નવી દિલ્હી:  ભારતીય રાજનીતિમાં અત્યારે 'નારી શક્તિ વંદન કાયદો' ચર્ચાના ચગડોળે છે, પરંતુ જો તેને સીમાંકન પહેલાં જ 'મહિલા મતદાર હિસ્સા'ના આધારે લાગુ કરવામાં આવે, તો તે દેશના ટોચના નેતાઓના સમીકરણો બગાડી શકે છે. મનીકંટ્રોલના વિશ્લેષણ મુજબ, ૧૮૧ અનામત બેઠકોમાંથી ૧૫૫ બેઠકો પર હાલમાં પુરુષ સાંસદો બિરાજમાન છે. આ ફોર્મ્યુલા મુજબ જે બેઠકો પર મહિલા મતદારોની ટકાવારી રાજ્યની સરેરાશ કરતા વધુ છે, તેને અનામત જાહેર કરવામાં આવે તો રાહુલ ગાંધીની રાયબરેલી (૪૭.૬૯% મહિલા મતદાર), રાજનાથ સિંહની લખનૌ (૪૭.૧૧%) અને નીતિન ગડકરીની નાગપુર (૪૯.૯%) બેઠકો મહિલા ઉમેદવારો માટે ફાળવવી પડે તેમ છે.

આ પરિવર્તન માત્ર બેઠકોના નામ બદલવા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતીય સંસદના લિંગાધારી માળખાને જડમૂળથી બદલી નાખશે. વર્તમાન લોકસભામાં માત્ર ૨૬ મહિલા સાંસદો જ એવી છે જેઓ આ ફોર્મ્યુલા હેઠળ પોતાની બેઠકો જાળવી રાખવા સક્ષમ છે, જ્યારે બાકીના તમામ દિગ્ગજોએ પોતાના માટે નવા મતવિસ્તાર શોધવા પડશે. અમેઠીથી લઈને હમીરપુર અને જોરહાટ સુધીના રાજકીય કિલ્લાઓ આ ફોર્મ્યુલાની ઝપેટમાં આવી શકે છે, જેના કારણે રાજકીય પક્ષોએ રાતોરાત નવી મહિલા નેતાગીરી ઊભી કરવા માટે મજબૂર થવું પડશે.

દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો જેમ કે કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં મહિલા મતદારોની સંખ્યા પુરુષો કરતા પણ વધુ (૫૦% થી ઉપર) હોવાથી, રાષ્ટ્રીય સ્તરે બેઠકોની વહેંચણીમાં આ વિસ્તારનો દબદબો વધી શકે છે. જોકે, રાજ્યવાર કોટા પદ્ધતિને કારણે ઉત્તર અને દક્ષિણ વચ્ચે સંતુલન જળવાઈ રહેશે. એક વાત સ્પષ્ટ છે કે જ્યારે પણ આ કાયદો જમીની સ્તરે ઉતરશે, ત્યારે તે ભારતના રાજકીય નકશામાં અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો 'ભૂકંપ' લાવશે, જેમાં વર્ષોથી જામી ગયેલા અનુભવી નેતાઓને પણ વિસ્થાપિત થવું પડશે.