નવી દિલ્હી :ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીમાં એસી બ્લાસ્ટની ઘટનાઓ ચિંતાજનક રીતે વધી રહી છે, જેમાં દિલ્હી અને ગાઝિયાબાદના તાજેતરના કિસ્સાઓએ અનેક પરિવારોને પાયમાલ કરી દીધા છે. જ્યારે એસીમાં વિસ્ફોટથી આગ લાગે છે ત્યારે સૌથી મોટો પ્રશ્ન નુકસાનની ભરપાઈનો ઉભો થાય છે. જો તપાસમાં સાબિત થાય કે આગ એસીની ટેકનિકલ ખામી કે કોમ્પ્રેસરના વિસ્ફોટને કારણે લાગી હતી, તો ઉત્પાદક કંપની જવાબદાર ઠરે છે. આવા કિસ્સામાં ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 હેઠળ ગ્રાહક ફોરમમાં કેસ દાખલ કરીને વળતર માંગી શકાય છે. જો આગ નબળા કન્સ્ટ્રક્શન મટિરિયલ કે ફાયર સેફ્ટીના અભાવે લાગી હોય, તો બિલ્ડર કે સોસાયટીના RWA પાસેથી નુકસાનની માંગણી કરી શકાય છે.

આર્થિક નુકસાન સામે સૌથી મજબૂત સુરક્ષા હોમ ઈન્સ્યોરન્સ એટલે કે ઘરનો વીમો પૂરો પાડે છે. જો તમારી પાસે સક્રિય વીમા પોલિસી હોય, તો કંપની ઘરનું માળખું અને અંદર રાખેલા ફર્નિચર તથા ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સાધનોના નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરીને વળતર ચૂકવે છે. વીમાનો દાવો કરવા માટે ફાયર વિભાગનો રિપોર્ટ અને પોલીસની એફઆઈઆર સૌથી મહત્વના દસ્તાવેજો છે. વીમા કંપની આ અહેવાલોના આધારે આગ લાગવાનું ચોક્કસ કારણ નક્કી કરે છે અને સર્વેક્ષણ કર્યા બાદ વીમાની રકમ જાહેર કરે છે. તેથી, દરેક મકાનમાલિકે પોતાની કિંમતી મિલકતનો વીમો ઉતરાવવો અને ઘરગથ્થુ વસ્તુઓના બિલ સાચવી રાખવા અત્યંત આવશ્યક છે.

એસી વિસ્ફોટનું મુખ્ય કારણ ઘણીવાર નબળી જાળવણી અને સતત વપરાશને કારણે યુનિટનું ઓવરહીટિંગ હોવાનું સામે આવ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, એસીની નિયમિત સર્વિસ ન કરાવવી કે તેને સતત 24 કલાક ચાલુ રાખવાથી કોમ્પ્રેસર પર દબાણ વધે છે જે બ્લાસ્ટનું કારણ બની શકે છે. આગ લાગ્યા બાદ વળતર મેળવવાની પ્રક્રિયા જટિલ હોવાથી તકેદારી રાખવી વધુ હિતાવહ છે. સુરક્ષા પ્રણાલીઓની નિયમિત તપાસ અને એસીના યોગ્ય ઇન્સ્ટોલેશન દ્વારા આવી જાનહાનિ અને આર્થિક નુકસાનથી બચી શકાય છે. અંતે, વળતર કોણ આપશે તેનો આધાર ફોરેન્સિક અને ફાયર તપાસના અંતિમ રિપોર્ટ પર જ ટકેલો રહે છે.