સિક્કિમ : 'આઉટલુક ઈન્ડિયા'ના અહેવાલ મુજબ, ૧૨ નવેમ્બરના રોજ એક ચીની લશ્કરી વિમાન સિક્કિમમાં ભારતીય હવાઈ સીમામાં પ્રવેશ્યું હતું અને લગભગ ૨૦ થી ૨૫ મિનિટ સુધી તે વિસ્તારમાં રહ્યું હતું, જ્યાં ભારતીય વાયુસેના (IAF) દ્વારા સવારે લગભગ ૮ વાગ્યે, આશરે ૨૫,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ આ વિમાનને શોધી કાઢવામાં આવ્યું હતું અને તેને ચીની સરહદમાં પાછા ફરવા માટે વારંવાર રેડિયો ચેતવણીઓ આપવામાં આવી હતી. અહેવાલ મુજબ, વાયુસેના તરફથી સતત ચેતવણીઓ આપવા છતાં વિમાને તે વિસ્તારમાં પોતાની શંકાસ્પદ ગતિવિધિ ચાલુ રાખી હતી, જેના કારણે ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક હિતોને લઈને ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી થઈ છે.

આ ઘટનાનું વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ એટલા માટે ખૂબ મોટું છે કારણ કે આ વિસ્તાર ચીનના 'તિબેટ સ્વાયત્ત ક્ષેત્ર' અને ડોકલામ ઉચ્ચપ્રદેશની નજીક આવેલો છે, તેમજ તે ભારતનાં ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોને દેશના બાકીના ભાગ સાથે જોડતા અત્યંત સંવેદનશીલ 'સિલીગુડી કોરિડોર' (જે 'ચિકન્સ નેક' તરીકે ઓળખાય છે અને સૌથી સાંકડા ભાગમાં માત્ર ૨૦-૨૨ કિમી પહોળો છે) ની ઉપર આવેલો છે. આ વિમાન ફાઈટર જેટ હતું, જાસૂસી વિમાન હતું કે ડ્રોન તે અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી નથી, અને ૧૫ નવેમ્બર સુધી ભારતીય વાયુસેના કે સંરક્ષણ મંત્રાલય તરફથી આ કથિત ઉલ્લંઘન અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કે નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.

આ ઘટના સામે આવ્યા બાદ રાજકીય સ્તરે પણ ભારે પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી છે, જેમાં કોંગ્રેસ પક્ષે આ કથિત ઘૂસણખોરીને 'અત્યંત ચિંતાજનક' ગણાવીને કેન્દ્ર સરકારની આકરી ટીકા કરી છે અને ચીન સામે સખત વિરોધ નોંધાવવાની માંગ કરી છે. કેટલાક સંરક્ષણ નિરીક્ષકોએ વિમાન ૨૫,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ લાંબો સમય રોકાયા હોવા પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે, જ્યારે ચુમ્બી ખીણ નજીક દેખરેખ રાખતા કોઈ ગુપ્તચર પ્લેટફોર્મ અથવા ડ્રોનની ઉપસ્થિતિ હોવાની શક્યતાઓ પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

ભૂતકાળના સરહદી તણાવ અને ૨૦૧૭ના ડોકલામ અવરોધની પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, ભારત-ચીન સરહદ પરની આ સંવેદનશીલતા હંમેશાં સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે ચિંતાનો વિષય રહી છે. આગામી સમયમાં રક્ષણ મંત્રાલય અને સુરક્ષા દળો દ્વારા આ કથિત હવાઈ સીમાના ઉલ્લંઘનની આંતરિક તપાસ કરીને સરહદી વિસ્તારોમાં એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને વધુ સઘન અને સતર્ક બનાવવામાં આવશે તેવી પૂરેપૂરી સંભાવના છે.