રાજકોટ : સાયબર ક્રાઇમ અને મની લોન્ડરિગ (Money Laundering)ના વધતા કિસ્સાઓ વચ્ચે રાજકોટની કેટલીક બેંકોમાં અઢી હજારથી વધુ ’મ્યુઅલ ઍકાઉન્ટ્સ’ કાર્યરત હોવાનો આઘાતજનક ખુલાસો થયો હોવાના અહેવાલો મળી રહ્ના છે. આ ઍવા બેંક ખાતાઓ છે, જેના મૂળ માલિકોને પણ તેમના ઍકાઉન્ટમાં થયેલા કરોડો રૂપિયાના ટ્રાન્ઝેક્શન્સની જાણ હોતી નથી.

બિન-સત્તાવાર સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, આ ગંભીર બાબતની ગહન તપાસ ચાલી રહી છે અને આજે મોડેથી જવાબદાર પોલીસ અધિકારીઓ આ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરી શકે તેવી પૂરી સંભાવના છે, જેના પગલે ખળભળાટ મચી શકે છે.

‘મ્યુઅલ ઍકાઉન્ટ્સ’ ઍટલે શું?

‘મ્યુઅલ ઍકાઉન્ટ્સ’ (Mule Accounts) ઍટલે ઍવા બેંક ખાતાઓ જેનો ઉપયોગ સાયબર ગુનેગારો અથવા ફ્રોડ કરનારી ટોળકી દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે મેળવેલા નાણાંને ઍક જગ્યાઍથી બીજી જગ્યાઍ ટ્રાન્સફર કરવા માટે કરવામાં આવે છે.

માલિક અજાણ : આ ખાતાના માલિકો ઘણીવાર ગરીબ કે આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના હોય છે, જેમને નાના કમિશનની લાલચ આપીને અથવા છેતરીને તેમના દસ્તાવેજાનો ઉપયોગ કરીને ખાતા ખોલાવવામાં આવે છે.

કરોડોના વ્યવહાર : ખાતાધારકની જાણ બહાર, આ ઍકાઉન્ટ્સમાં મોટાપાયે અને ઝડપી ટ્રાન્ઝેક્શન્સ થાય છે, જેનો મુખ્ય હેતુ ગેરકાયદેસર નાણાંને છુપાવવાનો હોય છે.

ભૂતકાળમાં રાજકોટમાં થઈ ચૂકેલો પર્દાફાશ

આ પ્રકારના ‘મ્યુઅલ ઍકાઉન્ટ્સ’નો દુરુપયોગ રાજકોટમાં અગાઉ પણ પકડાઈ ચૂક્યો છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩માં રાજકોટ સાયબર ક્રાઇમ પોલીસે ઍક સીઍ (ઘ્ખ્) સહિત ચાર લોકોની ધરપકડ કરી હતી, જેઓ તેમના ક્લાયન્ટના ખાતાની વિગતો સાયબર ફ્રોડ કરતી ગેંગને ૫„ કમિશનના બદલામાં વેચતા હતા. આ કિસ્સામાં પણ કરોડો રૂપિયાના બેનામી વ્યવહારો થયા હતા.

ભાવનગરનું ઉદાહરણ : ઉપરાંત તાજેતરમાં ભુજમાં પણ ઍક ખાનગી બેંકના કર્મચારીની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જેણે ઍક ‘મ્યુઅલ ઍકાઉન્ટ’ દ્વારા રૂ. ૧૦૫ કરોડનું મની લોન્ડરિગ કયુ* હતું. આ કિસ્સો દર્શાવે છે કે કેવી રીતે આવા ખાતાઓનો ઉપયોગ મોટા નાણાકીય ગુનાઓ માટે થાય છે.

પોલીસની સત્તાવાર જાહેરાત પર સૌની નજર

હાલમાં રાજકોટની વિવિધ બેંકોના અઢી હજાર ખાતાઓમાં શંકાસ્પદ વ્યવહારોની આશંકાના પગલે પોલીસ અને અન્ય તપાસ ઍજન્સીઓ દ્વારા ઊંડાણપૂર્વક તપાસ ચાલી રહી છે. સાયબર ક્રાઇમની આ નવી કડી અને તેમાં સંડોવાયેલા લોકોના નામની સત્તાવાર જાહેરાત આજે મોડી રાત સુધીમાં થવાની સંભાવના છે. આ ખુલાસાથી સાયબર ફ્રોડના ઍક મોટા નેટવર્કનો પર્દાફાશ થવાની શક્યતા છે.