નવી દિલ્હી: વિશ્વની સૌથી લોકપ્રિય ક્રિકેટ લીગ IPLની ૧૯મી સીઝન આગામી ૨૮ માર્ચથી શરૂ થવા જઈ રહી છે, ત્યારે ક્રિકેટ ચાહકોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. આજે ભલે આઈપીએલના મેદાનમાં પાકિસ્તાની ખેલાડીઓ જોવા મળતા નથી, પરંતુ ૨૦૦૮ની પ્રથમ સીઝનમાં ચિત્ર સાવ અલગ હતું. આઈપીએલના ઉદઘાટન વર્ષમાં એક-બે નહીં પણ પાકિસ્તાનના ૧૧ દિગ્ગજ ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો હતો અને ભારતીય પ્રેક્ષકોનું મનોરંજન કર્યું હતું. રાજસ્થાન રોયલ્સ જ્યારે પ્રથમવાર ચેમ્પિયન બન્યું ત્યારે તેની ટીમમાં સોહેલ તનવીર, કામરાન અકમલ અને યુનિસ ખાન જેવા પાકિસ્તાની સિતારાઓનો મોટો ફાળો હતો. શાહરુખ ખાનની ટીમ KKRમાં પણ શોએબ અખ્તર અને ઉમર ગુલ જેવા ઘાતક બોલરોએ પોતાની સ્પીડનો જાદુ વિખેર્યો હતો.

આ ૧૧ ખેલાડીઓમાં સૌથી યાદગાર પ્રદર્શન ડાબોડી ફાસ્ટ બોલર સોહેલ તનવીરનું રહ્યું હતું. તેણે રાજસ્થાન રોયલ્સ તરફથી રમતા ૨૨ વિકેટ ઝડપી હતી અને આઈપીએલ ઈતિહાસની પ્રથમ 'પર્પલ કેપ' જીતવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કર્યું હતું. તનવીરે ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સ સામે માત્ર ૧૪ રન આપીને ૬ વિકેટ ઝડપી જે રેકોર્ડ વર્ષો સુધી અતૂટ રહ્યો હતો. આ ઉપરાંત ડેક્કન ચાર્જર્સમાં શાહિદ આફ્રિદી, દિલ્હી ડેરડેવિલ્સમાં શોએબ મલિક અને મોહમ્મદ આસિફ તેમજ આરસીબીમાં મિસ્બાહ-ઉલ-હક જેવા ખેલાડીઓએ પણ પોતાની હાજરી નોંધાવી હતી. તે સમયે ભારત અને પાકિસ્તાનના ખેલાડીઓ એક જ ડ્રેસિંગ રૂમ શેર કરતા જોવા મળતા હતા, જે દ્રશ્યો આજે દુર્લભ બની ગયા છે.

જોકે, ૨૦૦૮ના નવેમ્બર મહિનામાં થયેલા મુંબઈ આતંકવાદી હુમલાએ રમતગમત અને રાજદ્વારી સંબંધોમાં કાયમી તિરાડ પાડી દીધી હતી. સીમા પારથી વધતા આતંકવાદ અને સુરક્ષાના કારણોસર ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડ (BCCI) એ ૨૦૦૯માં પાકિસ્તાની ખેલાડીઓ પર આઈપીએલમાં રમવા માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદી દીધો હતો. વર્ષ ૨૦૦૯ થી ૨૦૨૬ સુધીની હરાજીમાં કોઈ પણ પાકિસ્તાની ખેલાડીને સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી. આ પ્રતિબંધને કારણે પાકિસ્તાની ક્રિકેટરો માટે વિશ્વની સૌથી ધનિક લીગમાં રમવાની તકો કાયમ માટે છીનવાઈ ગઈ છે, જેની અસર આજે પણ બંને દેશોના ક્રિકેટ સંબંધો પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.

આ પ્રતિબંધ વચ્ચે એક રસપ્રદ કિસ્સો અઝહર મહમૂદનો રહ્યો છે. પાકિસ્તાન તરફથી રમી ચૂકેલા આ ઓલરાઉન્ડરે પાછળથી બ્રિટિશ નાગરિકતા મેળવી લીધી હતી. બ્રિટિશ પાસપોર્ટ હોવાને કારણે તે ૨૦૧૨ થી ૨૦૧૫ દરમિયાન પંજાબ કિંગ્સ અને કોલકાતા નાઈટ રાઈડર્સ તરફથી રમી શક્યો હતો. તેણે ૨૩ મેચમાં ૨૯ વિકેટ અને ૩૮૮ રન બનાવીને પોતાની પ્રતિભા સાબિત કરી હતી. આમ, ટેકનિકલી તે પ્રતિબંધ બાદ રમનાર એકમાત્ર ખેલાડી બન્યો હતો. હાલમાં આઈપીએલ તેની ૧૯મી સીઝન તરફ આગળ વધી રહી છે ત્યારે જૂની યાદો તાજી કરતા સ્પષ્ટ થાય છે કે રાજકીય તણાવની અસર રમતગમતના ઈતિહાસ પર કેટલી ઊંડી પડી શકે છે.