<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 21st November 2026

મહારાષ્ટ્રના ગડચિરોલીમાં નક્સલવાદ સામે દાયકાઓ સુધી ચાલેલી લડાઈ પર ફિલ્મ બનાવાશે : ફડણવીશની જાહેરાત

244 જવાનોની શહાદત, ભુપતિનું સરેન્ડર અને C-60ની બહાદુરી:નક્સલવાદની શરૂઆતથી લઈને તેના પ્રભાવ, સુરક્ષાદળોના લાંબા સંઘર્ષ અને વિસ્તારમાં થયેલા પરિવર્તન સુધીની કહાનીનું ફિલ્મ દ્વારા દસ્તાવેજીકરણ

મહારાષ્ટ્રના ગડચિરોલીમાં નક્સલવાદ સામે દાયકાઓ સુધી ચાલેલી લડાઈ હવે ફિલ્મના રૂપમાં દેશ અને દુનિયા સમક્ષ રજૂ કરવાની તૈયારી થઈ રહી છે. મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે 14 નવેમ્બર 2026ના રોજ ગડચિરોલીમાં જાહેર સંવાદ દરમિયાન આ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, નક્સલવાદની શરૂઆતથી લઈને તેના પ્રભાવ, સુરક્ષાદળોના લાંબા સંઘર્ષ અને આ વિસ્તારમાં થયેલા પરિવર્તન સુધીની કહાનીનું દસ્તાવેજીકરણ ફિલ્મ દ્વારા કરવામાં આવશે 

આ પ્રોજેક્ટ માટે રાજ્યમંત્રી આશિષ જયસ્વાલે કામ શરૂ કર્યું છે અને સ્ક્રિપ્ટ રાઇટરની નિમણૂક પણ કરવામાં આવી હોવાનું ફડણવીસે જણાવ્યું હતું. આ ફિલ્મ માત્ર સુરક્ષાદળોની કાર્યવાહી કે અથડામણો સુધી સીમિત નહીં રહે. તેમાં નક્સલવાદના કારણે સ્થાનિક આદિવાસી સમાજ અને વિકાસ પર પડેલી અસર, C-60 કમાન્ડોની ભૂમિકા, મોટા આત્મસમર્પણ અને ગડચિરોલીની બદલાતી આર્થિક ઓળખને પણ સ્થાન આપવાની યોજના છે. જોકે, ફિલ્મનું નામ, કલાકારો, દિગ્દર્શક અને રિલીઝની તારીખ અંગે હજી સત્તાવાર વિગતો જાહેર થઈ નથી. 

ગડચિરોલી જિલ્લો 1982માં ચંદ્રપુર જિલ્લામાંથી અલગ કરીને બનાવવામાં આવ્યો હતો. ઘન જંગલો, દુર્ગમ વિસ્તાર, મર્યાદિત માર્ગસુવિધાઓ અને સરહદી ભૌગોલિક પરિસ્થિતિને કારણે અહીં સુરક્ષાદળો માટે કામગીરી કરવી પડકારજનક હતી. 1980ના દાયકામાં તત્કાલીન આંધ્ર પ્રદેશ તરફથી નક્સલવાદી સંગઠનોનો પ્રભાવ મહારાષ્ટ્રના આ વિસ્તારમાં વધવા લાગ્યો હતો. ગડચિરોલી ધીમે ધીમે માઓવાદી પ્રવૃત્તિઓનું મહત્વનું કેન્દ્ર બન્યું. સ્થાનિક આદિવાસી વિસ્તારોમાં વિકાસની અછત, રોજગારની મર્યાદિત તકો અને વહીવટી પહોંચના અભાવનો લાભ લઈને માઓવાદી સંગઠનોએ પોતાનું નેટવર્ક વિસ્તર્યું હતું. આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે રાજ્ય સરકારે સુરક્ષા વ્યવસ્થાની સાથે વિકાસ અને સ્થાનિક લોકોનો વિશ્વાસ જીતવા પર પણ ધ્યાન આપવું પડ્યું.

 

નક્સલવાદ સામેની લડાઈમાં ગડચિરોલી પોલીસનું C-60 દળ મહત્વપૂર્ણ બન્યું. ગડચિરોલી પોલીસની સત્તાવાર વેબસાઇટ મુજબ, 1 ડિસેમ્બર 1990ના રોજ તત્કાલીન પોલીસ અધિક્ષક કે.પી. રઘુવંશીએ આ વિશેષ દળની સ્થાપના કરી હતી. શરૂઆતમાં તેમાં 60 પસંદગીના કમાન્ડોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ દળની વિશેષતા એ હતી કે તેમાં સ્થાનિક વિસ્તારના યુવાનોને સ્થાન મળ્યું હતું. જંગલ, પહાડી રસ્તાઓ અને સ્થાનિક ભાષાઓની જાણકારીને કારણે તેમને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં કામગીરી કરવામાં મદદ મળી. સમય જતાં C-60 મહારાષ્ટ્રના નક્સલ વિરોધી અભિયાનનું મહત્વનું અંગ બન્યું. જંગલોમાં શોધખોળ, સુરક્ષા કાર્યવાહી અને આત્મસમર્પણ માટે માઓવાદીઓ તથા તેમના પરિવારો સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરવો પણ તેની કામગીરીનો હિસ્સો રહ્યો છે.

ગડચિરોલીની નક્સલ વિરોધી લડાઈમાં સૌથી વધુ ચર્ચિત ઘટનાઓમાં માઓવાદી નેતા મલ્લોજુલા વેણુગોપાલ રાવ ઉર્ફે ભુપતિનું આત્મસમર્પણ સામેલ છે. 15 ઑક્ટોબર 2025ના રોજ ભુપતિએ 60 અન્ય માઓવાદી કેડર સાથે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યું હતું. આ જૂથે કુલ 54 હથિયારો પણ સોંપ્યાં હતાં, જેમાં સાત AK-47 રાઇફલનો સમાવેશ થતો હતો. ભુપતિ માઓવાદી સંગઠનના પ્રભાવશાળી નેતાઓમાં ગણાતો હતો. તેના આત્મસમર્પણને મહારાષ્ટ્રમાં માઓવાદી નેટવર્ક માટે મોટો આંચકો માનવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાએ સુરક્ષાદળોની કામગીરીની સાથે આત્મસમર્પણ અને પુનર્વસન નીતિની ભૂમિકા પણ ચર્ચામાં લાવી હતી.

 

નક્સલ વિરોધી અભિયાનમાં 2026નું 'ઓપરેશન અંતિમ પ્રહાર' એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કો બન્યું. ન્યૂઝ ઑન એઆઈઆરના 16 મે 2026ના અહેવાલ મુજબ, ગડચિરોલીના પોલીસ અધિક્ષક એમ. નરેશે આ અભિયાન દરમિયાન આઠ માઓવાદીઓની ધરપકડ અને પાંચના આત્મસમર્પણ બાદ જિલ્લાને સક્રિય નક્સલી હાજરીથી મુક્ત જાહેર કર્યો હતો. ધરપકડ કરાયેલા માઓવાદીઓ પર કુલ 64 લાખ રૂપિયાનું ઇનામ હતું, જ્યારે આત્મસમર્પણ કરનાર પાંચ સભ્યો પર કુલ 38 લાખ રૂપિયાનું ઇનામ જાહેર થયેલું હતું. જોકે, આ જાહેરાતનો અર્થ નક્સલવાદી વિચારધારાનો સંપૂર્ણ અંત એવો નથી. પોલીસ અધિકારીઓએ સરહદી વિસ્તારોમાં સતર્કતા ચાલુ રાખવાની જરૂરિયાત પણ વ્યક્ત કરી હતી, કારણ કે પડોશી રાજ્યોમાંથી માઓવાદીઓ ફરી પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. એટલે ગડચિરોલીમાં સક્રિય નક્સલી હાજરીનો અંત અને સમગ્ર માઓવાદી વિચારધારાનો અંત- બંને બાબતોને અલગ રીતે સમજવી જરૂરી છે.

ગડચિરોલીની કહાનીનો બીજો મહત્વનો ભાગ આર્થિક પરિવર્તન છે. એક સમયે સુરક્ષા પડકારો અને નક્સલવાદી પ્રભાવને કારણે વિકાસની દૃષ્ટિએ પાછળ રહેલો આ વિસ્તાર હવે ખનિજ સંપત્તિ અને ઔદ્યોગિક રોકાણને કારણે ચર્ચામાં છે. સુરજાગઢ આયર્ન ઓર પ્રોજેક્ટ અને સ્ટીલ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલી યોજનાઓએ ગડચિરોલીને નવા ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવાની ચર્ચા આગળ ધપાવી છે. રસ્તાઓ, પુલ, મોબાઇલ નેટવર્ક અને પોલીસની પહોંચ વધારવાના પ્રયાસો પણ આ પરિવર્તનનો ભાગ છે. સરકારનો દાવો છે કે સુરક્ષા સુધરતાં સ્થાનિક યુવાનો માટે રોજગાર અને તાલીમની તકો ઊભી થઈ રહી છે. જોકે, આ વિકાસનો લાભ કેટલા પરિવારો સુધી પહોંચ્યો છે અને સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયના જીવનમાં કેટલો ફેરફાર આવ્યો છે, તેનું મૂલ્યાંકન પણ એટલું જ જરૂરી રહેશે.

ફડણવીસે જાહેર કરેલી યોજના મુજબ, ફિલ્મમાં નક્સલવાદની શરૂઆત, બે પેઢીઓ પર તેની અસર, સુરક્ષાદળોનો સંઘર્ષ અને માઓવાદી સંગઠનો સામેની નિર્ણાયક કાર્યવાહીનો સમાવેશ થઈ શકે છે. C-60ની રચના, ભુપતિનું આત્મસમર્પણ અને 'ઓપરેશન અંતિમ પ્રહાર' જેવી ઘટનાઓ કહાનીના મહત્વના પડાવ બની શકે છે. હાલમાં આ પ્રોજેક્ટ સ્ક્રિપ્ટ તૈયાર કરવાના તબક્કામાં હોવાનું મુખ્યમંત્રીના નિવેદન પરથી સ્પષ્ટ થાય છે. ફિલ્મમાં કયા કલાકારો હશે, કઈ ઘટનાઓને કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવશે અને તે સિનેમાઘરોમાં રજૂ થશે કે અન્ય માધ્યમથી- તે અંગેની વિગતોની રાહ જોવાઈ રહી છે. ગડચિરોલીની આ કહાનીમાં એક તરફ સુરક્ષાદળોના બલિદાન અને લાંબા સંઘર્ષની વાત છે, તો બીજી તરફ સ્થાનિક લોકોના જીવન, વિકાસની જરૂરિયાતો અને લોકશાહી વ્યવસ્થામાં તેમની ભાગીદારીનો મુદ્દો પણ છે. ફિલ્મ આ તમામ પાસાંને કેટલા સંતુલિત અને દસ્તાવેજી આધાર સાથે રજૂ કરે છે, તેના પર તેની વિશ્વસનીયતા નિર્ભર રહેશે.

(12:02 PM IST)