<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 21st November 2026

અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ: તેહરાનને રાજદ્વારી ઉકેલની આશા, પરંતુ ટ્રમ્પે શરતો ફગાવી; કરાર પર મડાગાંઠ યથાવત્

​હોર્મુઝ જળમાર્ગની નાકાબંધી, પરમાણુ મુદ્દો અને મધ્યસ્થીઓની દોડધામ વચ્ચે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં અનિશ્ચિતતા

​ નવી દિલ્હી/વોશિંગ્ટન:અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા લશ્કરી સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે રાજદ્વારી માર્ગ ખુલ્લો હોવાની ઈરાન આશા વ્યક્ત કરી રહ્યું છે, પરંતુ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન જે પ્રકારનો કરાર ઇચ્છે છે તે અમેરિકાને મંજૂર નથી. બંને દેશો વચ્ચેના આ તણાવ અને વિરોધાભાસી નિવેદનોને કારણે મધ્ય પૂર્વમાં અસ્થિરતા તથા વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર ભારે દબાણ સર્જાયું છે.  

અરાઘચીનો સંદેશ: "યુદ્ધ અટકાવવા યોગ્ય ઉકેલ શક્ય"
​ઈરાનના વિદેશમંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સરકારી અખબાર સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે તેહરાન હજુ પણ રાજદ્વારી માધ્યમથી અમેરિકા સાથેના સંઘર્ષનો અંત આવે તેવી આશા રાખે છે. તેમના મતે, મધ્યસ્થીઓ મારફતે બંને પક્ષો વચ્ચે સંદેશાઓની આપ-લે ચાલુ છે અને ઈરાન એવો કરાર ઇચ્છે છે જે ભવિષ્યમાં ફરી યુદ્ધ ન થાય તેની ખાતરી આપે.

​અરાઘચીએ વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે વાટાઘાટો આગળ વધારતા પહેલાં વોશિંગ્ટન ખરેખર ગંભીર છે કે નહીં તેની ખાતરી (ગેરંટી) અને વિશ્વાસ નિર્માણના પગલાં અંગે મધ્યસ્થીઓ સાથે ચર્ચા થઈ છે. પરમાણુ મુદ્દે ઈરાનની 'રેડ લાઈન' એટલે કે દેશની અંદર જ સંવર્ધિત યુરેનિયમ રાખવાની શરત યથાવત્ હોવા છતાં, તેમણે રાષ્ટ્રીય હિતો અને જરૂરિયાતોને સાચવતા "ન્યાયી ઉકેલ" (fair solution) ની શક્યતા વ્યક્ત કરી હતી. અગાઉ આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA) ની દેખરેખ હેઠળ 60% સુધી સંવર્ધિત યુરેનિયમના જથ્થાને મંદ કરવા જેવા વ્યવહારુ સૂત્રોની પણ ચર્ચા થઈ ચૂકી છે.

​ટ્રમ્પનો વળતો પ્રહાર: "અમને મંજૂર હોય તેવો કરાર નથી"
​બીજી તરફ, વ્હાઈટ હાઉસમાં પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કડક વલણ અપનાવતા કહ્યું કે ઈરાન સમજૂતી કરવા તો માગે છે, પરંતુ તેમને મંજૂર હોય તેવી શરતો પર કરાર કરવા તૈયાર નથી. ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે અમેરિકા માત્ર ઔપચારિક કે દેખાડાની સમજૂતી નહીં, પરંતુ "વાસ્તવિક કરાર" (real deal) ઇચ્છે છે અને ઈરાનને પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં.

​કતારની મધ્યસ્થી અને જમીની સ્થિતિ
​મધ્યસ્થી પ્રયાસો: ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર રજૂ થયેલા પ્રસ્તાવો વચ્ચેનો તફાવત ઘટાડવા અને દ્રષ્ટિકોણને જોડવાના હેતુથી કતાર અને ઈરાનના અધિકારીઓ વચ્ચે બેઠકો યોજાઈ હોવાનું કતારના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે.

​લશ્કરી અને દરિયાઈ તણાવ: 28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે ઈરાન પર હુમલા શરૂ કર્યા બાદ તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો હતો, જેના પ્રતિભાવમાં ઈરાને ઈઝરાયેલ તથા અમેરિકી લશ્કરી મથકો ધરાવતા ગલ્ફ દેશોને નિશાન બનાવ્યા હતા. હાલ યુદ્ધવિરામ હોવા છતાં તે માત્ર ઢીલી રીતે જળવાયો છે.

 

​હોર્મુઝ અને આર્થિક અસર: અમેરિકાએ હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા ઈરાની જહાજો પર નાકાબંધી લાદી છે, જ્યારે આ જળમાર્ગમાં વાણિજ્યિક જહાજો પર હુમલા અને અવરોધોને કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ પુરવઠા તથા ઊર્જાના ભાવ પર સીધી અસર પડી છે. આ વિસ્તારમાં બે અમેરિકી એરક્રાફ્ટ કેરિયર જૂથો તૈનાત હોવા છતાં, લશ્કરી કાર્યવાહી ફરી શરૂ કરવા કે રાજદ્વારી રસ્તો અપનાવવા અંગે વોશિંગ્ટનમાં વિવિધ મંતવ્યો અને દબાણ જોવા મળી રહ્યા છે.

(4:36 PM IST)