નવી દિલ્હી. ધૂમ્રપાનને ફેફસાના કેન્સરનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે, પરંતુ દરેક ધૂમ્રપાન કરનારને આ રોગ થતો નથી. ઘણા લોકો જેમણે ક્યારેય ધૂમ્રપાન કર્યું નથી તેમને પણ ફેફસાનું કેન્સર થતું હોય છે. હવે, પ્રતિષ્ઠિત જર્નલ નેચરમાં પ્રકાશિત થયેલા એક નવા અભ્યાસે આ રહસ્ય પર નવો પ્રકાશ પાડ્યો છે.

  કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોના મતે, વ્યક્તિનો વારસાગત આનુવંશિક મેકઅપ ધૂમ્રપાન, સૂર્યપ્રકાશ અથવા અન્ય હાનિકારક પદાર્થોથી થતા ડીએનએ નુકસાન પ્રત્યે શરીર કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે તે નક્કી કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. આનો અર્થ એ છે કે સમાન સંપર્ક હોવા છતાં, કેન્સર થવાનું જોખમ દરેક વ્યક્તિ માટે સમાન નથી.

   અભ્યાસના વરિષ્ઠ લેખક પ્રો. ડંકન ઓડોમે જણાવ્યું હતું કે કેન્સર ફક્ત તકનું પરિણામ નથી. જ્યારે ગાંઠની રચનાનું અંતિમ પરિણામ વિવિધ વ્યક્તિઓમાં સમાન હોઈ શકે છે, તે પ્રાપ્ત કરવાનો માર્ગ તેમના આનુવંશિક લક્ષણોથી પ્રભાવિત થાય છે.

  પ્રથમ વખત, સંશોધને સ્પષ્ટ પુરાવા આપ્યા છે કે આનુવંશિક પૃષ્ઠભૂમિ ફક્ત ડીએનએ પરિવર્તનને જ નહીં પરંતુ ગાંઠના વિકાસની સમગ્ર પ્રક્રિયાને પણ પ્રભાવિત કરે છે

  આ અભ્યાસ માટે, વૈજ્ઞાનિકોએ નિયંત્રિત પરિસ્થિતિઓમાં વિવિધ આનુવંશિક લાક્ષણિકતાઓ ધરાવતા ઉંદરો પર પ્રયોગો કર્યા. બધા ઉંદરોને એક જ ઉંમરે કેન્સર પેદા કરતા રસાયણ ડાયથાઈલનાઈટ્રોસામાઈન (DEN) ની સમાન માત્રા આપવામાં આવી હતી.

  ત્યારબાદ આશરે 600 ગાંઠોના જીનોમનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું કે કેન્સરની રચનાની પ્રક્રિયા બધા કિસ્સાઓમાં સમાન નહોતી, પરંતુ વિવિધ આનુવંશિક મેકઅપને કારણે વિવિધ DNA ફેરફારો અને ગાંઠ વૃદ્ધિ પેટર્ન તરફ દોરી જાય છે.

  સંશોધકો કહે છે કે આ શોધ ભવિષ્યમાં કેન્સર સ્ક્રીનીંગ અને ચોકસાઇ દવા (વ્યક્તિના આનુવંશિક મેકઅપ અનુસાર બનાવેલી સારવાર) ને વધુ અસરકારક બનાવશે. માત્ર ધૂમ્રપાનનો ઇતિહાસ જ નહીં, પણ વ્યક્તિની આનુવંશિક પૃષ્ઠભૂમિ પણ જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

જોકે, નિષ્ણાતોએ એ પણ સ્પષ્ટતા કરી કે આ અભ્યાસનો અર્થ એ નથી કે ધૂમ્રપાન સલામત છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, ધૂમ્રપાન ફેફસાના કેન્સરનું અગ્રણી અને અટકાવી શકાય તેવું કારણ રહે છે. આનુવંશિક રક્ષણ કેટલાક લોકોમાં જોખમ ઘટાડી શકે છે, પરંતુ તે તમાકુથી થતા જોખમને દૂર કરતું નથી.