(વિનોદ ગાલા દ્વારા)ભૂજ તા.૧૮ : કચ્છ યુનિવર્સિટી અને ટ્રાન્સવર્લ્ડ ફર્ટીકેમ લિમિટેડ, કંડલા વચ્ચે સંશોધન કરાર થયા છે.

ભારતમાં, ખેડૂતોને સસ્તા ભાવે ખાતરો મળે તે માટે સબ્સિડીઓ પર સરકારનું નોંધપાત્ર નાણાં ખર્યાય છે. 2025-26 ના બજેટમાં યુરિયા સબ્સિડીઓ માટે ₹1.19 ટ્રિલિયન (લગભગ $14.3 બિલિયન USD) ની ફાળવણી કરવામાં આવી છે, જે કુલ ખાતર સબ્સિડીઓનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જેનું મૂલ્ય ₹1.68 લાખ કરોડ (લગભગ $20.2 બિલિયન USD) થાય છે. આ સબ્સિડીઓ યુરિયાના ભાવને સ્થિર રાખવામાં મદદ કરે છે, ભલે જ વૈશ્વિક ભાવોમાં પરિવર્તન થાય. સરકારે 45 કિલોગ્રામના યુરિયા બેગનો મહત્તમ રિટેલ ભાવ ₹242 નિર્ધારિત કર્યો છે, જે ઉત્પાદન ખર્ચની ચિંતા કર્યા વિના છે. યુરિયા સિવાય, અન્ય ખાતરો માટે પણ પોષક આધારિત સબ્સિડીઓ (NBS) ઉપલબ્ધ છે, જે માટે 2025-26માં ₹0.49 ટ્રિલિયન સેટ કરવામાં આવ્યું છે. કુલ ખાતર સબ્સિડી, જેમાં યુરિયા અને NBS સામેલ છે, સરકારના બજેટનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. આ સબ્સિડીઓની યોજના ખેડૂતોને વૈશ્વિક બજારમાં ભાવમાં અસમાનતાનો ભાર ન વહન કરવાની મંજૂરી આપે છે. તેમ છતાં, સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવા માટેની પ્રયાસો છતાં, ભારત હજુ પણ યુરિયા અને ખાતર ઉત્પાદન માટેના કાચા માલમાં આયાત પર આધારિત છે.

કચ્છ યુનિવર્સિટી, ભુજ અને ટ્રાન્સવર્લ્ડ ફર્ટીકેમ લિમિટેડ, કંડલા વચ્ચે ખાતર ઉપર કોટિંગ અંગે સંશોધન કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર થયો છે. આ સંશોધનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખાતરના હેન્ડલિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન દરમ્યાન થતી ધૂળના કારણે થતા નુકસાનને ઘટાડવું અને જમીનમાં ખાતરના થતા વ્યયને અટકાવવો તે છે. જે કૃષિ સંશોધન માટેનો એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. આ ડસ્ટીંગ ના કારણે માણસોને હેલ્થ ઉપર પણ ખુબ ખરાબ અસર પડે છે. ખાતર ઉપર કોટિંગ મટિરિયલના સંશોધનથી ન માત્ર ખાતરના હેન્ડલિંગ ખર્ચમાં ઘટાડો થશે પરંતુ માટીમાં નાઇટ્રેટ અને ફોસ્ફેટના પ્રમાણને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ મળશે, જેના પરિણામે ખેડૂતોને મોટા પ્રમાણમાં ખાતરનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર નહિ પડે. આ રીતે, ખેડૂતો દ્વારા ખાતરના ઉપયોગમાં ઘટાડાથી સરકાર દ્વારા ખાતર માટે આપવી પડતી સબ્સિડીમાં નોંધપાત્ર બચત થશે, જે દેશના કૃષિ બજેટ પર સકારાત્મક અસર કરશે. આ સંશોધન પ્રોજેકટથી, ખેડૂતોને વધુ અસરકારક અને આર્થિક રીતે સસ્તી ખેતી કરવાની તક મળશે, જેનાથી તેઓ વધુ પ્રોડક્ટિવ અને નફાકારક બની શકશે. આ અભિગમને કારણે, સમગ્ર દેશના કૃષિ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવામાં મદદ મળશે, અને દેશના અર્થતંત્રમાં પણ સુધારો લાવવા માટે એક મહત્વની પાયાની રચના કરશે.

પ્રોજેકટની વિગતો:

મુખ્ય સંશોધક: ડો. વિજયકુમાર આર. રામ, એસોસિએટ પ્રોફેસર, રસાયણશાસ્ત્ર વિભાગ, કચ્છ યુનિવર્સિટી

સંશોધન માટે જરૂરી કેમિકલ્સ, ગ્લાસવેર, પૃથક્કરણ, પેટન્ટ ફાઇલિંગ વગેરે માટેનો ખર્ચ ટ્રાન્સવર્લ્ડ ફર્ટીકેમ લિમિટેડ, કંડલા દ્વારા આપવામાં આવશે.

અપેક્ષિત પરિણામ

આ સંશોધનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રેન્યુલ સિંગલ સુપર ફોસ્ફેટ માટે એક કોટિંગ સામગ્રી વિકસાવવા છે, જે હેન્ડલિંગ દરમિયાન ધૂળના નુકસાનને ઘટાડે.

આ સંશોધન કરારની સાથે, કચ્છ યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓને નવી તક અને ઉદ્યોગ સાથેનો સહકાર પ્રાપ્ત થશે, જે કૃષિ ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ લાવશે.

આ કરાર કરવા દરમ્યાન કચ્છ યુનિવર્સિટી ના આર એન્ડ ડી ડિપાર્ટમેન્ટ માંથી ડો. ગૌરવ ચૌહાણ એ હાજરી આપી હતી. ટ્રાન્સવર્લ્ડ ફર્ટીકેમ લિમિટેડ, કંડલા વતી પિયુષભાઇ ચંદે અને હિરેનભાઈ વોરા હાજર રહ્યા હતા. આ પ્રસંગે કચ્છ યુનિવર્સિટીના રજીસ્ટ્રાર ડો. અનિલ ગોર અને યુનિવર્સિટીના કુલપતિ ડો. મોહનભાઈ પટેલ દ્વારા અભિનંદન પાઠવવામાં આવ્યા હતા. આ સાથે માનનીય કુલપતિ સાહેબ દ્વારા કચ્છ વિસ્તારમાંથી રો એટલેકે કાચો માલ બહાર દેશ અને વિદેશમાં જાય છે તેને બદલે કચ્છમાં જ પ્રોસેસ થઇ અને ફાઇનલ પ્રોડકટ બને અને માર્કેટમાં જાય તેવા સંશોધન કરવા જણાવેલ છે.