મુંબઈ : મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના વહીવટી અને સ્થાનિક વિકાસના પાયાને મજબૂત કરવા 21 નવા જિલ્લા બનાવવાની દરખાસ્ત છે. આ સંબંધમાં સત્તાવાર જાહેરાત 26 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ થવાની સંભાવના છે. રાજ્યમાં હાલના 35 જિલ્લાઓમાંથી ઘણાને વિભાજિત કરીને આ નવા જિલ્લાઓ બનાવવામાં આવશે. સરકાર માને છે કે આનાથી વહીવટમાં સરળતા આવશે અને સ્થાનિક સ્તરે વિકાસ પ્રક્રિયાને વેગ મળશે.

નવા જિલ્લાઓની સૂચિત યાદી અને મૂળ જિલ્લાઓના વિભાજન ભુસાવલ (જલગાંવ) ઉદગીર (લાતુર) અંબેજોગાઈ (બીડ) માલેગાંવ (નાસિક) કલવાન (નાસિક) કિનવાટ (નાંદેડ) મીરા-ભાઈંદર (થાણે) કલ્યાણ (થાણે) મંડેશ (સાંગલી/સતારા/સોલાપુર) ખામગાંવ (બુલદાના) બારામતી (પુણે) પુસદ (યવતમાલ) જવાહર (પાલઘર) અચલપુર (અમરાવતી) સાકોલી (ભંડારા) મંડનગઢ (રત્નાગીરી) મહાડ (રાયગઢ) શિરડી (અમદાનગર) સંગમનેર (અમદાનગર) શ્રીરામપુર (અમદાનગર) અહેરી (ગઢચિરોલી) 

   દરખાસ્તનો ઇતિહાસ મહારાષ્ટ્રની રચના 1 મે 1960ના રોજ થઈ હતી, જ્યારે તેમાં માત્ર 25 જિલ્લા હતા. સમય સાથે જિલ્લાઓની સંખ્યામાં વધારો થયો. ઉદાહરણ તરીકે, 2014માં થાણે જિલ્લામાંથી પાલઘર જિલ્લો બનાવવામાં આવ્યો હતો. 2018 માં, મુખ્ય સચિવોની સમિતિએ 22 નવા જિલ્લાઓ અને 49 નવા તાલુકા બનાવવાની દરખાસ્ત કરી હતી. હવે લાગે છે કે આમાંના મોટાભાગના જિલ્લાઓ માટે કરવામાં આવેલી જાહેરાતો સાકાર થવાની છે. 

  ઉદગીર જિલ્લાનું ખાસ સ્થળ લાતુર અને નાંદેડ જિલ્લાના ભાગોને મર્જ કરીને એક નવો જિલ્લો ઉદગીર બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ અંગેનો નિર્ણય અંતિમ તબક્કામાં છે અને ઉદગીર જિલ્લો 26 જાન્યુઆરી, 2025થી અસ્તિત્વમાં આવશે. લાતુર અને નાંદેડ જિલ્લામાં વસ્તીની દૃષ્ટિએ આ જિલ્લો મહત્વપૂર્ણ રહેશે. 

  નવા જિલ્લાઓનો લાભ વહીવટી કાર્ય સરળ બનશે. દરેક જિલ્લાના કદમાં ઘટાડો વહીવટને વધુ ચપળ અને કાર્યક્ષમ બનાવશે. સ્થાનિક સ્તરે સમસ્યાઓના નિરાકરણમાં આ ઉપયોગી થશે. સ્થાનિક વિકાસને વેગ મળશે. નવા જિલ્લાઓથી ગામડાઓમાં વિકાસ થશે. રોજગાર સર્જન, શિક્ષણ અને આરોગ્ય સુવિધાઓમાં મોટા સુધારા થશે. નાગરિકોની સમસ્યાઓનો ઝડપી ઉકેલ નવા જિલ્લાઓની રચના દરેક પ્રદેશમાં શહેરી સમસ્યાઓના નિરાકરણને વેગ આપશે. પડકારો અને મુશ્કેલીઓ જો કે નવા જિલ્લાઓની રચના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેના માટે મોટા નાણાકીય રોકાણ અને વહીવટી પુનર્ગઠનની જરૂર પડશે.

  નવા જિલ્લા મથકો, સરકારી કચેરીઓ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે મૂડીની જરૂર પડશે. દેવેન્દ્ર ફડણવીસની ભૂમિકા આ પ્રસ્તાવ પર મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસના નેતૃત્વમાં 2017-18માં વિચારણા કરવામાં આવી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજ્યની વહીવટી જરૂરિયાતો અનુસાર નવા જિલ્લાઓની રચના જરૂરી છે. વર્તમાન સરકારે તેનો અમલ શરૂ કરી દીધો છે. વિકાસની નવી દિશા નવા જિલ્લાઓની રચના એ મહારાષ્ટ્રના વહીવટી સુધારણા અને વિકાસ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આ સ્થાનિક સ્વ-શાસન સંસ્થાઓને મજબૂત કરશે અને નાગરિક સુવિધાઓમાં વધારો કરશે. આ નિર્ણયથી આગામી વર્ષોમાં રાજ્યના વિકાસને વેગ મળશે તેવું માનવામાં આવે છે.