવાથી આ મર્યાદા ₹12.75 લાખ સુધી પહોંચી જશે, એટલે કે આ આવક સુધી ટેક્સ શૂન્ય રહેશે.

નવા ટેક્સ સ્લેબ અને દરો:
1 એપ્રિલથી નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ ટેક્સ સ્લેબમાં પણ ફેરફાર થશે. મૂળભૂત છૂટની મર્યાદા ₹3 લાખથી વધારીને ₹4 લાખ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ₹24 લાખથી વધુ આવક પર 30%નો સૌથી ઊંચો ટેક્સ દર લાગુ થશે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળના અપડેટેડ સ્લેબ આ પ્રમાણે છે:
- ₹0થી ₹4 લાખ: શૂન્ય ટેક્સ
- ₹4 લાખથી ₹8 લાખ: 5%
- ₹8 લાખથી ₹12 લાખ: 10%
- ₹12 લાખથી ₹15 લાખ: 15%
- ₹15 લાખથી ₹24 લાખ: 20%
- ₹24 લાખથી ઉપર: 30%

જોકે, જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

TDSની નવી મર્યાદા:
વિવિધ લેવડ-દેવડ પર લાગુ થતા TDS (ટેક્સ ડિડક્ટેડ એટ સોર્સ) અને TCS (ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ)ની ન્યૂનતમ મર્યાદામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. વેતનભોગી કર્મચારીઓ માટે મહત્ત્વનો ફેરફાર બેન્ક ડિપોઝિટ પર TDSની મર્યાદા સાથે જોડાયેલો છે, જે હવે ₹40,000થી વધીને ₹50,000 થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત, અન્ય લેન-દેન જેમ કે ઓનલાઈન ગેમિંગની જીત પર TDSની મર્યાદા ₹10,000 પ્રતિ નાણાકીય વર્ષ સુધીની કરવામાં આવી છે, જ્યારે પ્રોપર્ટી ટ્રાન્ઝેક્શન પર TDSની મર્યાદા ₹50 લાખથી વધીને ₹75 લાખ થઈ છે.

સુવિધાઓ પર નવા નિયમો:
1 એપ્રિલથી કર્મચારીઓને તેમના નોકરીદાતાઓ તરફથી મળતી સુવિધાઓ (પર્ક્સ) અને લાભોને ભથ્થાં (એલાઉન્સ)ની શ્રેણીમાં ગણવામાં નહીં આવે. આ ઉપરાંત, કોઈ કર્મચારી કે તેના પરિવારના સભ્યના ચિકિત્સા ખર્ચ માટે ભારતની બહારની યાત્રા પર નોકરીદાતા દ્વારા ખર્ચવામાં આવેલી રકમને પણ ભથ્થાં તરીકે ગણવામાં નહીં આવે. આ ફેરફારથી કરદાતાઓને ટેક્સ ગણતરીમાં રાહત મળશે.

NPS વાત્સલ્યમાં રોકાણનો વિકલ્પ:
નવા નાણાકીય વર્ષમાં વેતનભોગી કર્મચારીઓ અને અન્ય કરદાતાઓ પોતાના બાળકોના NPS વાત્સલ્ય ખાતામાં રોકાણ કરી શકશે. જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ આ રોકાણ પર ₹50,000ની વધારાની છૂટ મળશે, જે નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS)ને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી લાગુ કરવામાં આવી છે.

બે સંપત્તિઓ માટે શૂન્ય મૂલ્યનો દાવો:
1 એપ્રિલથી કરદાતાઓ મહત્તમ બે સંપત્તિઓ માટે શૂન્ય મૂલ્યનો દાવો કરી શકશે, ભલે તે સંપત્તિઓ તેઓ પોતે ઉપયોગ કરતા હોય કે ન હોય. આ નિયમથી બહુવિધ મિલકતો ધરાવતા લોકોને ટેક્સ ગણતરીમાં વધુ લવચીકતા મળશે અને તેમનું ટેક્સ ભારણ ઘટશે.

કરદાતાઓ પર અસર અને યોજના:
આ ફેરફારો કરદાતાઓને રાહત આપવાની સાથે ટેક્સ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ ₹12.75 લાખ સુધીની આવક ટેક્સ-ફ્રી થશે, જે મધ્યમ વર્ગ માટે મોટી રાહત છે. જોકે, જૂની વ્યવસ્થા પસંદ કરનારાઓ માટે છૂટ અને કપાતનો લાભ લેવો ફાયદાકારક રહેશે, ખાસ કરીને જો તેમની કપાત ₹3.75 લાખથી વધુ હોય. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કરદાતાઓએ પોતાની આવક અને ખર્ચના આધારે બંને વ્યવસ્થાઓની તુલના કરીને નિર્ણય લેવો જોઈએ. 1 એપ્રિલથી લાગુ થનારા આ નિયમોને ધ્યાનમાં રાખીને હવે ટેક્સ પ્લાનિંગ શરૂ કરવાનો સમય આવી ગયો છે. (પત્રિકા માંથી સાભાર)