રાજકોટ તા.૬ : રાજકોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (RMC) શહેરથી ૨૦ કિમી દૂર આવેલા નાકરાવાડી ડમ્પિંગ સાઇટમાંથી વારસાગત કચરો સાફ કરવામાં અસમર્થ હોવાથી પર્યાવરણીય નુકસાન વળતર તરીકે રૂ. ૨૨.૫૦ કરોડના દંડનો સામનો કરી રહી છે.

ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) એ તાજેતરમાં નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) ને સ્થળ પર પડેલા વારસાગત કચરા વિશે જાણ કરી હતી. લેગસી કચરો એ ઘણા વર્ષોથી લેન્ડફિલ્સ, ત્યજી દેવાયેલી ખાણો અથવા ઔદ્યોગિક સ્થળોએ એકઠો થતો કચરો છે.

NGTની પશ્ચિમ ઝોન બેન્ચ, શહેરના પર્યાવરણ કાર્યકર્તા શૈલેન્દ્રસિંહ જાડેજા દ્વારા દાખલ કરાયેલ RMCના બિનપ્રક્રિયા વગરના કચરાથી થતા પ્રદૂષણ સંબંધિત અરજી પર સુનાવણી કરી રહી છે.

NGT એ ૨૮ જાન્યુઆરીના રોજ આપેલા આદેશમાં નોંધ્યું હતું કે ટ્રિબ્યુનલના નિર્દેશ મુજબ, GPCB એ નાકરાવાડી સ્થળ પર તેના નિરીક્ષણ અહેવાલની નકલ ઇમેઇલ દ્વારા સબમિટ કરી હતી. તે આદેશ મુજબ, GPCB ના વકીલે રજૂઆત કરી હતી કે પ્રશ્નમાં સ્થળ પર ૨૪ લાખ મેટ્રિક ટન (MT) જેટલો ઘન કચરો એકઠો થયો હતો, જેને RMC દ્વારા તેમના દ્વારા આપવામાં આવેલા બાંયધરી મુજબ છ તબક્કામાં સાફ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, GPCBના નિરીક્ષણ અહેવાલમાં સૂચવવામાં આવ્યું હતું કે ૧૭ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ સુધી, RMC બધો કચરો સાફ કરી શક્યું ન હતું, અને ૭.૫૦ લાખ મેટ્રિક ટન કચરો સાફ થયો ન હતો.

પ્રદૂષણ નિરીક્ષક સંસ્થાએ ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ એ પણ રજૂઆત કરી હતી કે NGT દ્વારા તેના અગાઉના આદેશમાં નિર્ધારિત દંડની ગણતરી માટેના ફોર્મ્યુલા મુજબ, ૅ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૨ થી ૧૭ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ સુધીના સમયગાળા માટે રકમની ગણતરી રૂ. ૨૨.૫૦ કરોડ જેટલી થાય છે.

GPCB એ ટ્રિબ્યુનલને એ પણ જાણ કરી હતી કે અગાઉ, રાજ્ય સરકારે ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૨ પહેલા તમામ નાગરિક સંસ્થાઓ વતી વારસાગત કચરો સાફ કરવા માટે રિંગ-ફેન્સ્ડ એકાઉન્ટમાં ૨,૧૦૦ રૂપિયા ચૂકવ્યા હતા.

NGTએ GPCB  ને આ બધી વિગતો સોગંદનામામાં મૂકવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો, જ્યારે RMC એ GPCB ની EDC ની ગણતરી સામે વાંધો દાખલ કરવા માટે સમય માંગ્યો હતો.

આ અરજીમાં દાખલ કરાયેલા તેના અગાઉના સોગંદનામામાં, ય્પ્ઘ્ એ જણાવ્યું હતું કે સ્થળ પર ૧૦ લાખ મેટ્રિક ટન લેગસી કચરો નાખવામાં આવે છે અને તેને સાફ કરવા માટે વર્ક ઓર્ડર આપવામાં આવ્યો છે. આ કામ માર્ચ ૨૦૨૪ ના અંત સુધીમાં બે તબક્કામાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા હતી. જોકે, GPCB ને જાણવા મળ્યું કે સ્થળ પર ૨૪ લાખ મેટ્રિક ટન કચરો પડ્યો હતો.

અરજદાર જાડેજાએ જણાવ્યું હતું કે, RMCના સોગંદનામા સામે જવાબ દાખલ કર્યો હતો કે નાગરિક સંસ્થા કોઈપણ ગણતરી વિના ૧૦ લાખ ટન લેગસી કચરાનો આંકડો જણાવી રહી છે. મેં RMCપાસેથી RTI દ્વારા આંકડા મેળવ્યા હતા જેમાં ૨૨ લાખ મેટ્રિક ટન એકઠા થયા હોવાનું બહાર આવ્યું હતું.ૅ તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, RMC કાગળ પર વારસાગત કચરાને સાફ કરવાનો દાવો કરી રહ્યું છે, પરંતુ તે બતાવવામાં નિષ્ફળ ગયું કે તેઓ કયા અવશેષો ફેંકી રહ્યા છે કારણ કે સ્થળ પર વારસાગત કચરો જેમનો તેમ પડેલો જોવા મળે છે.