<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 17th July 2026

શું વંદે માતરમનું અપમાન કરનારા કે તેને ગાતા અટકાવનારને સજા થશે?

હવે, રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમ ગાવામાં અવરોધ ઊભો કરવો કે તેનું અપમાન કરવું મોંઘુ સાબિત થશેઃ મોદી સરકાર આ સત્રમાં બિલ લાવવાની યોજના બનાવી રહી છે : રાષ્ટ્રગીતનું અપમાન સજાપાત્ર ગુનો બનશે તેને પ્રજાસત્તાકના અન્‍ય મહત્‍વપૂર્ણ પ્રતીકો, જેમ કે રાષ્ટ્રગીત, રાષ્ટ્રધ્‍વજ અને બંધારણ જેવો જ દરજ્‍જો આપવામાં આવશે

નવી દિલ્‍હી તા.૧૭: રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમ ગાવામાં અવરોધ અથવા અપમાન હવે સજાપાત્ર રહેશે. કેન્‍દ્ર સરકાર ૨૦ જુલાઈથી શરૂ થતા ચોમાસુ સત્રમાં એક બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે જે વંદે માતરમ ગાવામાં અવરોધ અથવા અવરોધ કરનારાઓને સજા કરશે. રાષ્ટ્રીય સન્‍માનના અપમાન નિવારણ (સુધારા) બિલ, જેને કેન્‍દ્રીય મંત્રીમંડળ દ્વારા પહેલાથી જ મંજૂરી આપવામાં આવી છે, તે ગૃહ મંત્રાલયે સરકારી કાર્યક્રમોમાં જ્‍યાં રાષ્ટ્રગીત ૅજન ગણ મનૅ વગાડવામાં આવે છે ત્‍યાં રાષ્ટ્રગીત વગાડવું અથવા ગાવાનું ફરજિયાત બનાવવાની માર્ગદર્શિકા જારી કર્યા પછી આવ્‍યું છે. જન્‍મ અને મૃત્‍યુની મોડી નોંધણીને વધુ કડક બનાવવા માટે બીજો બિલ પણ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

જોકે, રાષ્ટ્રીય સન્‍માનના અપમાન નિવારણ (સુધારા) બિલ લોકસભા અને રાજ્‍યસભા દ્વારા પસાર થયા પછી, રાષ્ટ્રગીતનું અપમાન સજાપાત્ર ગુનો બનશે. તેને પ્રજાસત્તાકના અન્‍ય મહત્‍વપૂર્ણ પ્રતીકો, જેમ કે રાષ્ટ્રગીત, રાષ્ટ્રધ્‍વજ અને બંધારણ જેવો જ દરજ્‍જો આપવામાં આવશે, જેમના અપમાનથી ફોજદારી કાર્યવાહી થાય છે.

ભાજપ કહે છે કે અગાઉની ધર્મનિરપેક્ષ સરકારોએ સ્‍વતંત્રતા સંગ્રામ સાથે સંકળાયેલા વંદે માતરમને તેનું યોગ્‍ય સન્‍માન આપ્‍યું ન હતું કારણ કે તેઓ મુસ્‍લિમોના એક વર્ગના વાંધાઓ સામે ઝૂકી ગયા હતા જેમણે ગીતમાં હિન્‍દુ પ્રતીકોના ઉપયોગનો વિરોધ કર્યો હતો. તાજેતરમાં, એવા કિસ્‍સાઓ બન્‍યા છે જેમાં વિરોધ પક્ષો અથવા લઘુમતી સમુદાયોનું પ્રતિનિધિત્‍વ કરતા જૂથોના નેતૃત્‍વ હેઠળની રાજ્‍ય સરકારો પર વંદે માતરમને યોગ્‍ય સન્‍માન ન આપવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્‍યો છે.

હાલમાં, એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે પ્રસ્‍તાવિત કાયદો અપમાનને કેવી રીતે વ્‍યાખ્‍યાયિત કરે છે, કારણ કે વંદે માતરમ ના અપમાન સાથે સંકળાયેલા ઘણા કેસો પહેલાથી જ કોર્ટમાં પહોંચી ચૂક્‍યા છે.

એવી અટકળો છે કે સરકાર ૨૦૨૯ થી લોકસભા અને વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે સીમાંકન અને અનામત લાગુ કરવા અંગેના બિલને ફરીથી રજૂ કરી શકે છે.

આ ખાસ કરીને ત્‍યારે સાચું છે જ્‍યારે સંયુક્‍ત વિપક્ષે પાછલા સત્રમાં તેને હરાવી દીધું હતું. જોકે, લોકસભા સચિવાલય દ્વારા રજૂ કરવામાં આવનાર બિલોની યાદીમાં તેનો કોઈ ઉલ્‍લેખ નહોતો. આ બિલ ફક્‍ત કેબિનેટની મંજૂરી પછી જ રજૂ કરી શકાય છે; સરકારી સૂત્રો કહે છે કે તેના સમય અંગે અંતિમ નિર્ણય સત્ર શરૂ થયા પછી લેવામાં આવશે.

જન્‍મ અને મૃત્‍યુ નોંધણી (સુધારા) બિલ, જેને મંગળવારે કેબિનેટની મંજૂરી મળી હતી, તેમાં દરખાસ્‍ત કરવામાં આવી છે કે બે વર્ષ પછી નોંધાયેલા જન્‍મ અને મૃત્‍યુ ફક્‍ત પ્રથમ-વર્ગના ન્‍યાયિક મેજિસ્‍ટ્રેટના આદેશ પર જ નોંધણી કરાવી શકાય છે.

આ વર્તમાન જોગવાઈને બદલે છે, જેના હેઠળ જિલ્‍લા મેજિસ્‍ટ્રેટ, SDM અથવા એક્‍ઝિક્‍યુટિવ મેજિસ્‍ટ્રેટની મંજૂરી પૂરતી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્‍યાયાધીશોની સંખ્‍યા) સુધારા બિલ સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્‍યાયાધીશોની સંખ્‍યા ૩૩ થી વધારીને ૩૭ કરવાના વટહુકમને સંસદની મંજૂરી આપશે.

લોકસભામાં વિચારણા અને પસાર થનારા અન્‍ય બિલોમાં વિદેશી યોગદાન (નિયમન) સુધારા બિલનો સમાવેશ થાય છે; આ વિવાદાસ્‍પદ બિલ ગયા સત્રમાં લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્‍યું હતું અને વિપક્ષ દ્વારા તેની આકરી ટીકા કરવામાં આવી હતી કારણ કે તે NGO ભંડોળને લક્ષ્ય બનાવે છે, ખાસ કરીને ખ્રિસ્‍તી સંગઠનો સાથે જોડાયેલા લોકોને.

આ ઉપરાંત, ડેવલપ્‍ડ ઇન્‍ડિયા એજ્‍યુકેશન ફાઉન્‍ડેશન બિલ પણ લોકસભામાં વિચારણા અને પસાર થવા માટે છે; આ બિલ ઉચ્‍ચ શિક્ષણના નિયમનમાં મોટા ફેરફારો લાવવાનો પ્રયાસ કરે છે અને હાલમાં સંસદીય સમિતિ દ્વારા તેની સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે.

(9:50 AM IST)