રાજકોટ : પશ્ચિમ રેલવેના હબ ગણાતા રાજકોટ ડિવિઝન દ્વારા ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જના ગંભીર આંતરરાષ્ટ્રીય પડકારો સામે વહીવટી સ્તરે એક અત્યંત પ્રશંસનીય અને પ્રગતિશીલ કવાયત હાથ ધરવામાં આવી છે. "વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ ૨૦૨૬" ના વૈશ્વિક ઉપલક્ષ્યમાં રેલવે પ્રશાસન દ્વારા આગામી ૫ જૂન ૨૦૨૬ સુધી ચાલનારા ૨૧ દિવસીય અતિ વ્યાપક પર્યાવરણ જનજાગૃતિ અભિયાનનો ધમાકેદાર પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. આ વિશેષ પર્યાવરણીય પ્રોજેક્ટના ભાગરૂપે પ્રાદેશિક મુખ્ય રેલવે સ્ટેશન પર યાંત્રિક વિભાગ દ્વારા પ્રકૃતિના જતન અને ટકાઉ જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી વરિષ્ઠ ડિવિઝન યાંત્રિક એન્જિનિયર શ્રી મેઘરાજ તાતેડના સીધા નિર્દેશન અને વહીવટી માર્ગદર્શન હેઠળ હાઈટેક પોસ્ટર અને આકર્ષક બેનરો પ્રદર્શિત કરવાનું વિશેષ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

રાજકોટ ડિવિઝનના વરિષ્ઠ ડિવિઝન વાણિજ્ય પ્રબંધક શ્રી સુનીલ કુમાર મીનાએ આ આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાનની વ્યાપકતા અંગે સત્તાવાર વિગતો આપતા જણાવ્યું હતું કે, આ રેલવે ડ્રાઇવ અંતર્ગત મુખ્ય સ્ટેશન પરિસર, પ્રવાસીઓ માટેના મુખ્ય પ્રવેશ દ્વાર, તમામ સક્રિય પ્લેટફોર્મ વિસ્તારો, વેઇટિંગ રૂમ તથા અન્ય પ્રમુખ વ્યાપારી સ્થળો પર આંખને ગમી જાય તેવા જ્ઞાનવર્ધક પોસ્ટરો પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે. આ પ્રદર્શનોના માધ્યમથી રેલવે પ્રશાસન દ્વારા “હવામાન પરિવર્તન જાગૃતિ”, “સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિકને સદંતર ના કહો”, “આપણી વસુધરા બચાવો”, “પુનઃ વપરાશ કરી શકાય તેવી કુદરતી વસ્તુઓનો જ આગ્રહ રાખો” અને “ગ્રીન ટકાઉ જીવનશૈલી અપનાવો” જેવા કલ્યાણકારી અને વૈજ્ઞાનિક સંદેશાઓ લાખો મુસાફરો અને રેલવે કર્મચારીઓ સુધી અસરકારક રીતે પહોંચાડવામાં આવ્યા છે.

રેલવે સ્ટેશન પર આયોજિત આ વિશેષ કાર્યક્રમ દરમિયાન પ્રવાસ કરી રહેલા જાગૃત મુસાફરો, સ્થાનિક ફેરિયાઓ અને તમામ કેટેગરીના રેલવે કર્મચારીઓને સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિકની ભયાનક નુકસાનકારક અસરો અને તેનાથી જમીન તેમજ પ્રદૂષણમાં થતા વધારા વિશે ઝીણવટભરી કાનૂની અને તબીબી માહિતી આપવામાં આવી હતી. આ સાથે જ રેલવેના સત્તાવાર સ્વયંસેવકો દ્વારા લોકોને પર્યાવરણને અનુકૂળ એવી કાપડની થેલીઓ, સ્ટીલ અથવા વારંવાર પુનઃ વપરાશ કરી શકાય તેવી ગુણવત્તાયુક્ત પાણીની બોટલો અને અન્ય ઇકો-ફ્રેન્ડલી સામગ્રીનો દૈનિક જીવનમાં મહત્તમ ઉપયોગ કરવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવ્યા હતા. અભિયાનનો મુખ્ય સૂર એ હતો કે પ્રત્યેક નાગરિકના નાના-નાના પ્રયાસો પણ પર્યાવરણ સંરક્ષણમાં મોટું યોગદાન આપી શકે છે.

રેલવેના ઉચ્ચ વહીવટી તંત્ર દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલું આ લાંબા ગાળાનું જનજાગૃતિ અભિયાન સમગ્ર રેલવે પરિસરો, સ્ટેશનો અને ટ્રેનોના કોચને સ્વચ્છ, સંપૂર્ણ હરિયાળા, પ્રદૂષણ મુક્ત અને પર્યાવરણ અનુકૂળ બનાવવાની દિશામાં સેન્ટ્રલ બોર્ડનું એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સીમાચિહ્નરૂપ પગલું સાબિત થશે. આગામી દિવસોમાં પણ આ ગ્રીન મિશન અંતર્ગત વિવિધ સ્તરે ડિજિટલ સેમિનાર, રેલીઓ, સઘન સફાઈ ઝુંબેશ અને વૃક્ષારોપણ જેવા પર્યાવરણ સંરક્ષણના બહુઆયામી કાર્યક્રમો આયોજિત કરવાનું વહીવટી માળખું ગોઠવવામાં આવ્યું છે, જેમાં રેલવે પ્રશાસન ઉપરાંત પડોશી જિલ્લાઓની સામાજિક સંસ્થાઓ, અગ્રણી પર્યાવરણવાદીઓ, શાળા-કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય જનતા પણ સક્રિયપણે ભાગ લઈને પોતાનું યોગદાન આપશે.

પશ્ચિમ રેલવેનું આ પ્રાદેશિક ડિવિઝન પર્યાવરણ સંરક્ષણ, ગ્રીન એનર્જીનો મહત્તમ ઉપયોગ અને ટકાઉ ઔદ્યોગિક વિકાસ પ્રત્યેની પોતાની નૈતિક તેમજ વહીવટી પ્રતિબદ્ધતાને સતત મજબૂત કરવા માટે જાણીતું છે. સ્ટેશન સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ અને વાણિજ્ય વિભાગના અધિકારીઓની સંયુક્ત દેખરેખ હેઠળ પ્લાસ્ટિક મુક્ત રેલવે સ્ટેશન બનાવવા માટે ખાસ સ્ક્વોડની પણ રચના કરવામાં આવી છે, જે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા વેપારીઓ સામે દંડાત્મક વહીવટી કાર્યવાહી કરશે. રેલવે પ્રશાસન આ પ્રકારના પ્રકૃતિલક્ષી આયોજનો થકી સમાજમાં એક સકારાત્મક, જાગૃતિપૂર્ણ અને દીર્ઘદ્રષ્ટીવાળો સંદેશ પ્રસારિત કરવા માટે સંપૂર્ણપણે સંકલ્પબદ્ધ દેખાઈ રહ્યું છે.

આગામી ૫ જૂનના રોજ વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસના મુખ્ય સમાપન સમારોહમાં ડિવિઝનલ રેલવે મેનેજર (DRM) ની ઉપસ્થિતિમાં શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરનારા કર્મચારીઓ અને સામાજિક સંસ્થાઓને વિશેષ ગ્રીન એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવશે. રેલવે બોર્ડના આદેશ અનુસાર, ભવિષ્યમાં તમામ પેસેન્જર ટ્રેનોમાં પણ સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિક પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવા અને તેના બદલે બાયો-ડીગ્રેડેબલ સામગ્રીનો ઉપયોગ વધારવા માટે આઈઆરસીટીસી (IRCTC) સાથે મળીને નવી વ્યવસાયિક નીતિ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે, જે અંતર્ગત સ્ટેશનો પર ઓટોમેટિક પ્લાસ્ટિક બોટલ ક્રશિંગ મશીનોની સંખ્યા બમણી કરવામાં આવશે જેથી કચરાનો યોગ્ય વૈજ્ઞાનિક નિકાલ થઈ શકે.