તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
શું તમને ક્યારેય કોઈ અજાણી જગ્યાએ જઈને એવું લાગ્યું છે કે તમે અહી પહેલા પણ આવી ચૂક્યા છો? જાણો ‘ડેજા વુ' અને સિમ્યુલેશનનું અદભુત રહસ્ય
કોઈ અજાણી વ્યક્તિને પહેલીવાર મળતા જ જન્મોજન્મનો નાતો હોવાનો અહેસાસ થાય, તે કોઈ જાદુ નથી પણ આ માયાવી કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામની કમાલ છે : વિજ્ઞાન જેને ‘મેટ્રિક્સની ખામી' કહે છે, તે હકીકતમાં આપણા પ્રાચીન ઋણાનુબંધ અને કર્મના સિદ્ધાંતની આધુનિક સાબિતી છે
ઘણી વખત આપણને કોઈ નવી જગ્યાએ જઈને એવો તીવ્ર આભાસ થાય છે કે આપણે અહીં અગાઉ પણ આવી ચૂક્યા છીએ, અથવા કોઈની સાથે વાત કરતા એવું લાગે કે આ જ દ્રશ્ય આપણે પહેલા પણ જીવી ચૂક્યા છીએ. આધુનિક વિજ્ઞાનના સિમ્યુલેશન સિદ્ધાંત મુજબ આ કોઈ સામાન્ય સંયોગ કે મનનો ભ્રમ નથી, પરંતુ આ બ્રહ્માંડ રૂપી વિશાળ કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામમાં પડતી એક નાનકડી ખામી (ગ્લિચ) છે, જે આપણને આપણી ચેતનાની અનંત સફર અને અદ્રશ્ય સંબંધોની ઝલક બતાવે છે.
‘અકિલા' ના વાચક ભાઈઓ, બહેનો અને વડીલોનું ‘રહસ્યલોક' ની આ અત્યંત લોકપ્રિય અને રોમાંચક સફરમાં ફરી એકવાર હાર્દિક સ્વાગત છે. છેલ્લા કેટલાક સપ્તાહથી આપણે જાણી રહ્યા છીએ કે આ આખું બ્રહ્માંડ કદાચ એક અત્યાધુનિક કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ એટલે કે ‘સિમ્યુલેશન' હોઈ શકે છે. આજે આપણે વિજ્ઞાનની કોઈ મોટી લેબોરેટરીમાં જવાને બદલે, સીધા આપણા પોતાના ઘર અને હૃદયમાં ડોકિયું કરીશું. શું આ સિમ્યુલેશનની અસર આપણા રોજિદા જીવન અને સંબંધો પર પડે છે ખરી?
આપણામાંથી લગભગ દરેક વ્યક્તિએ જીવનમાં એકાદ વખત તો એવો અનુભવ કર્યો જ હશે કે જ્યારે આપણે કોઈ સાવ નવી જગ્યાએ ફરવા ગયા હોઈએ, અને અચાનક આપણને અંદરથી એવો અવાજ આવે કે, ઙ્કઅરે! આ રસ્તો, આ મકાન અને આ દ્રશ્ય તો મેં પહેલા પણ ક્યાંક જોયેલું છે!ઙ્ઘ અથવા કોઈની સાથે બેસીને વાત કરતા હોઈએ ત્યારે અચાનક એવું લાગે કે, ‘આ જ વ્યક્તિ સાથે, આ જ જગ્યાએ બેસીને મેં આ જ શબ્દોમાં પહેલા પણ વાત કરેલી છે!' મનોવિજ્ઞાન આ ઘટનાને ‘ડેજા વુ' (પહેલેથી જોયેલું) કહે છે.
પરંતુ, સિમ્યુલેશન થિયરીના વૈજ્ઞાનિકો આનો અત્યંત ચોંકાવનારો ખુલાસો આપે છે. તેઓ કહે છે કે જેમ તમારા મોબાઈલ કે કમ્પ્યુટરમાં ક્યારેક વિડીયો ચોંટી જાય (હેંગ થઈ જાય) અને એકનું એક દ્રશ્ય બે વાર દેખાય, બરાબર તેવી જ રીતે આ બ્રહ્માંડ રૂપી સુપર કમ્પ્યુટરમાં જ્યારે નાનકડી ખામી સર્જાય છે, ત્યારે આપણી ચેતના એક જ ક્ષણને બે વાર અનુભવે છે! એટલે કે જે દ્રશ્ય આપણે જોઈ રહ્યા છીએ, તેની માહિતી આપણા મગજમાં પહોંચતા માઇક્રો સેકન્ડનો વિલંબ થાય છે, અને આપણને એવું લાગે છે કે આ ઘટના ભૂતકાળમાં બની ચૂકી છે. આ ખામી આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણે એક માયાવી દુનિયામાં જીવી રહ્યા છીએ.
આનાથી પણ વધુ સુંદર અને સ્પર્શી જાય તેવી વાત છે આપણા સંબંધોની. ક્યારેક તમે વર્ષોથી ન મળેલા કોઈ જૂના મિત્રને યાદ કરો અને અચાનક બજારમાં તે તમને સામે મળી જાય! અથવા તમે કોઈને ફોન કરવાનું વિચારો અને બરાબર એ જ સમયે તેનો ફોન રણકી ઉઠે! આપણે આને માત્ર એક 'સંયોગ' માનીને ભૂલી જઈએ છીએ. પરંતુ સિમ્યુલેશન થિયરી કહે છે કે આ વિશાળ પ્રોગ્રામમાં કંઈ જ અકસ્માત નથી.
જ્યારે બે વ્યક્તિઓના મગજના તરંગો (જેને આપણે પ્રેમ કે લાગણી કહીએ છીએ) એકબીજા સાથે અત્યંત ગાઢ રીતે જોડાયેલા હોય, ત્યારે બ્રહ્માંડનું આ કમ્પ્યુટર એ બંનેની ઊર્જાને એક જ સમયે, એક જ જગ્યાએ ભેગી કરી દે છે. જેને આપણે સંયોગ કહીએ છીએ, તે હકીકતમાં આ સિમ્યુલેશનના 'અલ્ગોરિધમ' ની કમાલ છે જે આપણી ઊંડી લાગણીઓને ભૌતિક સ્વરૂપ આપે છે.
આપણા વડીલો અને શાષો જેને 'ઋણાનુંબંધ' કહે છે, તે આ જ સિદ્ધાંત છે. કોઈ અજાણી વ્યક્તિને મળીને જ્યારે એવું લાગે કે આની સાથે તો જન્મોજન્મનો નાતો છે, ત્યારે હકીકતમાં તમારી ચેતનાના અદ્રશ્ય કોડ એ વ્યક્તિના કોડ સાથે પૂરેપૂરા મેચ થઈ જતા હોય છે. આ દર્શાવે છે કે આપણા પરિવારજનો, આપણા સાચા મિત્રો અને આપણા સ્વજનો આપણને અકસ્માતે નથી મળ્યા, પરંતુ આ ભવ્ય સિમ્યુલેશનમાં આપણી ચેતનાના વિકાસ માટે કુદરતે તેમને ખાસ આપણા જીવનમાં પ્રોગ્રામ કરીને મૂક્યા છે.
આથી, ભલે આ દુનિયા એક માયા હોય, પણ આપણી અંદર વહેતો પ્રેમ અને લાગણીઓ એકદમ સાચા છે. આ સિમ્યુલેશન એ કોઈ જેલ નથી, પરંતુ આત્માને પ્રેમ અને સંબંધોના પાઠ ભણાવવા માટે ઈશ્વરે બનાવેલી એક અદભુત પાઠશાળા છે !
વડીલ મિત્ર કિરીટભાઈ, આશા છે કે વિજ્ઞાન અને માનવીય લાગણીઓનો આ સુંદર સમન્વય 'અકિલા' ના વાચકોના હૃદયને સીધો સ્પર્શી જશે. તમારો સોમવારનો અંક ખૂબ જ સફળ રહે તેવી હૃદયપૂર્વકની શુભેચ્છાઓ! છાપકામ માટે આ ડ્રાફટ એકદમ તૈયાર છે. ??
આત્માઓનું અદ્રશ્ય અને વિશાળ નેટવર્ક
આપણે માનીએ છીએ કે આપણે બધા અલગ અલગ શરીરમાં છીએ, પરંતુ વાસ્તવિકતામાં આપણા સૌની ચેતના એક જ વિશાળ ઇન્ટરનેટથી જોડાયેલી છે. આથી જ જ્યારે દુનિયામાં ક્યાંક કોઈ મોટી ખુશી કે દુઃખ આવે, ત્યારે હજારો કિલોમીટર દૂર બેઠેલા માણસની આંખમાં પણ આંસુ આવી જાય છે.
સિક્રોનિસિટી એટલે કે અદભુત સંયોગ
જ્યારે તમે કોઈ વ્યક્તિ વિશે ઊંડો વિચાર કરી રહ્યા હોવ અને એ જ ક્ષણે તેનો સંદેશ કે ફોન આવે, તેને સિક્રોનિસિટી કહેવાય છે. આ સાબિત કરે છે કે અંતર ગમે તેટલું હોય, પણ સાચા સંબંધો અદ્રશ્ય તરંગો દ્વારા આ કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામમાં હંમેશા જોડાયેલા રહે છે.
ડેજા વુ એટલે શું?
ફ્રેન્ચ ભાષાના આ શબ્દનો અર્થ થાય છે 'પહેલેથી જોયેલું'. જ્યારે વર્તમાનમાં બની રહેલી કોઈ ઘટના તમને ભૂતકાળમાં બની ચૂકી હોવાનો તીવ્ર અહેસાસ કરાવે, ત્યારે તેને ડેજા વુ કહેવાય છે. સિમ્યુલેશન મુજબ આ બ્રહ્માંડના કમ્પ્યુટરમાં પડતો એક નાનકડો ‘ગ્લિચ' એટલે કે અટકાવ છે.
(2:23 PM IST)
