જગદલપુર : શનિવારે છત્તીસગઢના જગદલપુરમાં રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) ની સ્પેશિયલ કોર્ટે ૨૦૧૩ના અત્યંત ભયાનક ઝીરામ ખીણ નક્સલી હુમલા કેસમાં મોટો અને ઐતિહાસિક ચુકાદો આપતા બે મહિલાઓ સહિત તમામ ૧૦ આરોપીઓને દોષિત ઠેરવ્યા છે, જેણે ૧૩ વર્ષથી ન્યાયની રાહ જોઈ રહેલા પીડિત પરિવારોને મોટી રાહત આપી છે. સ્પેશિયલ જજ અભય સિંહ રાજપૂતે આ મામલે તમામ પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ દોષિતોની સજા અંગેનો પોતાનો આખરી નિર્ણય ૧૬ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ જાહેર કરવાનું નક્કી કર્યું છે, જ્યારે બચાવ પક્ષના વકીલ અરવિંદ ચૌધરીએ ચુકાદાની નકલ મળ્યા બાદ હાઇકોર્ટમાં અપીલ કરવાની જાહેરાત કરી છે.

આ દુર્ઘટનાની વિગતવાર પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, ૨૫ મે ૨૦૧૩ના રોજ બસ્તર જિલ્લાના દરભા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારની ઝીરામ ખીણમાં નક્સલીઓએ કોંગ્રેસ પાર્ટીની 'પરિવર્તન યાત્રા'ના કાફલા પર અચાનક ઘાત લગાવીને હુમલો કર્યો હતો. આ લોહિયાળ હુમલામાં તત્કાલીન રાજ્ય કોંગ્રેસ પ્રમુખ નંદ કુમાર પટેલ, ભૂતપૂર્વ વિપક્ષી નેતા તથા સલવા જુડુમના સ્થાપક મહેન્દ્ર કર્મા અને ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી વિદ્યા ચરણ શુક્લા સહિત કુલ ૨૯ દિગ્ગજ નેતાઓ, સુરક્ષા કર્મચારીઓ અને નાગરિકોની નિર્દયતાથી હત્યા કરવામાં આવી હતી, જ્યારે અન્ય ૩૦ થી વધુ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા.

ઘટના બાદ શરૂઆતમાં સ્થાનિક બસ્તર પોલીસે કેસ નોંધ્યો હતો પરંતુ તપાસમાં સુરક્ષાની ગંભીર ક્ષતિઓના આક્ષેપો ઉઠતા આ કેસની તપાસ રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) ને સોંપવામાં આવી હતી, જેણે સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪માં પોતાની ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. આ લાંબી અને જટિલ કાનૂની લડાઈ દરમિયાન બે ન્યાયિક તપાસ કમિશન, છત્તીસગઢ પોલીસની સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) દ્વારા વિવિધ સ્તરે તપાસ કરવામાં આવી હતી અને છેલ્લે ટ્રાયલ દરમિયાન કુલ ૧૦૧ સાક્ષીઓની કડક તપાસ કરવામાં આવી હતી.

આ સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો દેશના સૌથી મોટા નક્સલ હુમલાઓમાં ન્યાય પ્રક્રિયાની મજબૂતાઈ દર્શાવે છે, અને આગામી ૧૬ સપ્ટેમ્બરે કોર્ટ દ્વારા દોષિતોને ફટકારવામાં આવનારી સજા પર સમગ્ર દેશની નજર રહેશે તથા પીડિતો આ કાનૂની સંઘર્ષના અંતિમ તબક્કાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.