અવકાશ, તારાઓ, ગ્રહો અને બ્રહ્માંડ વિશે જાણવામાં રસ હોય તો કર્ણાટકના મૈસુરમાં શરૂ થયેલું નવું પ્લેનેટોરિયમ તમારા માટે ખાસ આકર્ષણ બની શકે છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ મૈસુરના નવા કોસ્મોસ મૈસુરુ પ્લેનેટોરિયમના ફોટા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરીને તેની પ્રશંસા કરી છે. પ્લેનેટોરિયમના ઉદ્ઘાટન બાદ PM મોદીએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર તેની કેટલીક તસવીરો શેર કરી હતી. તેમણે આ સ્થળને ભવ્ય ગણાવતાં લોકોને તેની મુલાકાત લેવાની અપીલ કરી હતી. તેમના મતે, આ આધુનિક સુવિધા યુવાનોમાં વિજ્ઞાન અને અવકાશ સંશોધન પ્રત્યે રસ જગાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ખાસ વાત એ છે કે આ ભારતનું પ્રથમ LED ડોમ પ્લેનેટોરિયમ છે. તેની અદ્યતન ટેક્નોલોજી અને વિશાળ ડિજિટલ ગુંબજ મુલાકાતીઓને બ્રહ્માંડની દુનિયાનો અનોખો અનુભવ કરાવશે.
મૈસુર યુનિવર્સિટીના જયચામરાજેન્દ્ર કેમ્પસમાં ચામુંડી હિલ્સની તળેટીમાં આવેલું કોસ્મોસ મૈસુરુ પ્લેનેટોરિયમ ભારતના આધુનિક વિજ્ઞાન કેન્દ્રોમાંનું એક છે. સામાન્ય પ્લેનેટોરિયમમાં પ્રોજેક્ટરની મદદથી ગુંબજની છત પર તારાઓ અને ગ્રહોની તસવીરો દર્શાવવામાં આવે છે. પરંતુ અહીં ટેક્નોલોજી એકદમ અલગ છે. આખો ગુંબજ હજારો LED પેનલથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે દર્શકોને અવકાશનો વધુ જીવંત અને વાસ્તવિક અનુભવ મળે છે. આ પ્લેનેટોરિયમમાં 15 મીટરનો ટિલ્ટિંગ LED ડોમ બનાવવામાં આવ્યો છે. તેમાં 6,150 LED પેનલ અને 4.2 કરોડ વ્યક્તિગત LED લાઇટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ સિસ્ટમ 8K રિઝોલ્યુશનના દૃશ્યો રજૂ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. અહીં દર્શકોને તારાઓ, ગ્રહો, આકાશગંગાઓ અને બ્રહ્માંડનાં વિવિધ દૃશ્યો જાણે પોતાની આસપાસ જ જોવા મળી રહ્યાં હોય તેવો અનુભવ થઈ શકે છે.

કોસ્મોસનું પૂરું નામ 'કોસ્મોસ સેન્ટર ફોર સાયન્સ એજ્યુકેશન એન્ડ રિસર્ચ ટ્રેનિંગ' છે. આ પ્રોજેક્ટ બેંગલુરુ સ્થિત ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એસ્ટ્રોફિઝિક્સ (IIA) દ્વારા મૈસુર યુનિવર્સિટીના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યો છે. આ કેન્દ્રનો હેતુ માત્ર પ્રવાસીઓને આકર્ષવાનો નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને સંશોધકોને ખગોળશાસ્ત્ર વિશે વધુ જાણકારી આપવાનો પણ છે. આ સુવિધામાં પ્રદર્શન હોલ, ખગોળશાસ્ત્ર મ્યુઝિયમ, લેક્ચર હોલ, વર્ગખંડો અને તાલીમ માટેની લેબોરેટરીઓનો સમાવેશ કરવાની યોજના છે. આ ઉપરાંત, મુલાકાતીઓ માટે ઇન્ટરેક્ટિવ વિજ્ઞાન પ્રદર્શનો પણ ઉપલબ્ધ કરાવવાની વ્યવસ્થા છે. પ્લેનેટોરિયમના સ્કાય થિયેટરમાં કન્નડ, અંગ્રેજી અને હિન્દી ભાષામાં અવકાશ અને ખગોળશાસ્ત્ર સંબંધિત કાર્યક્રમો રજૂ કરવામાં આવશે.
કોસ્મોસ મૈસુરુ પ્લેનેટોરિયમ કર્ણાટકના મૈસુર શહેરમાં મૈસુર યુનિવર્સિટીના જયચામરાજેન્દ્ર કેમ્પસમાં આવેલું છે. ચામુંડી હિલ્સની નજીક હોવાથી અહીં પહોંચવું પણ સરળ છે.
- હવાઈ માર્ગે: મૈસુર એરપોર્ટનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. બેંગલુરુના કેમ્પેગૌડા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટથી પણ મૈસુર પહોંચી શકાય છે.
- રેલવે માર્ગે: મૈસુર જંક્શન શહેરનું મુખ્ય રેલવે સ્ટેશન છે.
- રોડ માર્ગે: બેંગલુરુથી મૈસુર સુધી એક્સપ્રેસવે દ્વારા મુસાફરી કરી શકાય છે.
મૈસુરની મુલાકાત માટે ઓક્ટોબરથી ફેબ્રુઆરીનો સમય સામાન્ય રીતે સારો માનવામાં આવે છે. આ સમય દરમિયાન હવામાન પ્રમાણમાં ખુશનુમા રહે છે અને શહેરનાં અન્ય પ્રવાસન સ્થળોની મુલાકાત પણ માણી શકાય છે. જો તમે મૈસુરની ટ્રિપનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ તો કોસ્મોસ પ્લેનેટોરિયમને તમારી ટ્રાવેલ લિસ્ટમાં સામેલ કરી શકો છો. જોકે, અહીં જતાં પહેલાં પ્લેનેટોરિયમના જાહેર મુલાકાતના સમય, શોના શેડ્યૂલ, ટિકિટના દર અને બુકિંગ અંગેની તાજી માહિતી સત્તાવાર માધ્યમથી મેળવી લેવી જરૂરી છે. આધુનિક LED ટેક્નોલોજી, 8K વિઝ્યુઅલ્સ અને અવકાશની અદ્ભુત દુનિયાનો અનુભવ કરાવતું આ પ્લેનેટોરિયમ મૈસુરના પ્રવાસન અને વિજ્ઞાન શિક્ષણ માટે એક નવું આકર્ષણ બની શકે છે.