નવી દિલ્હી : ઈ-કોમર્સ, ફૂડ ડિલિવરી, રેપિડો-ઓલા જેવી બાઈક સર્વિસ અને વિવિધ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર પોતાની મરજી મુજબ કામ કરતા 'ગિગ વર્કર્સ' (Gig Workers) ની સંખ્યા ભારતમાં અભૂતપૂર્વ ઝડપે વધી રહી છે. કન્સલ્ટિંગ ફર્મ RedSeer ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, હાલમાં ભારતમાં કુલ 1.4 કરોડ (14 મિલિયન) ગિગ વર્કર્સ છે, જેમાંથી આશરે 60 લાખ (6 મિલિયન) કામદારો દર મહિને સક્રિય રહીને કમાણી કરી રહ્યા છે. બોસની હેરાનગતિ વગર પોતાની શરતો પર સમય નક્કી કરવાની આઝાદી યુવાનોને આ ક્ષેત્ર તરફ ખેંચી રહી છે.

રિપોર્ટના ચોંકાવનારા આંકડા દર્શાવે છે કે 90% ગિગ કામદારો પાર્ટ-ટાઇમ તરીકે જોડાય છે અને વર્ષમાં સરેરાશ ત્રણ મહિના સુધી આ રીતે કામ કરે છે. ગિગ વર્કર તરીકે જોડાનારા 54% યુવાનો પાસે અગાઉ કોઈ રોજગારી નહોતી. ફેક્ટરીઓ કે દુકાનોમાં 9 કલાકની બાંધી નોકરી કરતા કામદારો જ્યારે ગિગ વર્ક તરફ વળે છે ત્યારે તેમની આવકમાં સરેરાશ 1.9 ગણો (લગભગ બમણો) વધારો જોવા મળે છે. ઉપરાંત, સરકાર દ્વારા ગિગ વર્કર્સને સામાજિક સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડવાના નિર્ણયોથી પણ આ ક્ષેત્રને મોટો વેગ મળ્યો છે.

ગિગ વર્કર્સની કમાણી અને ભવિષ્યનો ગ્રાફ:

·         કલાક દીઠ કમાણી: એક ગિગ વર્કર સરેરાશ પ્રતિ કલાક ₹138 ની કમાણી કરે છે.

·         માસિક આવક: જે ગિગ કામદારો દિવસમાં 9 કલાક અને મહિનામાં 26 દિવસ કામ કરે છે, તેઓ દર મહિને ₹32,000 સુધીની કમાણી કરી લે છે.

·         2030 નો લક્ષ્યાંક: આ દાયકાના અંત સુધીમાં એટલે કે 2030 સુધીમાં માસિક સક્રિય ગિગ વર્કર્સની સંખ્યા વધીને 1.7 કરોડથી 2.1 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે.

ગિગ વર્કનો સૌથી મોટો ફાયદો કામ કરવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા છે. નોકરીદાતા પાસે રજા માંગવાની કે શિફ્ટના કલાકો માટે કરગરવાની કોઈ જરૂર રહેતી નથી. કામદારો પોતાના અનુકૂળ સમયે કામ શરૂ અને બંધ કરી શકે છે, પોતાના પસંદગીના વિસ્તારમાં કામ કરી શકે છે અને એકસાથે એકથી વધુ ડિલિવરી કે રાઈડ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાઈને કમાણી વધારી શકે છે.