નવી દિલ્હી, : ફૂટબોલ એટલે માત્ર એક રમત નહીં, પરંતુ કરોડો લોકોના ધબકારા. વર્ષ ૧૯૩૦માં શરૂ થયેલા ફિફા (FIFA) વર્લ્ડ કપના ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધી ૨૨ વખત આ વિશ્વકપ યોજાઈ ચૂક્યો છે. જોકે, બીજા વિશ્વયુદ્ધને કારણે ૧૯૪૨ અને ૧૯૪૬માં આ ટુર્નામેન્ટ યોજી શકાઈ નહોતી. ફૂટબોલની આ વૈશ્વિક સફરમાં એવી ઘણી ટીમો છે જેમણે પોતાના ખેલથી દુનિયાને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધી છે.
બ્રાઝિલનું એકહથ્થુ શાસન
ફિફા વર્લ્ડ કપના ઇતિહાસમાં સૌથી સફળ ટીમનું નામ લેવું હોય તો તે 'બ્રાઝિલ' છે. બ્રાઝિલ એકમાત્ર એવો દેશ છે જેણે વર્લ્ડ કપની તમામ ૨૨ આવૃત્તિઓ માટે ક્વોલિફાય કર્યું છે. બ્રાઝિલે ૧૯૫૮, ૧૯૬૨, ૧૯૭૦, ૧૯૯૪ અને ૨૦૦૨માં એમ કુલ પાંચ વખત વિશ્વ વિજેતા બનવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કર્યું છે. આ ટીમે છ વખત ફાઇનલ અને આઠ વખત સેમિફાઇનલ રમી છે.
જર્મની અને ઇટાલીની શાનદાર રમત
જર્મન ટીમે ૨૦ વખત વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લીધો છે અને ૧૨ વખત સેમિફાઇનલ તથા ૮ વખત ફાઇનલ રમીને ચાર વખત (૧૯૫૪, ૧૯૭૪, ૧૯૯૦ અને ૨૦૧૪) ટ્રોફી પોતાના નામે કરી છે. તેવી જ રીતે, ઇટાલીએ પણ ફૂટબોલ જગતમાં પોતાનો દબદબો જાળવી રાખ્યો છે. ઇટાલી ૧૮ વખત ટુર્નામેન્ટમાં રમ્યું છે અને ૧૯૩૪, ૧૯૩૮, ૧૯૮૨ અને ૨૦૦૬માં એમ ચાર વખત વિશ્વ ચેમ્પિયન બન્યું છે.
મેસ્સીની આર્જેન્ટિના અને અન્ય દિગ્ગજો
આર્જેન્ટિનાની ટીમ અત્યાર સુધી ૧૮ વખત વર્લ્ડ કપ રમી છે અને તેણે ત્રણ વખત (૧૯૭૮, ૧૯૮૬ અને ૨૦૨૨) વિશ્વકપ જીતીને ફૂટબોલ જગતમાં નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. આ ઉપરાંત, ફ્રાન્સ જેણે ૧૯૯૮ અને ૨૦૧૮માં એમ બે વખત ટ્રોફી જીતી છે, ઉરુગ્વે જેણે પ્રથમ વર્લ્ડ કપ ૧૯૩૦માં અને ત્યારબાદ ૧૯૫૦માં ટ્રોફી જીતી હતી, તે પણ આ યાદીમાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. ઈંગ્લેન્ડ અને સ્પેન જેવી ટીમોએ પણ એક-એક વખત વિશ્વ ચેમ્પિયન બનીને ફૂટબોલ ઇતિહાસમાં પોતાનું નામ અમર કર્યું છે.
વર્લ્ડ કપનું બદલાતું ફોર્મેટ
રસપ્રદ વાત એ છે કે, શરૂઆતના સમયમાં વર્લ્ડ કપનું માળખું અત્યાર જેવું નહોતું. ૧૯૫૦માં કોઈ નોકઆઉટ ફોર્મેટ નહોતું, પરંતુ ચાર ટીમોના રાઉન્ડ-રોબિન ગ્રુપ દ્વારા વિજેતા નક્કી કરવામાં આવતો હતો. તેમજ ૧૯૭૪ અને ૧૯૭૮માં સેમિફાઇનલનો પણ અભાવ હતો, જેમાં ટીમોના ગ્રુપ સ્ટેજ રિઝલ્ટના આધારે સીધી ફાઇનલ રમાતી હતી.
આંકડાઓ ગમે તે હોય, પરંતુ ફૂટબોલ પ્રેમીઓ માટે દરેક વર્લ્ડ કપ એક નવી વાર્તા લઈને આવે છે. આગામી સમયમાં કયો દેશ આ યાદીમાં પોતાનું નામ ઉમેરશે, તે જોવું ખૂબ જ રોમાંચક રહેશે.