અમદાવાદ તા.૨૭ : ગુજરાતમાં પડી રહેલી આકરી ગરમીની અસર હવે માત્ર શરીર પૂરતી સીમિત નથી રહી. ડોક્ટરોના મતે સતત 44 ડિગ્રીથી વધુ તાપમાનના કારણે લોકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પણ ગંભીર અસર પડી રહી છે. છેલ્લા એક મહિનામાં રાજ્યની સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં ગુસ્સો, ચીડિયાપણું, ડિપ્રેશન અને અનિંદ્રાના કેસોમાં 30 ટકાથી વધુનો વધારો નોંધાયો છે.  

 

મનોચિકિત્સકોના જણાવ્યા મુજબ વધુ પડતી ગરમીના કારણે મગજમાં સેરોટોનિન અને ડોપામાઇન જેવા કેમિકલનું સંતુલન ખોરવાઈ જાય છે. જેના કારણે વ્યક્તિ નાની વાતમાં ગુસ્સે થઈ જાય છે, નિર્ણય શક્તિ નબળી પડે છે અને ઊંઘ આવતી નથી. અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલના સાયકિયાટ્રી વિભાગમાં રોજના 15થી 20 નવા કેસ નોંધાઈ રહ્યા છે. રાજકોટ, સુરત અને વડોદરામાં પણ સ્થિતિ સમાન છે.  

 

ડો. પ્રિયંકા શાહ જણાવે છે કે ગરમીમાં ડિહાઇડ્રેશન થવાથી મગજના કોષો પર સીધી અસર પડે છે. ગરમીથી પરેશાન લોકોમાં આત્મહત્યાના વિચારો પણ વધી શકે છે. ખાસ કરીને જે લોકો પહેલેથી માનસિક તણાવમાં હોય તેમના માટે આ સ્થિતિ વધુ જોખમી બની જાય છે. બાળકો અને વૃદ્ધો પર પણ તેની ખરાબ અસર જોવા મળે છે.  

 

રાજ્ય સરકારના આરોગ્ય વિભાગે લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે. બપોરે 12 થી 4 વાગ્યા સુધી બહાર ન નીકળવું, પૂરતું પાણી પીવું અને માથું ઢાંકીને રાખવું જરૂરી છે. જો કોઈને સતત બેચેની, ગુસ્સો કે ઊંઘ ન આવવાની તકલીફ હોય તો તાત્કાલિક ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો.  

 

માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે સરકારે ટેલી-માનસ હેલ્પલાઇન પણ શરૂ કરી છે. કોઈપણ વ્યક્તિ 24x7 ટોલ ફ્રી નંબર *14416* અથવા *1-800-891-4416* પર ફોન કરીને નિષ્ણાતોની મદદ લઈ શકે છે. અહીં કાઉન્સેલિંગ અને સારવાર અંગે માર્ગદર્શન મફતમાં આપવામાં આવે છે.  

 

 

ગરમીમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાચવવાના ઉપાય

 

 

 

ઉપાય ફાયદો

દિવસમાં 4-5 લીટર પાણી પીવું ડિહાઇડ્રેશનથી બચાવ

સુતરાઉ અને આછા રંગના કપડાં પહેરવા શરીરનું તાપમાન જાળવે

બપોરે આરામ કરવો મગજને શાંતિ મળે

ધ્યાન અને પ્રાણાયામ તણાવ ઓછો કરે