વોશિંગ્ટન : અમેરિકાની રાજધાની વોશિંગ્ટનમાં યોજાનારી હાઈ-પ્રોફાઈલ શિખર સંમેલન (Washington Summit) પૂર્વે વૈશ્વિક રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે. ચાઈનીઝ રાષ્ટ્રપતિ શિ જિનપિંગ અને યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે થનારી આ મુલાકાતમાં ચીન તાઇવાનને થતા અમેરિકન હથિયારોના વેચાણ પર કાયમી રોક લગાવવા માટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પર અભૂતપૂર્વ દબાણ સર્જશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બેઇજિંગ ૧૯૮૨માં બંને દેશો વચ્ચે થયેલા સંયુક્ત સંદેશાવ્યવહાર (Joint Communique) નો હવાલો આપીને અમેરિકાને તાઇવાન સાથેના સંરક્ષણ કરારોમાંથી પીછેહઠ કરવા મજબૂર કરવાનો પ્રયાસ કરશે.

ચીન તાઇવાનને પોતાનો જ એક ભાગ ગણાવે છે અને ટાપુ દેશ પર પોતાની સાર્વભૌમત્વનો દાવો કરે છે. બીજી તરફ, કોઈ સત્તાવાર રાજદ્વારી સંબંધો ન હોવા છતાં અમેરિકા પોતાના કાયદા મુજબ લોકશાહી રીતે શાસિત તાઇવાનને પોતાના સંરક્ષણ માટે અત્યાધુનિક હથિયારો પૂરા પાડવા માટે બંધાયેલું છે. ચીને છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં તાઇવાન આસપાસ સૈન્ય પ્રવૃત્તિઓ અને મિસાઈલ પરીક્ષણો વધારી દીધા છે. હવે વોશિંગ્ટન સમિટ દરમિયાન શિ જિનપિંગ મધ્ય પૂર્વ અને ઇરાન સંકટમાં અમેરિકાને મદદ કરવાની ઓફર મૂકીને બદલામાં તાઇવાનની શસ્ત્ર ડિલિવરી રોકવાની માગણી કરી શકે છે.

$૧૪ બિલિયનના શસ્ત્ર પેકેજ પર ટ્રમ્પના નિર્ણય પર દુનિયાની નજર

અમેરિકાએ ડિસેમ્બર મહિનામાં તાઇવાન માટે અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું $૧૧ બિલિયનનું શસ્ત્ર પેકેજ મંજૂર કર્યું હતું, જ્યારે અન્ય $૧૪ બિલિયનનું પેકેજ હાલ રોકી રાખવામાં આવ્યું છે. ટ્રમ્પે અગાઉ આ પેકેજને ચીન સામે વાટાઘાટો માટેનું એક "શક્તિશાળી હથિયાર" (Bargaining Chip) ગણાવ્યું હતું. તાઇવાનના વિદેશ મંત્રાલયે આ પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખીને વોશિંગ્ટન સાથે મજબૂત સંપર્ક જાળવી રાખ્યો છે.

ચીનની આક્રમક માગણીઓ સામે અમેરિકન સેનેટના વરિષ્ઠ રિપબ્લિકન નેતાઓએ ટ્રમ્પને તાઇવાનના સમર્થનમાં દ્રઢ રહેવાની સલાહ આપી છે. સેનેટર પીટ રિકેટ્સ અને જોન મૂલેનારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બળજબરીથી તાઇવાન પર કબજો કરવાની ચીનની નીતિ સામે અમેરિકા તાઇવાનની સુરક્ષા માટે અડીખમ ઊભું રહેશે. બંને દેશોના વડાઓ વચ્ચેની આ બેઠક પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.