દુબઈ: વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. પર્સિયન ગલ્ફના સૌથી વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' પર કબજો જમાવ્યા બાદ, હવે ઈરાન અને તેના સહયોગી યમનના હુથી બળવાખોરોએ લાલ સમુદ્રના પ્રવેશદ્વાર સમાન 'બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટ'ને પણ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવાની સનસનાટીભરી ધમકી આપી છે. હુથી નેતા મોહમ્મદ અલ-ફરાહના સત્તાવાર નિવેદનથી સમગ્ર પશ્ચિમી જગત અને એશિયન દેશોમાં હડકંપ મચી ગયો છે. જો આ બંને દરિયાઈ માર્ગો એકસાથે બંધ થઈ જશે, તો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત ઇતિહાસના તમામ રેકોર્ડ તોડીને પ્રતિ બેરલ $200 સુધી પહોંચી શકે છે, જે દુનિયાને અકલ્પનીય આર્થિક મહામંદી તરફ ધકેલી દેશે.

આ ભયાનક તણાવની પાછળ ફેબ્રુઆરી 2026 માં અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ દ્વારા ઇરાન વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલી સૈન્ય કાર્યવાહી અને ત્યારબાદ બંને પક્ષો વચ્ચે થયેલા અસ્થાયી કરારનું તૂટવું છે. જુલાઈ 2026 માં યુદ્ધની આ સ્થિતિ ફરી વણસી ગઈ છે, જેના કારણે ઈરાને હવે તેના સૌથી ઘાતક હથિયાર—હુથી બળવાખોરો—નો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. લાલ સમુદ્ર એવો જળમાર્ગ છે જે આખા વિશ્વના વેપારના 12% અને દરિયાઈ ઓઇલ ટ્રાન્સપોર્ટના એક મોટા હિસ્સાને નિયંત્રિત કરે છે. બાબ અલ-મંડેબ બંધ થવાનો સીધો અર્થ એ છે કે વૈશ્વિક નિકાસ અને આયાત કરતા તમામ જહાજોએ આફ્રિકાના છેવાડે આવેલા 'કેપ ઓફ ગુડ હોપ' ફરીને હજારો કિલોમીટરનો લાંબો ચકરાવો લેવો પડશે, જેનાથી નૂર ભાડું અને ડિલિવરીનો સમય બમણો થઈ જશે.

સંરક્ષણ અને આર્થિક વિશ્લેષકો માને છે કે હુથીઓ આ પ્રકારનું આત્મઘાતી અને આક્રમક પગલું તેહરાનની લીલી ઝંડી વિના ક્યારેય ન ભરી શકે. આ ધમકી વાસ્તવમાં ઈરાનનું 'બ્રહ્માસ્ત્ર' છે, જેનો ઉપયોગ તે વૈશ્વિક દબાણ સામે ઢાલ તરીકે કરી રહ્યું છે. જો આ બંને માર્ગો ખરેખર બ્લોક થઈ જશે, તો ભારત જેવા વિશાળ આયાતકાર દેશો સહિત તમામ વિકાસશીલ રાષ્ટ્રો સૌથી વધુ કચડાઈ જશે, કારણ કે મોંઘા પેટ્રોલ-ડીઝલના કારણે જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓની કિંમતો આસમાને પહોંચી જશે. દુનિયા અત્યારે બારૂદના ઢગલા પર બેઠી છે અને આ બંને જળમાર્ગો પર લાગેલી ચિંગારી વૈશ્વિક વેપાર સંગ્રામમાં ભડકો કરી શકે છે.