પ્રયાગરાજ : લોનના હપ્તા ન ચૂકવવા બદલ વાહનો જપ્ત કરવા માટે બળજબરી કે ગુંડાગર્દીનો આશરો લેતી ફાઇનાન્સ કંપનીઓને અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટે લપેટમાં લેતા એક કડક અને ઐતિહાસિક આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે લોનની ચુકવણી બાકી હોય તો પણ કોઈપણ ફાઇનાન્સ કંપની વાહન જપ્ત કરવા માટે વસૂલાત એજન્ટો કે ગુંડાઓનો ઉપયોગ કરી શકતી નથી, કારણ કે જો કંપનીને વાહન જપ્ત કરવાનો અધિકાર હોય તો પણ તેણે ફરજિયાતપણે કાનૂની પ્રક્રિયાનું પાલન કરીને સિવિલ કોર્ટ અથવા મધ્યસ્થીનો જ આશરો લેવો પડે છે.

આ સમગ્ર મામલો સદાબ અહેમદ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી સાથે જોડાયેલો છે, જેમણે ડિસેમ્બર ૨૦૨૩માં એચડીબી ફાઈનાન્સિયલ સર્વિસીસ દ્વારા ફાઇનાન્સ કરાયેલું ટાટા કાર્ગો વાહન ₹૬૪,૦૫૯ ના ૪૫ હપ્તાના કરાર પર ખરીદ્યું હતું. અરજી અનુસાર, ૯ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ જ્યારે સદાબ ચંદૌલીમાં હતા ત્યારે ફાઈનાન્સ કંપનીના માણસોએ તેમને રસ્તા પર રોકીને બંદૂકની અણીએ વાહન છીનવી લીધું હતું અને તેમને જપ્ત કરેલી સંપત્તિની યાદી પર બળજબરીથી સહી કરવા મજબૂર કર્યા હતા. આ ઘટના અંગે સદાબે ફાઇનાન્સ કંપની, સ્થાનિક પોલીસ અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને ફરિયાદ કરવા છતાં ન્યાય ન મળતા અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટનો દરવાજો ખટખટાડ્યો હતો.

આ અરજી પર સુનાવણી કરતા ન્યાયાધીશ જે.જે. મુનીર અને ઇન્દ્રજીત શુક્લાની ડિવિઝન બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે ખરીદી-વેચાણ કરાર હેઠળ ફાઈનાન્સ કંપનીને જંગમ મિલકત જપ્ત કરવાનો અધિકાર હોઈ શકે છે, પરંતુ આ અધિકારનો ઉપયોગ કાયદાની યોગ્ય પ્રક્રિયા દ્વારા જ થવો જોઈએ અને ખાનગી કંપનીઓને ક્યારેય રાજ્ય જેવી બળજબરીથી સત્તા આપી શકાતી નથી. કોર્ટે એ બાબત પણ ગંભીરતાથી નોંધી હતી કે સદાબે કુલ ૪૫માંથી ૩૧ હપ્તાઓ પહેલેથી જ ચૂકવી દીધા હતા છતાં હાઇવે પર બંદૂકની અણીએ વાહન આંચકી લેવામાં આવ્યું હતું, અને કંપની દ્વારા આ ગંભીર આરોપ ક્યારેય નકારવામાં આવ્યો ન હતો.

ભૂતકાળની હકીકતો અને આગામી કાનૂની પગલાંઓની વાત કરીએ તો, અદાલતે ફાઇનાન્સ કંપનીને કોઈપણ પૂર્વશરત વિના સદાબનું વાહન તાત્કાલિક પરત કરવાનો સખત નિર્દેશ આપવાની સાથે દંડાત્મક વ્યાજ વસૂલ્યા વિના લોનનું પુનર્ગઠન કરવા અને કંપની પર ₹૧૦,૦૦૦ નો દંડ ફટકારવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ કડક ચૂકાદાથી લોન ડિફોલ્ટના નામે ગ્રાહકોનું શોષણ કરતી અને ગુંડાગર્દી આચરતી એજન્સીઓ પર લગામ કસાશે તેમજ ભવિષ્યમાં આવી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અટકાવવા માટે પોલીસ પ્રશાસન પણ વધુ સતર્ક બનશે તેવી અપેક્ષા છે.