ભોપાલ : મધ્યપ્રદેશની રાજધાની ભોપાલ ખાતે યોજાયેલા રાજ્યસ્તરીય ગોપાલક સંમેલનમાં દેશના ડેરી અને પશુપાલન ક્ષેત્રને નવી ઊંચાઈએ પહોંચાડવા માટે શ્વેત ક્રાંતિ ૨.૦ (White Revolution 2.0) ની મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહે સંમેલનને સંબોધિત કરતા દેશભરમાં ૭૫ હજાર નવી સહકારી ડેરીઓની સ્થાપના કરવાનો લક્ષ્યાંક જાહેર કર્યો છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ડેરી ક્ષેત્રનું નેટવર્ક વધુ મજબૂત કરવાનો અને પશુપાલકોને સીધા આધુનિક બજાર સાથે જોડવાનો છે.

આ મહત્વાકાંક્ષી યોજના અંતર્ગત માત્ર દૂધ ઉત્પાદન જ નહીં, પરંતુ દૂધ સિવાયના બાય-પ્રોડક્ટ્સ અને પશુપાલનના અન્ય માધ્યમોમાંથી પણ પશુપાલકોની આવક વધારવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, પશુઓની નસ્લ સુધારણા અને આધુનિક ટેક્નોલોજીના ઉપયોગ દ્વારા દૂધની ગુણવત્તા અને ઉત્પાદકતા બંનેમાં વધારો કરવાનું આયોજન ઘડી કાઢવામાં આવ્યું છે.

શ્વેત ક્રાંતિ ૨.૦ નો એક સૌથી મહત્વનો પાસું મહિલા સશક્તિકરણ છે. સહકારી ડેરી મંડળીઓમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધારીને તેમને આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે નવી તકો પૂરી પાડવામાં આવશે. ગ્રામીણ મહિલાઓને ડેરી સંચાલન અને પશુપાલનમાં મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

મધ્યપ્રદેશ માટે પણ આ સંમેલનમાં કેટલીક ખાસ અને મહત્વપૂર્ણ જાહેરાતો કરવામાં આવી હતી, જેનાથી રાજ્યના લાખો ગોપાલકો અને પશુપાલકોને સીધો ફાયદો થશે. મધ્યપ્રદેશમાં સહકારી માળખાને વધુ વ્યાપક બનાવીને છેવાડાના ગામડાઓ સુધી દૂધ એકત્રીકરણ કેન્દ્રો શરૂ કરવાની યોજના છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતમાં પ્રથમ શ્વેત ક્રાંતિએ દેશને દૂધ ઉત્પાદનમાં વિશ્વમાં અગ્રણી બનાવ્યો હતો. હવે શ્વેત ક્રાંતિ ૨.૦ દ્વારા સહકારી ક્ષેત્રનો વ્યાપ વધારીને પશુપાલકોના જીવનધોરણમાં સુધારો લાવવા અને ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વધુ મજબૂત બનાવવાનો મક્કમ નિર્ધાર કરવામાં આવ્યો છે.

આગામી સમયમાં કેન્દ્રીય સહકારિતા મંત્રાલય અને વિવિધ રાજ્ય સરકારો મળીને આ ૭૫ હજાર નવી ડેરીઓ સ્થાપવાની પ્રક્રિયા ઝડપથી શરૂ કરશે. તબક્કાવાર રીતે સહકારી મંડળીઓની નોંધણી, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું નિર્માણ અને પશુપાલકોને તાલીમ આપવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે.