નવી દિલ્હી : કોરોના વાયરસની વૈશ્વિક મહામારીને કદાચ કોઈ ભૂલી શકે તેમ નથી. આ ઘાતક વાયરસે સમગ્ર વિશ્વને હચમચાવી મૂક્યું હતું. જોકે, કોરોનામાંથી સાજા થઈ ગયા બાદ પણ અનેક લોકો આજે પણ સતત થાક, નબળાઈ, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ઊંઘ ન આવવી કે એકાગ્રતાનો અભાવ જેવી સમસ્યાઓથી પીડાઈ રહ્યા છે. સાજા થયા પછી પણ શરીરમાં કયા ફેરફારો થાય છે તે સમજવા માટે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) ના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા એક નવું મહત્વપૂર્ણ સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે.

'જર્નલ ઓફ મેડિકલ વાયરોલોજી' માં પ્રકાશિત આ સંશોધનમાં કુલ ૧૪૮ લોકોનો સઘન અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં ૬૭ લોકો એવા હતા જેઓ કોરોના પછી લાંબા સમય સુધી શારીરિક તકલીફો ('લોંગ કોવિડ') નો સામનો કરી રહ્યા હતા, જ્યારે ૮૧ લોકો કોરોના બાદ સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ થઈ ગયા હતા. વૈજ્ઞાનિકોએ આ બંને જૂથોની તુલના કરીને જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો કે વાયરસ શરીરમાંથી જતો રહ્યા પછી પણ કેટલાક લોકોને શા માટે લાંબા સમય સુધી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ રહે છે.

સંશોધનના તારણો અનુસાર, માત્ર શરીરમાં એન્ટિબોડીની હાજરી હોવી જ પૂરતી નથી, પરંતુ તે એન્ટિબોડી વાયરસને નિષ્ક્રિય કરવામાં કેટલી અસરકારક (Quality of Antibodies) છે તે સૌથી મહત્વનું છે. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે જે લોકો સંપૂર્ણ સાજા થઈ ગયા હતા, તેમના શરીરની એન્ટિબોડીઝ વાયરસ સામે વધુ અસરકારક રીતે લડતી હતી. તેની સરખામણીમાં 'લોંગ કોવિડ' ધરાવતા દર્દીઓમાં એન્ટિબોડીની સંખ્યા હોવા છતાં તેની લડાયક ક્ષમતા નબળી જોવા મળી હતી. આ ઉપરાંત, વાયરસ સામે લડતા 'T-સેલ્સ' અને એન્ટિબોડીઝ વચ્ચે યોગ્ય તાલમેલ ખોરવાઈ જવાને કારણે પણ શરીરમાં લાંબા સમય સુધી તકલીફો જળવાઈ રહે છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ આ અભ્યાસમાં ચેપ અને સોજાની પ્રક્રિયા દરમિયાન મહત્વની ભૂમિકા ભજવતા 'IL-6' નામના પ્રોટીન પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. તેમજ જે લોકોને અગાઉથી કોઈ અન્ય બીમારીઓ હતી અથવા તો કોરોના દરમિયાન હોસ્પિટલમાં ગંભીર હાલતમાં ભરતી થવું પડ્યું હતું, તેમનામાં લોંગ કોવિડનું જોખમ વધુ જોવા મળ્યું છે. આ સંશોધન અત્યારે કોઈ નવી દવાની શોધ કરતું નથી, પરંતુ તે ભવિષ્યમાં લોંગ કોવિડના સચોટ નિદાન અને નવી ચોક્કસ સારવાર પદ્ધતિઓ વિકસાવવામાં વિશ્વભરના તબીબો માટે આશાનું કિરણ સાબિત થશે.