તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
શું આ વિશાળ બ્રહ્માંડ માત્ર આપણી ચેતનાનું જ એક સર્જન છે?
જો ચેતના જ સર્વસ્વ છે, તો મૃત્યુ માત્ર એક ભ્રમ છેઃ ભારતીય વેદાંત અને આધુનિક ભૌતિકવિજ્ઞાનનો આ મહાસંગમ તમારા હોશ ઉડાવી દેશે : જાણો ‘બાયોસેન્ટ્રિઝમ'નો નવો અને ચોંકાવનારો સિદ્ધાંતઃ આધુનિક વિજ્ઞાનની અદભુત થિયરીઃ જીવસૃષ્ટિ બ્રહ્માંડમાં અકસ્માતે નથી ઉદ્વવી, પરંતુ આપણી ચેતનાએ જ બ્રહ્માંડનું નિર્માણ કર્યું છે!
બ્રહ્માંડની ઉત્પત્તિ વિશે અત્યાર સુધી વિજ્ઞાન એવું માનતું હતું કે નિર્જીવ કણોમાંથી અકસ્માતે જીવ સૃષ્ટિ બની. પરંતુ ‘બાયોસેન્ટ્રિઝમ' નામનો નવો વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધાંત દાવો કરે છે કે ચેતના અથવા આત્મા વિના આ બ્રહ્માંડનું કોઈ અસ્તિત્વ જ નથી. જ્યારે આપણે તેને જોઈએ છીએ, ત્યારે જ વાસ્તવિકતા આકાર લે છે. આ સિદ્ધાંત સાબિત કરે છે કે માનવીય ચેતના અમર છે અને તે મૃત્યુના ભયને કાયમ માટે દૂર કરી દે ર્છેં
રહસ્યલોકની આપણી અવિરત અને અત્યંત લોકપ્રિય બની ચૂકેલી સફરમાં ફરી એકવાર વાચકોનું સ્વાગત છે. છેલ્લા ત્રણ સપ્તાહમાં આપણે જનીન વિજ્ઞાન અને માનવીય વિચારોની તાકાત વિશે ખૂબ જ ઊંડાણપૂર્વક જાણ્યું. આજે આપણે આ જ કડીને આગળ વધારીને એક એવા નવા અને રોમાંચક વિષય પર જઈ રહ્યા છીએ, જે અત્યાર સુધીના વિજ્ઞાનના તમામ પાયા મૂળમાંથી હલાવી નાખશે.
અત્યાર સુધી આપણને શાળાઓમાં શીખવવામાં આવ્યું છે કે કરોડો વર્ષો પહેલા આકાશમાં એક મોટો વિસ્ફોટ થયો, નિર્જીવ ગ્રહો બન્યા અને પછી ધીમે ધીમે અકસ્માતે પૃથ્વી પર જીવસૃષ્ટિ ઉદ્વવી. એટલે કે વિજ્ઞાન અત્યાર સુધી એવું જ માનતું હતું કે બ્રહ્માંડ પહેલા બન્યું અને આપણે પછી આવ્યા. પરંતુ આધુનિક ભૌતિકવિજ્ઞાન અને જૈવિક વિજ્ઞાનના ટોચના નિષ્ણાતોએ હવે એક નવો સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો છે, જેને 'બાયોસેન્ટ્રિઝમ' કહેવામાં આવે છે. આ સિદ્ધાંત સીધો જ દાવો કરે છે કે બ્રહ્માંડે જીવસૃષ્ટિ નથી બનાવી, પરંતુ જીવસૃષ્ટિ અને આપણી ચેતનાએ જ આ બ્રહ્માંડનું નિર્માણ કર્યું છે!
આ વાત સાંભળવામાં કદાચ થોડી વિચિત્ર લાગશે, પરંતુ તેને સાદા ઉદાહરણથી સમજીએ. ધારો કે એક ગાઢ જંગલમાં કોઈ મોટું ઝાડ પડે છે, અને ત્યાં આજુબાજુ કોઈ પણ માણસ કે પ્રાણી સાંભળવા વાળું નથી, તો શું અવાજ થશે? બાયોસેન્ટ્રિઝમ કહે છે કે 'ના'. ઝાડ પડવાથી માત્ર હવામાં તરંગો ઉભા થશે. અવાજ તો ત્યારે જ ઉત્પન્ન થાય છે જ્યારે કોઈ કાન એ તરંગોને પકડે અને મગજ તેને અવાજ તરીકે ઓળખે. જો સાંભળવા વાળી ચેતના જ ન હોય, તો અવાજનું કોઈ અસ્તિત્વ નથી. બરાબર એવી જ રીતે, આખું બ્રહ્માંડ ત્યાં સુધી માત્ર એક સંભાવના છે, જ્યાં સુધી કોઈ ચેતના તેને જુએ નહીં.
જ્યારે આપણે રાત્રે આકાશમાં તારાઓ જોઈએ છીએ, ત્યારે જ તે તારાઓ વાસ્તવિકતામાં રૂપાંતરિત થાય છે. આપણું મગજ એક એવું જાદુઈ યંત્ર છે જે સમય અને જગ્યાને નક્કર આકાર આપે છે. જો આખી દુનિયામાંથી તમામ જીવો અને ચેતનાને હટાવી લેવામાં આવે, તો સમય અને સ્થળ જેવું કંઈ જ બચશે નહીં. બધું જ એક અદ્રશ્ય ઊર્જા બની જશે. આ સિદ્ધાંત આપણી 'સિમ્યુલેશન થિયરી'ને પણ ટેકો આપે છે, કે આપણે માત્ર આ રમતના રમકડાં નથી, પરંતુ આપણે જ આ રમતના સર્જક છીએ.
સૌથી મોટો અને આશ્વાસન આપનારો મુદ્દો આ સિદ્ધાંતમાં મૃત્યુ વિશેનો છે. જો આપણું શરીર માત્ર એક માધ્યમ હોય અને અસલી સર્જક આપણી અંદર રહેલી ચેતના હોય, તો ચેતના ક્યારેય મરી શકતી નથી. જેમ આપણે ટેલિવિઝન પર કોઈ ધારાવાહિક જોતા હોઈએ અને ચેનલ બદલીએ, ત્યારે અગાઉની ધારાવાહિક ખતમ નથી થતી, માત્ર આપણું ધ્યાન બીજે કેન્દ્રિત થાય છે. બાયોસેન્ટ્રિઝમ મુજબ, મૃત્યુ એ કોઈ કાયમી અંત નથી, પણ માત્ર એક વાસ્તવિકતામાંથી બીજી સમાંતર વાસ્તવિકતામાં જવાનું એક અદ્રશ્ય દ્વાર છે. જ્યારે એક ભૌતિક શરીર નષ્ટ થાય છે, ત્યારે ચેતના અન્ય કોઈ આયામમાં પોતાની સફર ચાલુ રાખે છે.
આપણા પ્રાચીન ઋષિમુનિઓ હજારો વર્ષો પહેલા વેદો અને ઉપનિષદોમાં આ જ વાત કહી ગયા છે કે 'અહમ બ્રહ્માસ્મિ' એટલે કે હું જ બ્રહ્માંડ છું. તે સમયે આધુનિક વિજ્ઞાન ન હતું, પણ તેમની પાસે ધ્યાનની અદભુત શક્તિ હતી. આજના આધુનિક વૈજ્ઞાનિકો જ્યારે પ્રયોગશાળામાં અત્યાધુનિક મશીનો દ્વારા સંશોધન કરે છે, ત્યારે તેઓ પણ અંતે ફરીને આ જ ભારતીય દર્શનશાષના શરણે આવે છે.
આમ, માણસ આ બ્રહ્માંડના એક ખૂણામાં પડેલો કોઈ મામૂલી જીવ નથી. આપણા વિના આ સમગ્ર બ્રહ્માંડનું કોઈ જ મૂલ્ય કે અસ્તિત્વ નથી. ડીએનએ અને ચેતનાના આ સમન્વયથી હવે દુનિયા ધીમે ધીમે એ અંતિમ સત્ય પર પહોંચી રહી છે કે જેને આપણે પરમાત્મા કહીએ છીએ, તે આખા બ્રહ્માંડમાં વ્યાપ્ત ચેતના છે, અને આપણે બધા તે મહાસાગરનું એક અમૂલ્ય બિંદુ છીએ.
મૃત્યુ માત્ર એક ભ્રમ છે
આ સિદ્ધાંત મુજબ ભૌતિક શરીરનો નાશ થાય છે, પરંતુ ચેતના ક્યારેય મરતી નથી. જેમ ટેલિવિઝન પર ચેનલ બદલવાથી અગાઉનો કાર્યક્રમ ખતમ નથી થતો, બરાબર તેવી જ રીતે મૃત્યુ પછી ચેતના અન્ય સમાંતર વાસ્તવિકતામાં (બીજા આયામમાં) પોતાની સફર ચાલુ રાખે છે.
વિજ્ઞાન અને વેદાંતનો સમન્વય
હજારો વર્ષો પહેલા આપણા ઋષિમુનિઓએ ઉપનિષદોમાં 'અહમ બ્રહ્માસ્મિ' (હું જ બ્રહ્માંડ છું) નો મહાન સિદ્ધાંત આપ્યો હતો. આજે આધુનિક ભૌતિકવિજ્ઞાનના ટોચના વૈજ્ઞાનિકો પણ પોતાના જટિલ પ્રયોગોના અંતે એ જ વાત સ્વીકારી રહ્યા છે કે જેને આપણે પરમાત્મા કહીએ છીએ, તે આખા બ્રહ્માંડમાં વ્યાપ્ત ચેતના જ છે.
(3:52 PM IST)
