અમદાવાદ : અમદાવાદના મોટેરા ગામમાં આજે વહેલી સવારથી જ વાતાવરણમાં ભારે તણાવ જોવા મળ્યો હતો. શહેરના જાણીતા આસારામ આશ્રમની નજીક આવેલી ગામતળની જમીન પર વર્ષોથી વસવાટ કરતા લોકો પર આજે કુદરતનો નહીં, પણ તંત્રનો માર પડ્યો હતો. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ટીમ પોલીસ કાફલા સાથે મેગા ડિમોલિશન કામગીરી માટે ત્રાટકતા આખો વિસ્તાર પોલીસ છાવણીમાં ફેરવાઈ ગયો હતો.

માતાની લાચારી અને તંત્રની કઠોરતા

ડિમોલિશન દરમિયાન એક દ્રશ્ય એવું હતું જેણે ત્યાં હાજર દરેકની આંખો ભીની કરી દીધી. છ મહિનાના માસૂમ બાળકને તેડીને ઉભેલી એક માતા જ્યારે પોતાના ઘરને તૂટતું જોતી હતી, ત્યારે તેની ચીસો આકાશને ચીરતી હતી. તેણે હાથ જોડીને તંત્રને આજીજી કરી કે, "આ બળબળતી ગરમીમાં હું મારા નાના બાળકને લઈને ક્યાં જઈશ? કઈ દુનિયામાં જઈને આશરો શોધીશ?" પરંતુ અધિકારીઓની કામગીરી સામે આ માતાની વેદના સાંભળનાર કોઈ નહોતું.

'વિકાસ' કે 'વિનાશ'? સ્થાનિકોનો રોષ

આ સમગ્ર કાર્યવાહી દરમિયાન સ્થાનિક રહીશોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો. લોકોએ રસ્તા પર ઉતરીને સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા અને આ ડિમોલિશનને 'વિકાસ' નહીં પણ 'વિનાશ' ગણાવ્યો હતો. સ્થાનિકોનો આક્ષેપ છે કે, તેમને કોઈ પણ પ્રકારની પૂર્વ સૂચના આપ્યા વગર સીધા જ ઘર તોડવાની કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. અધિકારીઓ અને રહીશો વચ્ચે થયેલી તકરારને કારણે વિસ્તારમાં ભારેલા અગ્નિ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.

તંત્રનું વલણ અને કડક કામગીરી

મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ જમીન પર કરવામાં આવેલા દબાણો ગેરકાયદેસર હતા અને લાંબા સમયથી તેને હટાવવા માટેની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હતી. કાયદાકીય પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે આ દબાણ હટાવવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે. જોકે, ડિમોલિશનની આ ગતિવિધિએ ગરીબ પરિવારોની છત છીનવી લીધી છે અને હવે આ પરિવારો ખુલ્લા આકાશ નીચે જીવન જીવવા મજબૂર બન્યા છે.

આ ઘટનાએ ફરી એકવાર શહેરી વિકાસ અને ગરીબોના આવાસના સવાલોને એરણે ચડાવ્યા છે. શું વિકાસ માટે આવી કઠોરતા જરૂરી છે? કે પછી વિસ્થાપિત થતા લોકો માટે અગાઉથી કોઈ વ્યવસ્થા કરવી તંત્રની નૈતિક ફરજ નથી?