​
રાજકોટ : ​"સાધુ ચરિત સુભ ચરિત કપાસૂ | નિરસ બિસદ ગુનમય ફલ જાસૂ ||
જો સહિ દુખ પરિછિદ્ર દૂર્વા, બંદનીય જેંહિ જગ જસ પાવા"
​રામાયણની આ ચોપાઈ સંતોના લક્ષણોનું વર્ણન કરે છે. ગોસ્વામી તુલસીદાસ કહે છે કે સંતનું ચરિત્ર કપાસ જેવું પવિત્ર હોય છે. સૂતરનો દોરો બીજાના શરીરને ઢાંકવા માટે સોયના આઘાત સહન કરે છે. બરાબર આ જ રીતે, જેમણે પોતાનું સમગ્ર જીવન સમાજ અને શ્રમિકોના કલ્યાણ માટે સમર્પિત કરી દીધું છે, તેવા જાહેર જીવનના સાચા સંત એટલે શ્રી હસુભાઇ દવે. આજે ૧૯ જુલાઈના રોજ તેમના જન્મદિવસ નિમિત્તે વરિષ્ઠ પત્રકાર અરવિંદ કુમાર મિશ્રા દ્વારા તેમના પ્રેરણાદાયી જીવન સફર પર વિશેષ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.
​જીવન પ્રવાસ અને શિક્ષણ
​૧૯ જુલાઈ ૧૯૩૯ના રોજ પિતા ગૌરીશંકર દવે અને માતા જયાબેન દવેને ત્યાં જન્મેલા હસુભાઈ સાત ભાઈઓ અને ત્રણ બહેનોના વિશાળ પરિવારમાં ઉછર્યા છે. પિતા સ્ટેશન માસ્તર હોવાથી બદલીઓની વચ્ચે તેમણે જુદી-જુદી શાળાઓમાં અભ્યાસ કર્યો. ત્યારબાદ તેમણે B.A., B.Com. અને કાયદાના નિષ્ણાત બનવા માટે LL.B. ની પદવીઓ પ્રાપ્ત કરી.
​સંઘ સમર્પણ અને પીએમ નરેન્દ્રભાઈ મોદી સાથે કામ કરવાનો અનુભવ
​હસુભાઇ ૧૯૫૧માં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના સંપર્કમાં આવ્યા હતા. ૧૯૬૭માં લક્ષમણરાવ ઇનામદાર (વકીલ સાહેબ)ની પ્રેરણાથી તેઓ ભારતીય મજદૂર સંઘ (BMS)માં સક્રિય થયા. એ સમયે સંઘના પ્રચારક તરીકે કાર્યરત દેશના વર્તમાન પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી સાથે તેમણે સંગઠન માટે ખભેખભા મિલાવીને લાંબો સમય કામ કર્યું હતું.
​શ્રમ જગતમાં સર્વોચ્ચ હોદ્દાઓ અને વૈશ્વિક પ્રતિનિધિત્વ
​હસુભાઈ દવે ભારતીય શ્રમ ક્ષેત્રના એક સર્વમાન્ય નેતા છે. પૂજનીય દતોપંત ઠેંગડીજી અને રામનરેશજી (બડેભૈયા) જેવા મહાનુભાવોના માર્ગદર્શન હેઠળ તેમણે સંગઠનને નવી ઊંચાઈઓ આપી:
​મહામંત્રી અને અધ્યક્ષ પદ: તેઓ ૧૯૯૪ થી ૨૦૦૨ સુધી BMSના રાષ્ટ્રીય મહામંત્રી અને ૨૦૦૨ થી ૨૦૦૫ સુધી રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ રહ્યા.
​ઐતિહાસિક આંદોલન: ૧૬ એપ્રિલ ૨૦૦૧ના રોજ દિલ્હીમાં તેમના નેતૃત્વમાં થયેલું ઐતિહાસિક શ્રમિક પ્રદર્શન તેમની અદભૂત સંગઠન શક્તિનું પ્રતીક છે.
​આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન: તેમણે જીનીવા ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંસ્થા (ILO)માં ૫ વખત ભારતીય શ્રમિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે. આ સિવાય તેઓ દ્વિતિય શ્રમ આયોગ તેમજ ૧૯૯૮ થી ૨૦૦૮ સુધી પીએફ કમિટીના સભ્ય પણ રહ્યા હતા.
​કાર્યકરો પ્રત્યેનો અખૂટ પ્રેમ
​પ્રખ્યાત લેખક અમરનાથ ડોગરાજી યાદ કરે છે કે જ્યારે હસુભાઈ રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ હતા, ત્યારે બહારથી આવતા સામાન્ય કાર્યકરોના સૂટકેસ અને બેગ પોતે પોતાના હાથે ઊંચકીને બીજા માળે લઈ જતા! કાર્યાલયના કર્મચારીઓ અને કાર્યકરોના ભોજન-રહેવાની ચિંતા તેઓ એક પરિવારના મોભીની જેમ કરતા.
​અંગત જીવનમાં ભયંકર આઘાત છતાં કર્તવ્ય પથ પર અડગ
​રાજકોટના વરિષ્ઠ પત્રકાર કૌશિકભાઇ મહેતા જણાવે છે કે હસુભાઈ રાજકોટ મહાનગરપાલિકામાં કાઉન્સિલર અને વિવિધ સમિતિઓના ચેરમેન પણ રહી ચૂક્યા છે. ૮ ઓક્ટોબર ૧૯૮૦ના રોજ એક માથાભારે તત્વ દ્વારા ગેરસમજમાં તેમના પિતા, ભાભી અને માસૂમ ભત્રીજીની ક્રૂર હત્યા કરવામાં આવી હતી (જે ગુનેગારને પાછળથી ફાંસી થઈ હતી). આટલા મોટા પારિવારિક વજ્રઘાત છતાં, હસુભાઈએ શ્રમિકોના હકની લડાઈ ક્યારેય અટકવા દીધી નહીં.
​વૈચારિક શુદ્ધતા અને વિરોધીઓ સાથે પણ સૌહાર્દ
​તેમની વૈચારિક પ્રમાણિકતાના કારણે સામ્યવાદી (કોમ્યુનિસ્ટ) નેતાઓ અને INTUCના પ્રમુખ સંજીવ રેડી જેવા વિરોધી વિચારધારાના નેતાઓ પણ શ્રમિક મુદ્દે હસુભાઈની સલાહ લેતા હતા. મધ્યપ્રદેશ ભાજપના ઉપાધ્યક્ષ મનોરંજન મિશ્રા અને BMSના કાર્યાલય મંત્રી યશવંત ચૌહાણ પણ તેમના સ્નેહાળ સ્વભાવ અને સંગઠનાત્મક કુશળતાના ભારોભાર વખાણ કરે છે.
​વર્તમાન શ્રમ ચળવળ અંગે ચિંતા
​વર્તમાન પરિસ્થિતિ અંગે હસુભાઈ સ્પષ્ટ માને છે કે આજે ટ્રેડ યુનિયનોમાં વ્યાવસાયિકતા (પ્રોફેશનલિઝમ) વધી ગઈ છે અને સંઘર્ષની તીવ્રતા ઘટી છે. કોન્ટ્રાક્ટ પ્રથા અને કરાર આધારિત નોકરીઓના કારણે વિશ્વભરના યુનિયનો સભ્યપદના સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે.
​પુસ્તક વિમોચન: શ્રમ જગતના આવા મહાન સાધકના જીવન પર શ્રી અમરનાથ ડોગરાજી દ્વારા લિખિત પુસ્તકનું વિમોચન તાજેતરમાં કર્ણાટકના પૂર્વ રાજ્યપાલ વજુભાઈ વાળા, પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી પરસોતમભાઈ રૂપાલા અને BMSના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ હિરણ્યમય પંડ્યાના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું. શ્રમ જગત અને સામાન્ય જનતા માટે આ પુસ્તક હંમેશા પ્રેરણારૂપ રહેશે. શ્રમિકોના સાચા બેલી એવા શ્રી હસુભાઈ દવેને જન્મદિવસની અનંત શુભેચ્છાઓ!
મોબાઈલ : 99784 45720