નવી દિલ્‍હી, તા.૧૦: આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્‍માર્ટફોન અને સોશિયલ મીડિયા બાળકોના જીવનનો અભિન્ન હિસ્‍સો બની ગયા છે, પરંતુ તેમની સુરક્ષાને લઈને હવે દેશની સર્વોચ્‍ચ અદાલતમાં ચિંતા વ્‍યક્‍ત કરવામાં આવી છે. જસ્‍ટ રાઈટ્‍સ ફોર ચિલ્‍ડ્રન એલિયન્‍સ નામના એનજીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી એક મહત્‍વપૂર્ણ અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્‍દ્ર સરકારને સત્તાવાર નોટિસ ફટકારી છે. આ અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે ૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સગીર બાળકો દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્‍લેટફોર્મના ઉપયોગ પર કડક નિયંત્રણો મૂકવામાં આવે અને માતાપિતાની સંડોવણી ફરજિયાત બનાવવામાં આવે. અરજીમાં મુખ્‍યત્‍વે એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્‍યો છે કે ફેસબુક અને તોપચેટ જેવા લોક-યિ પ્‍લેટફોર્મ્‍સ બાળકોને માત્ર ૧૩ વર્ષની ઉંમરે જ એકાઉન્‍ટ ખોલવાની મંજૂરી આપે છે, જ્‍યારે ભારતીય કાયદા મુજબ ૧૮ વર્ષથી નીચેના તમામ વ્‍યક્‍તિઓ સગીર ગણાય છે.

આ કાયદાકીય લડાઈ પાછળનો મુખ્‍ય ઉદ્દેશ્‍ય બાળકોને ઓનલાઈન દુનિયામાં રહેલા જોખમોથી બચાવવાનો છે. માહિતી ટેકનોલોજી નિયમો, ૨૦૨૧ માં યોગ્‍ય સુધારા કરવાની માંગ કરતા જણાવવામાં આવ્‍યું છે કે કોઈપણ ડિજિટલ પ્‍લેટફોર્મે માતાપિતા અથવા કાનૂની વાલીની સ્‍પષ્ટ સંમતિ વિના સગીર સાથે સીધો કરાર ન કરવો જોઈએ. આ પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે વાલીઓની ઓળખ ચકાસણી અથવા ઈ-કેવાયસીની અનિવાર્ય શરત રાખવાની હિમાયત કરવામાં આવી છે, જેથી પ્‍લેટફોર્મ પર બાળકોની નોંધણી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત વાતાવરણમાં થાય.

નિષ્‍ણાતો અને બાળ અધિકાર કાર્યકર્તાઓના મતે, સોશિયલ મીડિયાની અવિરત અને અનિયંત્રિત પહોંચ બાળકોને ગંભીર જોખમો તરફ ધકેલી રહી છે. ઓનલાઈન ગ્રુમિંગ, જાતીય શોષણ, માનવ તસ્‍કરી, બિહેવિયરલ પ્રોફાઇલિંગ, વ્‍યક્‍તિગત ડેટાનો દુરુપયોગ, સાયબર બુલિંગ અને વય-અનુચિત અશ્‍લીલ સામગ્રી જેવા જોખમો બાળકોના માનસિક અને શારીરિક વિકાસને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશ બાદ કેન્‍દ્ર સરકાર કડક માર્ગદર્શિકા અમલમાં મૂકે છે, તો ભવિષ્‍યમાં બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા વાપરવું મોટો પડકાર બની જશે અને વાલીઓની મંજૂરી વિના એકાઉન્‍ટ ચલાવવું અશકય બની જશે.