ભારતીય લગ્ન પરંપરાનો આદર્શ શિવ વિવાહથી શરૂ થયો હતો. શિવપુરાણ (રુદ્ર સંહિતા અનુસાર) જ્‍યારે ભગવાન શિવ દેવી પાર્વતીની કઠોર તપસ્‍યાથી પ્રસન્ન થયા, ત્‍યારે તેમણે પાર્વતી દ્વારા વ્‍યક્‍ત કરાયેલ લગ્નની વિનંતીને ખુશીથી સ્‍વીકારી અને તેમને તેમની પત્‍ની તરીકે તેમની સાથે આવવા વિનંતી કરી, પરંતુ એક આદર્શ ભારતીયસ્ત્રીની પરંપરા મુજબ, ભગવતી પાર્વતીએ ભગવાન શિવને તેમના પિતા હિમવન પાસે જવા અને તેમની પુત્રીનો હાથ લગ્નમાં માંગવા માટે પ્રેરણા આપી અને કહ્યું કે મારા પિતા અને ભાઈઓ ચોક્કસપણે તમારા આદેશનું પાલન કરશે અને નિર્ધારિત પદ્ધતિ અનુસાર લગ્ન વિધિ કરશે.

પોતાના પાછલા જન્‍મના સંદર્ભમાં શાષાોની અવગણનાનો ઉલ્લેખ કરતા, દેવી પાર્વતી કહે છે કે જ્‍યારે હું પ્રજાપતિ દક્ષની પુત્રી હતી અને મારા પિતાએ મારો હાથ તમારા હાથમાં આપ્‍યો હતો, ત્‍યારે શાષાો મુજબ લગ્ન પૂર્ણ થયા ન હતા. મારા પિતા દક્ષે ગ્રહો વગેરેની પૂજા પૂર્ણ કરી ન હતી જેના કારણે એક મોટી ભૂલ થઈ હતી. આમ, ભારતીય વૈદિક લગ્ન પરંપરા અને તેની પ્રતિષ્ઠા અને ગૌરવનો આરંભ થયો.

જ્‍યારે ભગવાન શિવે દેવી પાર્વતીને બધી ક્રિયાઓ કરતી પ્રકળતિ અને સત્‍વ, રજસ અને તમસની ત્રિવિધ મહામાયા શક્‍તિ તરીકે ઉલ્લેખ કર્યો છે. (પિતા હિમાચલ લગ્ન માટે લગ્નનું આમંત્રણ કાર્ડ મોકલી રહ્યા છે)

સપ્તર્ષિઓના આદેશ મુજબ, પર્વતરાજે તેમના પુજારી ગર્ગજી દ્વારા લખાયેલ લગ્નનું આમંત્રણ પત્ર ખૂબ જ આનંદથી મેળવ્‍યું. તેમણે ખુશીથી તે આમંત્રણ પત્રિકા અને બીજી ઘણી વસ્‍તુઓ કૈલાશ સ્‍થિત ભગવાન શિવને મોકલી. પહેલા તેમણે ભગવાન શિવ પર તિલક લગાવ્‍યું, પછી તે લગ્નનું આમંત્રણ પત્રિકા શિવને આપી. ભગવાન શિવે તેમની ઇચ્‍છા મુજબ બધાનું સ્‍વાગત કર્યું અને લગ્નનું આમંત્રણ પત્રિકા લાવનાર વ્‍યક્‍તિને ખુશીથી યોગ્‍ય દક્ષિણા અને સન્‍માન આપ્‍યું. તે પછી જ, પાર્વતીના પિતાએ લગ્ન માટેના બધા શુભ કાર્યોની તૈયારી શરૂ કરી. તે સમયથી, લગ્ન પહેલાં કન્‍યા તરફથી શુભ લગ્ન આમંત્રણ પત્રિકા (લગ્નનું આમંત્રણ પત્રિકા) મોકલવાની ભારતીય પરંપરા ચાલી રહી છે.મનમાં તે શુદ્ધ થાય છે. તેનું ધ્‍યાન થાય છે.

દક્ષે મંદિરમાં તેમની પૂજા જ નહોતી કરી પણ ગુસ્‍સે ભરાયેલા લોકોની પ્રાર્થનાઓ પણ તરત જ સ્‍વીકારી લીધી.

તેમણે કઠોર તપસ્‍યા કરી અને દસ કરોડ મળત્‍યુંજય મંત્રોનો જાપ કર્યો. આથી પ્રસન્ન થઈને, મળત્‍યુંજય ભગવાન શિવે તેમને અમરત્‍વ અને શ્રાપથી મુક્‍તિનું વરદાન આપ્‍યું અને કહ્યું કે કળષ્‍ણ પક્ષમાં દરરોજ, તમારા એક ચરણમાં ઘટાડો થશે, પરંતુ ફરીથી શુક્‍લ પક્ષમાં, તમારા એક ચરણમાં તે જ ક્રમમાં વધારો થશે. આ રીતે, તમને દરેક પૂર્ણિમાએ પૂર્ણ ચરણ (પૂર્ણિમાની) મળતી રહેશે. ભગવાન શિવના ચંદ્ર પરના આ વરદાનથી બધા જ જગતના જીવો ખુશ થયા. ચંદ્રદેવે ફરીથી પહેલાની જેમ દસેય દિશામાં અમળત વર્ષા કરવાનું કાર્ય શરૂ કર્યું.

શ્રાપમાંથી મુક્‍ત થયા પછી, ચંદ્રદેવે ભગવાનને પ્રાર્થના કરી કે તેઓ જીવોના કલ્‍યાણ માટે હંમેશા દેવી પાર્વતી સાથે અહીં રહે. ભગવાન શિવે તેમની પ્રાર્થના સ્‍વીકારી અને ત્‍યારથી જ્‍યોર્તિલિંગના રૂપમાં દેવી પાર્વતી સાથે અહીં રહેવા લાગ્‍યા.

ચંદ્રનું બીજું નામ સોમ છે. તેમણે ભગવાન શિવને પોતાના નાથ-સ્‍વામી માનીને અહીં તપસ્‍યા કરી હતી. તેથી આ જ્‍યોર્તિલિંગને સોમનાથ કહેવામાં આવે છે. આ જ્‍યોર્તિલિંગના દર્શન, પૂજા અને પ્રાર્થના કરવાથી, અનેક જન્‍મોના ભક્‍તોના બધા પાપો અને દુષ્‍કર્મોનો નાશ થાય છે. તેઓ ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના શાશ્વત આશીર્વાદના પ્રાપ્તકર્તા બને છે. તેમના બધા ભૌતિક અને આધ્‍યાત્‍મિક કાર્યો આપમેળે સફળ થાય છે.

શ્રી મલ્લિકાર્જુનઃ આ જ્‍યોર્તિલિંગ આંધ્ર પ્રદેશમાં કળષ્‍ણા નદીના કિનારે છે

તે પર સ્‍થિત છે. આ પર્વતને દક્ષિણનો કૈલાશ કહેવામાં આવે છે. આ જ્‍યોર્તિલિંગની વાર્તા પુરાણોમાં આ રીતે કહેવામાં આવી છે - એકવાર, ભગવાન શંકરના બે પુત્રો શ્રી ગણેશ અને શ્રી સ્‍વામી કાર્તિકેય લગ્ન માટે એકબીજા સાથે લડવા લાગ્‍યા. દરેકે આગ્રહ કર્યો કે પહેલા તેમના લગ્ન કરાવો. તેમને લડતા જોઈને, ભગવાન શંકર અને માતા ભવાનીએ કહ્યું - તમારામાંથી જે કોઈ આખી પળથ્‍વીની પરિક્રમા કરીને પહેલા અહીં પાછો આવશે, તેના લગ્ન પહેલા થશે. તેમના માતાપિતા પાસેથી આ સાંભળીને, શ્રી સ્‍વામી કાર્તિકેય તરત જ પળથ્‍વીની પરિક્રમા કરવા દોડી ગયા. પરંતુ ગણેશજી માટે આ કાર્ય ખૂબ જ મુશ્‍કેલ હતું. પ્રથમ, તેમનું શરીર ભારે હતું, બીજું, તેમનું વાહન પણ ઉંદર હતું. પરંતુ તેમની બુદ્ધિ જેટલી સૂક્ષ્મ અને તીક્ષ્ણ હતી તેટલી જ તેમનું શરીર ભારે હતું. તેમને ઝડપથી પળથ્‍વીની પરિક્રમા કરવાનો સરળ રસ્‍તો મળી ગયો. તેમની સામે બેઠેલા તેમના માતાપિતાની પૂજા કર્યા પછી, તેમણે તેમની આસપાસ સાત પ્રદક્ષિણા કરીને પળથ્‍વીની પરિક્રમા કરવાનું કાર્ય પૂર્ણ કર્યું. તેમનું આ કાર્ય શાષાો દ્વારા માન્‍ય હતું અને પ્રશંસનીય હતું.

જે પિતળઓની પૂજા કરે છે અને ક્રાંતિ કરે છે. તે પળથ્‍વીની પ્રવળત્તિનું ફળ ચોક્કસપણે પુરસ્‍કળત છે. (રુદ્ર સંહિતા)

હેમેન ભટ્ટ
મો.૯૪૨૬૯ ૦૭૫૯૯